Onlarca farklı türü bulunan kanser hastalığı her yıl sayısız insanın hayatını kaybetmesine neden oluyor. Çoğu zaman ölümcül olan kanser hastalıklarına yönelik etkin bir tedavi arayışı ise uzun zamandır devam ediyor. İşte bu hususta kısa süre öne bilim dünyasında heyecan yaratan bir gelişme yaşandı. İngiltere’de, ilk kez kişiye özel cilt kanseri aşısı test ediliyor. Aşı, belirli bir hasta için özel olarak üretiliyor ve başka hastalar tarafından kullanılamıyor. Cilt kanserinin en ölümcül türü olan melanoma karşı geliştirilen kişiselleştirilmiş mRNA aşısı, bağışıklık sisteminin kanserli hücreleri tanımasına ve yok etmesine yardımcı olmak üzere tasarlandı. Detaylara birlikte bakalım.
Kanser, onlarca farklı türü bulunan ve her yıl sayısız insanın yaşamını kaybetmesine neden olan tehlikeli bir hastalık
Bilim insanları, bu amansız hastalığa karşı etkin bir tedavi geliştirebilmek için uzun yıllardır mücadele ediyor. İşte bu hususta kısa süre önce önemli bir gelişme yaşandı.
İlk kez İngiltere’de, kişiye özel cilt kanseri aşısı test ediliyor
İngiltere’deki University College London Hospitals (UCLH) bünyesinde gerçekleştirilen denemeler, bilim dünyası tarafından yakından takip ediliyor. UCLH araştırmacısı Dr. Heather Shaw, aşı hakkında “Bu gerçekten uzun zamandır gördüğümüz en heyecan verici şeylerden biri.” ifadelerini kullanıyor. Aşının etkinliğinin kanıtlanması halinde çok sayıda hastaya umut ışığı olabileceği ifade ediliyor.
Kişiye özel cilt kanseri aşısı mevcut Covid aşılarıyla aynı teknolojiyi kullanıyor
Yani mRNA-4157 (V940) olarak da isimlendirilen ve bilim dünyasında heyecan yaratan kişiselleştirilmiş aşı bir mRNA aşısı.
Aşı, belirli bir hastaya yönelik özel olarak üretiliyor ve başka hastalar tarafından kullanılamıyor
Çünkü ilgili hastanın kendi tümörünün genetik yapısına uyumlu şekilde oluşturuluyor. Ayrıca vücuda, yalnızca bu kanser hücrelerinde bulunan belirteçlere veya antijenlere saldıran proteinler veya antikorlar üretmesi için talimat veriyor. Dr. Heather Shaw kişiselleştirilmiş aşının benzersiz özelliğini “Kesinlikle hasta için özel olarak üretildi, bunu başka bir hastaya veremezsiniz çünkü işe yaramaz. Bu tür şeyler son derece teknik ve hasta için özel olarak üretiliyor.” sözleriyle dile getiriyor.
Kişiye özel cilt kanseri aşısı, bağışıklık sisteminin kanserli hücreleri tanımasına ve yok etmesine yardımcı olmak üzere tasarlandı
Bununla birlikte aşı, bağışıklık sisteminin kanser hücrelerini öldürmesine yardımcı olan Keytruda adlı ilaçla birlikte kullanılıyor. Ancak Moderna ve Merck Sharp and Dohme isimli ABD merkezli ilaç ve biyoteknoloji şirketleri tarafından geliştirilen bu kombine tedavi, henüz rutin kullanıma sunulmuş değil.
Uzmanlar, aşının gerçekten işe yarayıp yaramadığını görebilmek için daha fazla test yapılması gerektiğini ifade ediyor
Bu doğrultuda İngiltere’nin yanı sıra Avustralya’nın aralarında olduğu bazı ülkelerde daha fazla kanıt toplamak ve aşının daha yaygın uygulanıp uygulanmayacağını görmek için hastalar üzerinde çeşitli denemeler yapılıyor. Bu geniş kapsamlı araştırma projesinin İngiltere ayağında aşının farklı merkezlerde 60-70 hasta üzerinde test edilmesi hedefleniyor.
İngiltere’de aşıyı deneyen ilk hastalardan biri ise 52 yaşındaki Steve Young
Steve Young
Geçen yıl kafa derisindeki melanom büyümesi ameliyatla alınan hasta, heyecan verici aşı tedavisine yönelik umudunu “Gerçekten çok heyecanlıyım. Kanseri durdurmak için en iyi şansım bu.” sözleriyle dile getiriyor.
Aşı akciğer, mesane ve böbrek tümörleri gibi diğer kanserler türlerine karşı da test ediliyor
Dr. Heather Shaw, aşının melanomlu hastaları tedavi etme potansiyeline sahip olduğunu, başka kanser türlerinin tedavisinde de kullanılabileceğini belirtiyor. Yani bu kişiselleştirilmiş mRNA aşısı, sayısız insanın yaşamını kurtarma potansiyeline sahip.
Bilim insanları aşının “nispeten tolere edilebilir yan etkileri” olduğunu ifade ediyor
Uzmanların aşıyı tıp dünyasında “oyun değiştirebilecek” bir aktör olarak görmelerine neden olan şeylerden biri de bu. Dr. Shaw bu yan etkilerin, yorgunluk ve aşı yapıldığında kolda ağrı olduğunu belirtiyor ve hastaların çoğu için bunun grip ya da Covid aşısı olmaktan daha kötü olmadığını ifade ediyor.
