Tarih boyunca, yaşadığı toplumun kaderini önemli ölçüde değiştirmek gibi bir misyona sahip olan pek çok önemli lider ortaya çıktı. Bu büyük liderler uluslarının var olma mücadelesine önderlik etmekle kalmadı, yaşadıkları toplumu değiştirmek ve geliştirmek gibi zorlu bir görev de üstlendi. Ancak bu liderler arasında yalnızca bir tanesi, “Yüce Ruh” mertebesine yükseltildi! Hindistan Bağımsızlık Hareketi’nin siyasi ve ruhani lideri Mohandas Karamçand Gandhi veya Hint halkı tarafından “Yüce Ruh” yani “Mahatma” olarak anılan Mahatma Gandhi, yakın tarihin gördüğü en önemli siyasi kişiliklerden biri olmayı bugün de sürdürüyor. Hindistan’daki İngiliz sömürgesine karşı başlattığı “sivil itaatsizlik” ve “pasif direniş” hareketi, bugün halen önemli bir mücadele, önemli bir direnme biçimi olmaya devam ediyor. İşte pasif direnişin sembolü, Mahatma Gandhi hakkında bilmeniz gereken 10 şey.
1. Sanskritçe, “gerçeğe tutunmak” anlamına gelen “satyagraha” isimli pasif direniş doktrinini geliştirdi
Hint halkı, Mahatma Gandhi tarafından temelleri oluşturan ve kötülüğe karşı şiddet içermeyen direniş unsurlarını tanımlamak için kullanılan bu doktrin ve içerdiği pasif direniş yöntemleri sayesinde İngiliz sömürgesinden kurtulmayı, bağımsızlığını kazanmayı başardı.
2. Mahatma Gandhi, dünya siyasi tarihinde önemli bir etkiye sahip olacak satyagraha doktrinini geliştirirken dini kavramlardan da etkilendi
Hint halkının Yüce Ruh olarak isimlendirdiği Gandhi, Jainizm ve Hinduizm gibi Asya kökenli inançlara sahipti. Ahlak, hoşgörü, hiçbir canlıya zarar vermemek ve her türlü şiddetten uzak durmak bu inançların en temel öğretileri arasındaydı. Buna bağlı olarak Gandhi, satyagraha doktrinini geliştirirken Hindistan’da yaygın olan bu dini inançlardan da etkilenmişti.
3. İngiltere’ye karşı yürütülen bağımsızlık mücadelesinin lideri konumundaki Mahatma Gandhi, İngiltere’de hukuk eğitimi görmüştü
4. Hindistan’daki bağımsızlık mücadelesinden önce, 21 yıl boyunca Güney Afrika’da yaşadı
Gandhi, Güney Afrika yıllarında da pek çok kez ırkçılığa maruz kalmış, ırkçılığa ve sömürü düzenine karşı yürüttüğü mücadelesine Hindistan günlerinden çok önce, Güney Afrika’da başlamıştı.
5. 1899-1902 yılları arasındaki İkinci Boer Savaşı sırasında, Britanya saflarında savaşa katıldı
Üstelik Afrika’daki yaşayan Hindistan kökenli insanları da İngilizler adına savaşmak için cepheye çağırıyordu. Elbette Gandhi’nin İngiliz saflarında savaşmasının bir nedeni vardı. Ona göre Hint kökenliler, Afrika’daki bu savaş sırasında İngiliz saflarında yer alırsa, Hintliler eşit yurttaşlık haklarına sahip olabilecekti. Ancak İngilizler, Hint kökenlileri savaştan sonra da eşit yurttaşlar olarak kabul etmedi.
6. 1915 yılında Hindistan’a dönen Gandhi, 1921 yılında Hindistan Ulusal Kongresi’nin lideri oldu
Hindistan’daki bağımsızlık arzusunun sesi haline gelen Gandhi, sömürge yönetimini protesto etmek için Hint halkını örgütlemekle işe başladı. Bunun yanı sıra aynı dönemde, ülkedeki yoksulluğu azaltmak, kadın haklarını genişletmek, dini ve etnik unsurlar arasındaki barışı sağlamak ve kast temelli ayrımcılığa son vermek için çeşitli kampanyalar düzenledi.
7. 1930 yılında tarihin en önemli sivil itaatsizlik eylemlerinden biri olarak kabul edilen Tuz Yürüyüşünü gerçekleştirdi
Tuz, uzun yıllardır sömürge altındaki Hindistan’da İngilizlerin tekelinde bulunan onlarca maddeden yalnızca biriydi. Bu durum, pasif direnişin sembolü olan Gandhi için müthiş bir eylem fırsatı doğruyordu.
Mahatma Gandhi ile birlikte binlerce insan 12 Mart 1930’da ülkedeki tuz tekelini ortadan kaldırabilmek için ünlü Tuz Yürüyüşüne başladı. Gandhi önderliğindeki insanlar Hint Okyanusu kıyısındaki Dandi köyüne ulaşabilmek yaklaşık 400 kilometre boyunca yürüdü. Yürüyüşün sonunda binlerce insan, İngilizlerin 1762 yılından beri uyguladığı yasayı ihlal etmiş, kendi ülkelerinde yıllar sonra tuz çıkaran ilk insanlar olmuşlardı. Bu eylem sonunda 60 bin insan hapse atıldı. Ancak İngilizlerin tuz yasası artık yürürlükte değildi.
8. Hint halkının bağımsızlık yürüyüşüne liderlik eden Gandhi, Yüce Ruh olarak isimlendirildi
Hint halkının büyük önderi Hindistan’da bugün de bir mesih figürü olarak görülüyor.
9. Son derece mütevazı bir yaşam sürdü
1920’li yılların başında “kendi kendine yeten” bir yaşam anlayışı benimsemişti.
10. 30 Ocak 1948’de Nathuram Godse isimli Hindu milliyetçisi tarafından öldürüldü
Gandhi’nin ölüm haberi, bağımsızlık hareketinin önemli isimlerinden ve bağımsız Hindistan’ın ilk başbakanı Cevahirlal Nehru tarafından duyuruldu. Gandhi’nin doğum günü olan 2 Ekim, Hindistan’ın ulusal bayramlarından biri. Dünya genelinde ise “Uluslararası Şiddetsizlik Günü” olarak kutlanıyor.
