Midenizde bir ağrı hissettiğinizde aklınıza belki de ilk gelen hastalık gastritis / gastrit oluyordur… Aklınıza gelmezse bile minik bir araştırmayla “Ya bende de gastrit varsa” telaşına kapılmış olabilirsiniz. Karın ağrısı, bulantı ve midede ekşime gibi belirtilerle kendini gösteren gastrit nedir, gastrit neden olur ve gastrit tedavisi için ne yapılır? Gelin, bu soruların yanıtlarına birlikte bakalım.
Gastritis / Gastrit nedir?
Mide iç yüzeyini döşeyen koruyucu zarın iltihaplanmasına gastritis/gastrit denir. Gastrit çok fazla mide asidi üretilmesi durumunda ya da mide duvarının koruyucu iç tabakası zarar gördüğünde ortaya çıkar. Gastritis “akut” ve “kronik” olarak iki türde ortaya çıkabilir. Akut gastritis aniden, kronik gastritis ise daha uzun bir sürede yavaşça ortaya çıkar. Kronik gastritis tedavi edilmezse yıllarca sürebilen uzun süreli iltihap içerir. Bazı durumlarda gastrit ülserlere ve mide kanseri riskinde artışa neden olabilir ancak önlemi alındığı sürece tedaviyle hızlıca iyileşmektedir.
Gastritis nedenleri nelerdir?
Gastritisin en büyük nedenlerinden biri Helicobacter pylori bakterisidir. Mide zarını enfekte eden bu bakteri, mide ile onikiparmak bağırsağında birikerek iltihaba, ülsere ve tedavi edilmediğinde kansere dahi yol açabilir.
Gastritisin diğer nedenlerini ise şöyle sıralayabiliriz…
1. Sigara kullanımı
Gastritis sigara kullanan insanlarda daha sık görülmektedir.
2. Aşırı alkol tüketimi
Alkol, mide zarınızı tahriş edebilir ve yıpratabilir; bu da, midenizi sindirim suyuna karşı daha savunmasız hale getirir. Aşırı alkol kullanımının akut gastrit oluşturması daha olasıdır.
3. Aspirin ve ibuprofen gibi ağrı kesici ilaçların uzun süreli kullanımı
Yaygın ağrı kesiciler – aspirin, ibuprofen ve naproksen gibi – hem akut gastrit hem de kronik gastrite neden olabilir. Non steroidal anti inflamatuar ilaçlar olarak bilinen bu ağrı kesicilerin düzenli kullanılması veya bu ilaçların çok fazla alınması, midenizin koruyucu astarının korunmasına yardımcı olan önemli bir maddeyi azaltabilir.
4. Fiziksel ve zihinsel stres
Kişinin ciddi bir hastalığa yakalanması, büyük operasyonlar, ciddi yaralanma, yanıklar veya yoğun stres dönemleri de kişi de gastrite sebep olabilir.
5. Çeşitli bakteriler, virüsler veya mantarlar enfeksiyonları
Her ne kadar Helicobacter pylori ile enfeksiyon, dünya çapında en yaygın insan enfeksiyonları arasında olsa da onun dışında kalan bazı virüs ve bakteriler de gastrit veya diğer üst gastrointestinal bozukluklara neden olabilir.
6. Yaşlılık
Yaşlılarda mide astarının yaşla birlikte incelme eğiliminde olması ve yaşlıların genç insanlara göre Helicobacter pylori enfeksiyonu veya otoimmün hastalıklarına yakalanma ihtimalinin yüksek olması gastrit riskini artırır.
7. Bağışıklık sisteminin kendi vücut hücrelerine saldırması
Bu durumda hastalığa “otoimmün” ya da “A tipi gastrit” adı verilir.
Tüm bu nedenlerin dışında gıda alerjileri, radyasyon terapisi ve besin zehinlenmeleri de gasritis nedenleri arasındadır.
Gastritis belirtileri nelerdir?
Yukarıda belirttiğimiz gibi “akut gastritis” ve “kronik gastritis” olmak üzere ikiye ayrılıyor. Kronik gastritis pek de kendini gösteren bir hastalık olmamakla birlikte, kronik hastalıktan şikayetçi olanlar genelde şişkinlik ve geğirme gibi hafif belirtiler gösteriyor. Ancak akut gastriti şikayeti bulunan hastaların belirtileri daha fazla oluyor. İşte akut gastritisin belirtileri: Sırt ağrısı, bulantı, kusma, iştahsızlık, devamlı geğirme, şişkinlik, mide ekşimesi, hazımsızlık, üst karın bölgesinde yanma ve acı.
Gastrite ne iyi gelir? Gastritis tedavisinde neler tüketilmeli?
Gastritis sorun yaşayanlar öncelikle yeme alışkanlıklarını değiştirmelidir. Elbette ilaçla da tedavinin mümkün olduğu gastritte ilk adım, mide zarını tahriş eden her şeyden uzak durmaktır. Bu sebeple öncelikli olarak alkol ve sigara bırakılmalıdır.
Peki, gastritis tedavisinde ilaç dışında nelere dikkat edilmeli ve hangi yiyecekler yenilmeli? İşte bazı tavsiyeler:
1. Probiyotik deneyin
Gastrit tedavisinde helicobacter pylori bakterisini yok edecek yiyeceklere öncelik verilmeli. Bunlar ev yapımı yoğurt, lahata turşusu ve tarhana gibi probiyotiklerdir. Probiyotikler sindirime yardımcı olabilir ve düzenli bağırsak hareketlerini teşvik edebilir.
2. Sarımsağı yemeklerinizden eksik etmeyin
Sarımsak geniş spektrumlu antibakteriyel özelliğiyle helicobacter pyloriyi öldürücü etkiye sahiptir.
3. Bu yiyecekler beslenme listenizde olsun
Yapılan araştırmalar zencefil, elma sirkesi, zerdeçal, kekik kızılcık suyu, ananas, yeşil çay, havuç ve pancar suyunun gastrite iyi geldiğini ortaya çıkarmıştır.
4. Daha hafif yemekler tüketin
Karbonhidrat ağırlıklı öğünler yemek sindirim sistemini zorlayabilir ve gastriti şiddetlendirebilir. Gün boyunca düzenli olarak küçük öğünler yemek, sindirim sürecini kolaylaştırmaya ve gastrit semptomlarını azaltmaya yardımcı olabilir.
5. Ağrı kesicileri kullanmaktan kaçının
Aspirin veya ibuprofen gibi reçetesiz satılan ağrı kesici ilaçların alınması mide zarına zarar verebilir ve gastriti daha da kötüleştirebilir. Bu sebeple gastrit sorunu yaşıyorsanız bu ilaçlardan uzak durmaya çalışın.
6. Stresi azaltmaya çalışın
Stres düzeylerini azaltmak gastritis sorunu yaşayanlar için bir adımdır. Masaj, meditasyon, yoga ve nefes egzersizlerini deneyebilirsiniz.
