Limonsuz tüketilmesi reva görülmeyen, tek seferde üst üste onlarca yenilebilen bir lezzetin iki kabuğa saklanmış halidir midye dolma. “Yeme de yanında yat” deyiminin karşılık bulabildiği lezzetler listesinde yükseklerde yer aldığı bilinir.
Özellikle deniz kenarındaki şehirlerde oldukça tüketilen bir ürün olmasına karşın başta İstanbul’un gece hayatındaki ritüellerden biridir.
Bu yazımızda da 7 madde ile midye dolmaya dair detaylardan bahsettik.
1. Bizans kültüründen kalan miras
UNESCO’nun belirlediği kültürel mirasta yer almasa da gönüllerde kurduğu tahtın yıkılmaz olduğu gerçeği var midye dolmanın. Tarihçesi hakkında net bilgi olmasa da binlerce yıl öncesinde dahi tüketildiği iddia edilebiliyor.
Bizans mutfağından Türk kültürüne geçtiği düşünülen deniz kabuklarına dair lezzetler arasında yer alan bu lezzetin uzun süre popülerliğini koruyacağını söylersek geleceği okumuş olur muyuz bilinmez ama yanılgı payı pek yüksek olmasa gerek.
2.Mardin etkisi; sokağa taşan lezzet
Mardin Bizans kültüründen kalan bir miras olsa da “Mardin” etkisini gözden kaçırmamak gerekir.
Taşı toprağı altın olan İstanbul ve muadili olan diğer büyükşehirlere iç göçün yoğunlaştığı dönemlerde bu işi sokağa taşıyan Mardin’den göçen ve işin erbabı sayılan Mardinliler aracılığıyla oldu.
Sokakta gördüğünüz tezgahların, tepsilerin büyük çoğunluğu onların eseridir. En azından ciddi bir etkileri olduğunu kesin bir dille ifade edebiliriz.
3.Yanlış rivayetlere dair; “adet görüyor, öldürücü etkiye sahip!” mi acaba?
Zaman zaman gazetelerde de yer alan bir rivayete göre araştırmalar açıklanır ve midye, adet gördüğü gerekçesiyle mekruh bir tüketim malzemesi olmasının yanı sıra bazı etkilerinden dolayı öldürücü olabiliyormuş.
Öldüren cazibe derken bunu mecazen algılamak yerinde olacaktır. Çünkü midyenin, adet görmediği de içi rahatlatan bir haber olarak kenarda dursun.
Siz siz olun her ihtimale karşın yine de gereğinden fazla tüketmeyin. Önlem almaktan zarar gelmez. Civa ve kurşun meselesini göz ardı etmemekte fayda var.
4. İzmir, en önemli şehir
Midye dolma konusunda Türkiye’deki en dikkat çeken şehir İzmir. Birçok üreticinin orada olması boşuna değil.
Rum mezesi olarak da bilinen midye dolmanın en fazla bu şehirde sevildiğini söylemek doğru değildir. Fakat İzmir midye dolma denilince akla gelen ilk şehir olmalıdır.
5. İstanbul’daki midye yatakları
Midye şehirde en çok çıkarıldığı yer boğaz bölgesi. Bu midye yataklarının yoğunlaştığı alanlar; Umuryeri, Yeniköy, Baltalimanı, Rumelihisarı, Beylerbeyi, Kuzguncuk, Vaniköy.
Midyenin İstanbul’un bu bölgeleri dışında kalan bölümlerinde de çıkarıldığı biliniyor ancak zengin yataklar yukarıdaki alanlar.
6. Midyeyi çıkarmak yasak
Midye dolma yemek yasak değil ancak boğazda midye avlamak yasak. Bu yasağa rağmen gece avlanmalarının devam ettiği de ayrı bir gerçek.
7. Yemesi keyifli, üretmesi meşakkatli ve tehlikeli
Hakkındaki rivayetlerde olduğu gibi tüketmek öldürücü etkiye sahip olmasa da bunu meslek edinen bazı üreticiler için ölümcül sonuçlara yol açabiliyor.
Denizdeki vurgun tehlikesi birçok dalgıcı riske sokabiliyor. Ayrıca kullanılan malzemelerin profesyonel nitelik taşımaması yine bazı üreticiler için tehlikeli sonuçlar doğuruyor. Kimi dalışlar ölümle sonuçlandığından düşündürücü bir sürecin üretimidir midye dolma.
