Anne-baba olmak için ille de dünyaya bir çocuk getirmiş olmak gerekmiyor. Çocuk sahibi olmak isteyen ama çeşitli nedenlerle bu hayalini gerçekleştiremeyen insanların “evlat edinmek” gibi bir şansları var. Çünkü anne olmak, bir çocuğu karnında büyütmek demek değil. Bir çocuğa kalbinin; evinin ve aslında tüm yaşamının kapılarını açan her kadın/erkek, anne-baba olabilir.
Evlat edinme konusu, oldukça hassas bir konu. Çünkü evlat edinmek de evlat edinilen olmak da, hiç kolay değil. Ancak her şekilde, bir aileye ihtiyaç duyan bir çocukla; çocuk sahibi olmak isteyen bir kadın ya da erkeğin; yani iki ihtiyaç sahibinin buluşturulması anlamına gelen “evlat edinme” durumu, iki taraf için de büyük bir şans. Bu konuda ne kadar bilgi sahibisiniz bilmiyoruz ama biz, evlat edinme konusunu sizlere kısaca hatırlatmak istedik. İşte evlat edinme konusunda bilmeniz gereken 14 şey.
1. “Evlat edinme”, durumu evlat edindirilmeye uygun bir çocukla, evlat edinmeye uygun kişi ya da eşler arasında gerçekleştirilebilir
Ülkemizde “Evlât Edinme” işleyişi; Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı(ASPB) Çocuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü’nce gerçekleştiriliyor.
2. Bu süreçle ilgili olarak bilinmesi gereken üç kavram var: Evlat edinilen, evlat edinen, küçük
Evlat edinmesine hukuksal engeli olmayan kişi veya eşlere “evlat edinen”, hakkında korunma kararı bulunan ya da ailesi tarafından evlat edinilmesine izin verilen çocuğa “evlât edinilen”, 18 yaşını doldurmamış kişiye de “küçük” deniliyor.
3. Ve evlat edinmeye başvurmak için yerine getirilmesi gereken bazı koşullar var
-Küçük, evlat edinen tarafından en az 1 yıl bakılmış ve eğitilmiş olmalı.
-Evlat edinilme, küçüğün yararına olmalı
-Evlat edinenin başka çocukları varsa; onların da yararına olmalı.
-Evlat edinecek kişinin, evlat edinilenden en az 18 yaş büyük olması
-Küçük, ayırt etme gücüne sahipse, rızası alınmalı.
-Küçüğün anne babası varsa, onların da rızası olmalı.
4. Evlat edinebilmek için ille de evli olmak zorunda değilsiniz…
Ama 30 yaşını doldurmuş olmak zorundasınız.
5. Evliyseniz de şu koşulları yerine getirmelisiniz
-Eşler en az 5 yıllık evli veya ikisi de 30 yaşını doldurmuş olmalı.
-Eşlerden birinin, diğerinin çocuğunu evlat edinebilmesi için en az 2 yıllık evli veya 30 yaşını doldurmuş olmalı.
-30 yaşını doldurmuş olan eşin, tek başına evlat edinebilmesi için eşinin ayırt etme gücünün olmaması veya 2 yılı aşkın süreyle nerede olduğunun bilinmemesi ya da mahkeme kararıyla ayrı yaşadığını kanıtlaması gerekiyor.
6. Peki nasıl ve nereye başvurmak gerekiyor?
Evlat edinmek isteyen kişi ya da çift, TC vatandaşı ve Türkiye’de yaşıyorsa, bulunduğu ildeki ASPM’ye dilekçeyle başvuruyor. Orada sosyal hizmet uzmanı tarafından bilgilendiriliyor ve ilk görüşme formunu dolduruyor. Bütün bunları yapması, evlat edinme işlemlerinin tüm sorumluluğunu kabul ettiği anlamına geliyor. Kişi veya çiftten şu belgeler isteniyor:
-2 ay içinde nüfus olayı ile sabıka kaydı örneği.
-Mal-gelir-sosyal güvenlik, ikametgah-öğrenim durumu belgeleri.
-Sağlık kurulu raporu.
7. Başvurusunu tamamlayan aile, 6 ay içinde sosyal inceleme amacıyla evinde ziyaret ediliyor
Bu inceleme sırasında, başvuru sahibi ve varsa birlikte yaşadığı diğer bireylerin de sağlık-ekonomik durumları, evlat edinme konusuna yaklaşımları değerlendiriliyor.
8. Sosyal hizmet uzmanının hazırladığı rapor sonucunda, başvuru uygun bulunduysa, durum yazılı olarak bildiriliyor
Başvuru koşullarını taşımayanların dosyaları ise işlemden kaldırılıyor. Geçerli bir mazereti olanların dosyası askıya alınıyor.
9. Küçük, başvurusu uygun görüşen kişi ya da çiftin yanına önce “geçici bakım” amacıyla yerleştiriliyor
Geçici Bakım Sözleşmesi imzalandıktan sonra en az 1 yıl süreyle geçici bakım süresi oluyor. Bu süreci yine sosyal hizmet uzmanı takip ediyor ve üç ayda bir izleyerek raporlaştırıyor. Gerekiyorsa danışmanlık ve rehberlik yapıyor.
10. Sonra sosyal inceleme raporuyla birlikte; komisyon, evlat edinme talebini uygun görürse, kişilerin mahkemeye başvurmaları bildiriliyor
İki ay içinde başvurmayanlardan ise küçük geri alınabiliyor.
11. Mahkeme sonrasında 10 gün içinde, evlatlığın kaydı, evlat edinenin aile kütüğüne taşınıyor
Evlat edinilen çocuk, evlat edinenin soyadını alıyor ve aynı zamanda da onun mirasçısı oluyor.
12. Evlat edinen hakkında, öz aileye bilgi verilmiyor
Ama evlat edinenlerin öz aile hakkında bilgilenme hakkı var. Bu süreçte iki aile de birbirleriyle hiçbir şekilde karşılaştırılmıyor. Tüm bilgi ve belgeler, mahkeme tarafından saklanıyor.
13. Aileler evlat edinmek için en çok 0-1 yaş aralığında, kimsesiz ve kız bebekleri tercih ediyorlar
Ve terk ya da buluntu çocukların, kendi öz ailelerini bir gün arama olasılıkları her zaman var.
14. Evlat edinen ailenin, küçüğe evlat edinildiğini, 4–6 yaş aralığındayken sosyal hizmet uzmanının danışmanlığında mutlaka söylemesi gerekiyor
Çünkü, çocukların bu durumu daha ileri yaşlarda öğrenmesi, travmatik sonuçlara neden olabiliyor.
Yani bir çocuğu sevmek ve korumak için doğurmuş olmak şart değil
Bu konu ilginizi çektiyse, şu listemize de bir göz atmak isteyebilirsiniz: Evlatlık Çocuk Psikolojisini Yansıtan 11 Çarpıcı Fotoğraf ve Bir Proje
