Eğer kuru ve pul pul dökülen bir saç deriniz varsa doğal olarak kepekten şüphelenebilirsiniz. Ancak kuru saç derisinin başka işaretleri olduğunu da hatırlatmak isteriz. Kepek ve kuru saç derisi hemen hemen aynı semptomlara sahiptir; dökülen pul pul deri ve kaşıntılı bir cilt yüzeyi. Ancak ikisinin birbirinden tamamen farklı olduğunun da altını çizmek isteriz. Kuru saç derisinde cilt tahriş olur ve pul pul dökülme görülür. Kepek durumunda ise saç derisinde çok fazla yağ birikir. Bu aşırı yağ birikimi cilt hücrelerini tıkar ve ardından dökülme gerçekleşir. Bu iki farklı cilt probleminden hangisine sahip olduğunuzu bilmek sizi doğru tedaviye ulaştıracaktır. Peki, saç derinizdeki anormal durumun nedeni nasıl anlaşılır? Dökülmelerin nedeni kepek mi yoksa kuru saç derisi mi? Gelin detaylara birlikte bakalım.
Semptomlar
Cilt çok az neme sahip olduğunda kuru saç derisi problemi kaçınılmazdır. Bunun sonucunda saç derinizdeki cilt tahriş olur. Hemen ardından cilt deforme olduğu için pul pul dökülmeye başlar. Kuru saç derisini tetikleyen bazı faktörleri şu şekilde listeleyebiliriz: soğuk ve kuru hava, şampuan, şekillendirici jel, saç spreyi ve tetikleyen bazı rahatsızlıklar.
Uzmanlar, kepeğin ana nedeni olarak; cildi yağlı, kırmızı ve pullu hale getiren bir durum olan “seboreik dermatit”i gösterir. Bu durum, ciltte beyaz veya sarı renkte pul pul dökülerek kepek oluşturur. Kaşlarınız, kasıklarınız, koltuk altlarınız ve burnunuzun kenarları dahil olmak üzere yağ bezlerinizin olduğu her yerde seboreik dermatit görülebilir.
Bu dökülmeleri çoğu zaman, “malassezia” adı verilen bir mantar kepeği tetikler. Mantarın çoğalmasına neden olan faktörler ise yaş, hormonlar ve stres olarak listelenebilir. Kirli saç kepeğe neden olmaz, ancak saçlarınızı yeterince sık yıkamazsanız, ciltte biriken yağ kepek oluşumuna zemin hazırlayabilir.
Nasıl ayırt edilir?
Kuru saç derisi ile kepek arasındaki ayrımı yapabilmenin bir başka bir yolu ise, görünüşleridir. Kepek pulları daha büyük ve yağlı görünür. Kuru saç derisi ise yağlı bir görünüme yol açmaz. Üstelik hem kuruluk hem de kepek kafa derinizi kaşındırabilir. Öte yandan saç derinizdeki kuruluk vücudunuzun diğer bölgelerinde de devam ediyorsa kuru saç derisi rahatsızlığından söz etmek mümkündür.
Tedavi
Kepek problemini büyük ölçüde, reçetesiz satılan doğru bir şampuanla kendiniz tedavi edebilirsiniz. Çoğu kepek şampuanı, kafa derinizdeki mantarı öldüren veya pul pul deriyi yok eden ilaçlar içerir. Buna örnek olarak: piyon çinko, selenyum sülfür, ketokonazol, salisilik asit ve kömür katranı verilebilir.
Hangi kepek şampuanını denerseniz deneyin, şişenin üzerindeki talimatları dikkatlice okumanızı öneririz. Hangi şampuanı tercih edeceğinizden veya ne sıklıkta kullanacağınızdan emin değilseniz, tavsiye için doktorunuza veya eczacınıza danışın. Çünkü kepek probleminizi tamamen gideren bir marka bulmadan önce birkaç marka denemeniz gerekebilir. Kepek probleminiz düzeldiğinde, şampuanı kullandığınız günlerin sayısını azaltabilirsiniz. Ancak daha inatçı bir kepek problemi yaşıyorsanız, doktorunuz daha güçlü bir şampuan veya steroid losyon reçete edebilir.
Ancak en az bir ay boyunca kepek şampuanı denediyseniz ve kepeklerinizde azalma gerçekleşmiyorsa veya kafa derinizdeki cilt kırmızı veya şişmiş görünüyorsa mutlaka bir dermatologdan randevu almalısınız. Cilt tedavisinde uzman biri size bu noktada yardımcı olacaktır. Çünkü görünenin aksine tedavi edilmesi gereken başka bir cilt rahatsızlığınız da olabilir. Doktorunuz saç derinize ve saçınıza bakarak kepek olup olmadığını belirleyecektir.
Öte yandan eğer kuru bir saç deriniz varsa, hafif bir şampuanla yıkayın ve ardından nemlendirici bir saç kremi kullanın. Saç derisinin kuru veya kepek olup olmadığını anlamanın bir yolu, yatmadan önce saç derinize hafif bir nemlendirici uygulamaktır. Yaşadığınız semptomların nedeni kuru kafa derisi ise, ertesi sabah duş aldığınızda pullar kaybolacaktır.
Bunun yanında çay ağacı yağı içeren şampuanlar da kepek için alternatif bir çözümdür. Çay ağacı yağı, mantar önleyici özelliklere sahip doğal bir bileşendir. Ancak bazı insanların çay ağacı yağına alerjisi olabilir. Bu nedenle denemeden önce doktorunuza mutlaka danışınız. Eğer kızarıklık veya şişlik gibi yan etkiler yaşarsanız ürünü kullanmayı bırakın.
Kepek bazı durumlarda tedavi edilemez. Çoğu insan semptomları uzun vadede yönetmek durumunda kalabilir. Genellikle, bu inatçı pullar ara sıra gelir ve giderler. Kepeği özel bir şampuanla tedavi etmek, durumu yönetebilir. Bu sayede kaşıntı ve pullanma büyük ölçüde azalma gösterecektir.
Önleme
Kepek ve kuru saç derisini önlemek için ise birkaç ipucumuz var. Eğer kepek probleminiz varsa, saçınızı sık sık kepek önleyici bir şampuanla yıkamanızı öneririz. Ancak şampuan kullanımında dikkat edilmesi gereken bazı noktalar olduğunu hatırlatalım. Öncelikle saçınıza uyguladığınız tüm şampuanı duruladığınızdan emin olun. Ağartıcı ve alkol gibi sert kimyasallar içeren saç ürünlerini kullanmaktan kesinlikle kaçının. Bu bileşenler saç derinizi ciddi oranda kurutabilir. Ayrıca saç derinizde birikebilecek yağlı saç ürünlerinden kaçının. Her gün güneşte birkaç dakika geçirmeye gayret edin. Ultraviyole ışığa maruz kalmanın kepek kontrolüne yardımcı olabileceğine dair bazı çalışmalar bulunuyor. Saç derinizde gerçekleşen cilt sorunları can sıkıcı olabilir. Ancak doğru tedavi yöntemleri ve önceden alınan önlemlerle bu semptomları kontrol altına alabilirsiniz.
