Dünya genelinde 5G tartışmaları bir süredir devam ediyor. Son günlerde uluslararası hava yolu şirketlerinin potansiyel riskleri gündeme getirmesiyle, tartışmalar doruk noktasına ulaştı. Öyle ki şirketler, 5G teknolojisinin potansiyel riskleri nedeniyle bazı ülkelere uçuşlarını iptal etmek istedi. Hava yolu şirketlerinin kaygılarını dile getirmesinin ardından Amerika Birleşik Devletleri’nde 5G hizmetine geçiş ertelendi. Daha önce de iki kez ertelenen bu yeni teknoloji, havacılık sektörü çalışanlarına göre uçuş güvenliğini olumsuz anlamda etkileyebilir. Peki 5G teknolojisi nedir, havacılık sektörünü nasıl etkiler? İşte 5G tartışmalarına dair bilinenler…
Yeni nesil kablosuz internet bağlantısı olarak nitelendirilen 5G, aynı anda çok fazla cihazın internete erişmesine imkan sağlıyor
4G teknolojisiyle saniyede 1 gigabit olan dosya indirmesi süresi, 5G ile saniyede 10 gigabite çıkması planlanıyor. Veri indirmeyi ve yüklemeyi son derece hızlandıran bu yeni teknoloji, radyo sinyallerinden yararlanıyor. Amerika Birleşik Devletleri’nde kullanılan radyo frekansları, C bandı olarak bilinen radyo dalga aralığının bir parçası. C bandı olarak bilinen bu dalga aralığı, uçaklarda bulunan ve uçağın yerden yüksekliğini ölçen cihazların kullandığı frekansa çok yakın. Aynı zamanda güvenlik ve navigasyon için veri toplayan cihazlar da bu dalga aralığına yakın bir frekansı kullanıyor.
Uluslararası hava yolu şirketleri, 5G teknolojisinden kaynaklanan parazitlerin, uçaklarda kullanılan cihazları etkileyeceğinden endişe duyuyor
Bu parazitlerin özellikle iniş sırasında bazı sorunlara yol açabileceği dile getiriliyor. Havacılık sektöründe teknik konularla ilgili rehberlik hizmeti sunan RTCA isimli bir kuruluş, 2020 yılının sonlarına doğru yayınladığı bir raporda, 5G’ye geçişin ABD’deki havacılık operasyonlarını büyük ölçüde etkileyeceğini belirtti. Yine aynı rapora göre, önlem alınmazsa ölümlü kazaların yaşanabileceği ifade edildi.
Parazit riski olduğu durumlarda, uçaklarda radyo frekansı ile çalışan bazı cihazların kullanılmayacağı ifade ediliyor
Ancak bu da görüş mesafesinin net olmadığı durumlarda, uçakların iniş kabiliyetini kısıtlayabilecek. Uluslararası büyük hava yolu şirketleri, böyle bir durumda sayısız seferin iptal edilebileceğini belirtiyor. ABD’deki yetkililer ise riski azaltmak için bazı önemler alıyor. Örneğin ülkedeki 50 havalimanının çevresinde tampon bölgeler oluşturuldu. ABD her ne kadar bazı önlemler alsa da ülkedeki vericiler oldukça güçlü. Bu nedenle hava yolu şirketleri önlemleri yetersiz buluyor. ABD dışında Fransa gibi bazı ülkeler de havalimanlarının çevresinde 5G sinyallerini kısıtlayan tampon bölgeler oluşturdu.
İngiltere daha fazla veri toplamak için diğer ülkelerle birlikte çalışmalar yapılacağını belirtiyor. Öte yandan Avrupa Birliği üyesi ülkelerde söz konusu şebekeler, Amerika Birleşik Devletleri’nde olduğundan daha düşük frekanslarda çalışıyor. Bu da parazit riskini azaltıyor. Bu nedenle bazı ülkeler, 5G teknolojisine geçiş konusunda kaygılanmıyor. Yine de birçok ülke 5G teknolojisini kullanabilmek için uygun standartları oluşturmaya çalışıyor. Kalıcı çözüm için görüşmeler devam ederken Verizon ve AT&T gibi telekom şirketleri, hava yolu şirketlerini korku tellallığı yapmakla suçluyor. Öte yandan 5G’ye geçişi geciktirmenin ekonomiye zarar vereceği uyarısında bulunuyorlar.
Türkiye ise 2023 yılına kadar 5G teknolojisini aktif olarak kullanmayı hedefliyor
Ulaştırma ve Altyapı Bakan Yardımcısı Ömer Fatih Sayan, 2022 yılı içinde frekans ihalesinin yapılacağını söylemişti. Türkiye’de henüz 5G’ye geçiş için ihale yapılmadığından, güvenlik riskleri konusundaki tartışmalar Türkiye gündeminin dışında kalıyor.
