Bilim insanlarının yüz yıllardır paylaştığı ortak hayallerin başında, insan beynini taklit edecek bir sibernetik yapı oluşturma fikri gelir. Bugüne kadar bunu hiçbir bilim insanı ya da bilim örgütü tam anlamıyla başaramadı, ancak görünen o ki bu hayale giderek yaklaşıyoruz. Spiking Neural Network Architecture ya da kısa adıyla SpiNNaker şeklinde adlandırılan süper bilgisayar, 500.000 işlemci çekirdeğinin 1.000.000 işlemci çekirdeğine yükseltilmesiyle “İnsan beynini bugüne kadarki örnekler arasında en gerçekçi şekilde taklit eden süper bilgisayar” unvanına kavuştu. Peki bu bizim için neler ifade ediyor ve bu bilgisayarın detayları neler? Gelin bu soruların cevaplarına bu listemizde birlikte göz atalım.
Tam 1 milyon işlemci çekirdeğiyle insan beynine en yakın nöromorfik bilgisayar
SpiNNaker adı verilen süper bilgisayar, Birleşik Krallık’ta yer alan ve Manchester Üniversitesi’nde konumlandırılmış bir nöromorfik bilgisayar olarak geçiyor. Tıpkı insan beyni gibi çalışması ve sıradan bilgisayarlardan farklı olarak insan beyni gibi düşünebilmesi için tasarlanan SpiNNaker, gücünü tam 1 milyon işlemci çekirdeğinden alıyor. Bu 1 milyon işlemci, birbirine bağlantılı 1.200 devre kartı ile destekleniyor ve insan beynini simüle etmek için çalışıyor.
Sıradan bilgisayarların çalışma mantığına aykırı bir bakış açısı
Manchester Üniversitesi dahilinde görev alan bilim insanları, yaptıkları detaylı araştırmalar ve çalışmalarla sıradan bilgisayarlardan farklı bir bilgisayar çalışma mantığına odaklanmış durumda. Tıpkı insan beynindeki nöronlar gibi nöron modelleriyle çalışan bu ilginç bilgisayar, şu an dünya üzerindeki en çok nöron üretebilen süper bilgisayar olarak geçiyor.
SpiNNaker 2016 yılından beri nöron aktivitelerini simüle ediyor ve artık iki kat daha güçlü
2016 yılının Nisan ayında hayata geçirilen SpiNNaker süper bilgisayar projesi, insan beyninde yer alan nöronları simüle etme amacıyla 500.000 işlemci çekirdeğine sahipti. Yukarıda görmekte olduğunuz fotoğraf, bilgisayarın 500.000 işlemci çekirdeğine sahip haline ait. “Avrupa Birliği İnsan Beyni Projesi” oluşumunun desteğiyle gücü iki kat arttırılan bu ilginç süper bilgisayar artık 1.000.000 işlemci çekirdeğiyle çalışıyor. Bu inanılmaz işlemci gücünün yardımıyla 200 kuadrilyon işlemi eş zamanlı olarak yapabilen SpiNNaker insan beynini anlama ve taklit etme konusunda dünyanın en güçlü sistemi olarak karşımızda.
Bu süper bilgisayar, beyinle ilgili hastalıkların tedavisinde önemli rol oynayacak
SpiNNaker’ın 500.000 işlemcili olduğu zamanlarda yapılan çalışmalarda 80.000 nöron kortekste modellenmiş, insan beynini farklı bölgelerindeki veriler doğrultusunda çeşitli hisler sanal ortamda simüle edilmişti. Beynin Parkinson hastalığı ile ilişkili bölümü olan Bazal Ganglion’u da bu bilgisayar üzerinde simüle eden Manchester Üniversitesi ekibi, Parkinson hastalığını daha iyi anlamak ve bu hastalığa çözümler bulmak için çalışmalar gerçekleştirdi.
SpiNNaker kendi zihnini kullanarak SpOmnibot adlı mobil robotu yönetebiliyor
Biraz korkutucu gelebilir ama bu 1 milyon işlemcili süper bilgisayar, kendi zihnini kullanarak SpOmnibot adlı bir mobil robotu yönlendirebiliyor. Üç omni tekerleğe sahip olan SpOmnibot iki silikon retinasıyla bir bakıma etrafı görebiliyor. SpOmnibot’u gerçek zamanlı tercihlerle hareket ettirebilen SpiNNaker henüz yolun çok başında. Yani bu süper bilgisayarın bir süper zihin olarak insanlığı ele geçireceğini düşünüyorsanız, henüz bunun için çok erken olduğunu bilmeniz gerekiyor.
Endişelenmeyin, bir süper bilgisayar aracılığıyla insan beynini yüzde yüz taklit etmek şimdilik mümkün değil
Proje üyesi Steve Furber’ın açıklamasına göre SpiNNaker inanılmaz güçlü bir bilgisayar olsa da insan beynin yanına bile yaklaşamayacak kadar yetersiz kalıyor. Bugüne kadar yapılan çalışmalar doğrultusunda SpiNNaker ancak bir fare beyniyle karşılaştırılabilecek yeterliliğe sahip. Bu doğrultuda bu süper bilgisayar, teknoloji dünyası için muhteşem bir yapı olsa da, insan beyninin ancak yüzde birlik kısmını taklit edebiliyor. Bakalım insan beynini kayda değer oranda taklit edebilen sibernetik yapıları ne zaman görebileceğiz.
Kaynak: 1
