Kalp krizi, dünya genelinde milyonlarca insanın hayatını etkileyen ciddi bir sağlık sorunu. Sağlık Bakanlığı’nın verilerine göre Türkiye’de her yıl yaklaşık 300 bin kişi kalp krizi geçiriyor ve ne yazık ki hayatı tehdit eden sonuçlarıyla biliniyor. Bu nedenle toplumda yaygın bir endişe kaynağı haline gelmiş durumda. Ancak bu istatistik sadece insanlara yönelik. Peki ya doğanın geri kalanı? Diğer canlılar, özellikle de insanlar kadar karmaşık ve gelişmiş kalp sistemlerine sahip olan hayvanlar, kalp krizi gibi bir tehlike ile karşı karşıya mı? Köpeklerden şempanzelere, farelerden timsahlara kadar geniş bir hayvan yelpazesi düşünüldüğünde, bu canlıların da insanlar gibi kalp sorunları yaşayıp yaşamadığını hiç merak ettiniz mi? Kalp krizleri sadece insanlara özgü bir sorun mu, yoksa hayvanlar da bu durumu deneyimleyebiliyor mu? Hayvanlar kalp krizi geçiriyor mu? Merak edilen soruların yanıtları aşağıda👇
Bilim insanlarına göre çoğu hayvan kalp krizi geçirmiyor. Hatta bize en yakın türlerden biri olan şempanzeler bile bu sorunu yaşamıyor
Elbette hayvanlar da çeşitli kalp hastalıkları yaşıyorlar, ama kalp krizi diğer türlerde oldukça nadir görülen bir durum. Kalp hastalıkları üzerine araştırmalar yapan Kaliforniya Üniversitesi’nden yardımcı doçent Philip Gordts’e göre, hayvanlar, insanlar gibi koroner arterlerin tıkanması sonucu oluşan tipik kalp krizlerinden genellikle ölmezler.
Kalp krizi, kalbe oksijen taşıyan bir damarın tıkanması sonucu kalp dokusunun bir kısmının oksijen yetersizliği nedeniyle ölmesiyle meydana gelir
Georgia Teknoloji Enstitüsü’nde fizik profesörü Flavio Fenton’a göre, kalp dokusunun ölmesi, kalbin elektriksel uyarılarını bozar ve kalp kası işlevini yerine getiremez hale gelir. Eğer zamanında müdahale edilmezse bu, ölümle sonuçlanabilir.
Tanımdan yola çıkarak teorik olarak, tüm memelilerin kalp krizi geçirebileceğini düşünebilirsiniz. Ancak pratikte bu durum çok nadirdir
Örneğin, köpeklerde kalp krizi oldukça seyrek görülür. Şempanzeler de insanların kalp hastalıkları risk faktörlerini paylaşsalar bile kalp krizi geçirmezler.
İnsanların kalp krizi geçirmesinin başlıca nedenlerinden biri hareketsizlik ve kötü beslenme olabilir
Ancak bu durumu açıklayan bir genetik mutasyon da var. İnsanlar, hayvanların ürettiği Neu5Gc isimli bir şekeri üretmezler
Bilim insanları, bu mutasyonun insanların ateroskleroz (damar tıkanıklığı) ve kalp krizi riskini artırdığını öne sürüyorlar. Örneğin, genetiği değiştirilmiş farelerde bile insanlar kadar şiddetli kalp krizleri meydana gelmiyor.
Timsahlar gibi bazı hayvanlar, kalp krizi riskini azaltan farklı kalp yapılarına sahipler
Peki diğer hayvanlar kalp krizi geçiriyor mu? Bu hayvanların kalpleri, süngerimsi bir dokuya sahip olduğu için, kalp dokusuna oksijen taşıyan damarlar tıkansa bile kalp, çevredeki kanla beslenmeye devam edebiliyor. Bu yapı sayesinde timsahlar kalp krizi geçirmezler.
Timsahlar üzerinde yapılan deneylerde, koroner arterleri tıkandığında bile kalplerinin normal çalışmaya devam ettiği gözlemlenmiş. Bu da onların kalp krizine karşı koruma sağlayan özel bir yapıya sahip olduklarını gösteriyor.
