Ekmek, makarna, pilav, hamur işi, unlu mamuller… En sevdiğimiz yiyecekler, hepsinden birden uzak durmak mümkün mü? Maalesef ki çölyak hastalığına sahip kişiler için istemeden de olsa mümkün oluyor. En basit tabiriyle “yaşam boyu devam eden tek gıda alerjisi” olan çölyak hastalığı veya gluten intoleransı olan bireyler, hayatları boyunca “gluten free” besinler tüketmek zorunda. İşte glutensiz beslenme ve çölyak hastalığına dair tüm merak edilenler:
Yaklaşık 30 farklı protein çeşidini barındıran buğdayda gliadin ve gluten adlarında protein de bulunuyor
Hormonlu gıdaların had safhada karşımıza çıktığı şu dönemlerde haliyle buğdayın da genetik yapısı değiştirildiği için bazı insanların sindirim sistemini de yormaya başlamış
Gluten hastalığınız olmasa bile gluteni tamamen hayatınızdan çıkardığınız takdirde daha güçlü bir bağışıklık sistemine sahip olabileceğiniz gibi glutensiz beslenmenin kilo verme sürecinde de faydasını görebilirsiniz
Çölyak hastalığı ya da bir diğer adıyla “Gluten Entropisi”ne sahip kişilerin glutenli gıdalar tüketmesi neticesinde sindirim işlemini gerçekleştiren villusun yapısı bozulmaya uğruyor
Hayat boyu süren alerjik bir rahatsızlık olan çölyak hastalığının doğru bir şekilde teşhis edilebilmesi için mutlaka kan testi yapılması gerekiyor
Çölyak hastalığı en nihayetinde alerjik bir rahatsızlık olduğu için her kişide farklı şekillerde ortaya çıkabiliyor
Çölyak hastalığı olan kişilerin hayat boyu takip etmesi gereken belirli bir beslenme düzeni var. Glutensiz beslenme programlarında genellikle yulaf, arpa, çavdar ve buğday başta olmak üzere tüm tahılların tüketimine sınır getiriliyor
90’lı yıllarda ortaya çıkan “glutensiz beslenme” programları sayesinde bu hastalığın farkındalığı ve hastalığa sahip olanların bilinçlenmesinde gözle görülür bir artış oldu
Çölyak hastalığı olmayan kişilerde dahi uygulanan glutensiz beslenme programının migren, sindirim güçlüğü, mide yanması vb. rahatsızlıklara da iyi geldiğine dair görüşler var
Unlu mamullerin tümü, arpa, buğday, çavdar, yulaf, pasta, şehriye, soya sosu, dondurulmuş gıdaların büyük bir kısmı, hazır çorbalar, et harçları, votka, bira, cin vb. yiyecek içeceklerin tümü glutenli gıdalar kategorisinde bulunuyor
Glutensiz gıdaların başlıcaları et, balık, tavuk, yumurta, sebze ve meyveler, bakliyatlar, bezelye, kinoa, pirinç, karabuğday, patates, chia tohumu, zeytinyağı, mısır unu, pirinç unu, karabuğday unu ve nohut unu
Çölyak hastalarının bir kısmında tip 1 diyabet, otoimmün hepatit, tiroide bağlı rahatsızlıklar ve dermatitis herpetiformis görülebiliyor
Çölyak hastalığının en yaygın görülen belirtileri ise şunlar:
- Karın bölgesinde öne doğru şişkinlik
- İştahsızlık, halsizlik ve kusma
- Şiddetli karın ağrısı
- Kaygı bozuklukları, tükenmişlik ve depresyon hissi
- Mide yanması
- Regl düzensizliği
- Mide ülseri
- Kısırlık veya tekrarlayan düşükler
- Kansızlık
- Kaslarda zayıflık
- Dermatit herpetiformis (DF); yani ciltte oluşan kaşıntı ve döküntü
Çölyak hastalarını oldukça zorlu bir süreç bekliyor, farkındayız. Yine de glutensiz bir yaşam imkansız değil!
Son yıllarda makarnadan çikolataya, reçelden peynire kadar genişleyen glutensiz ürün gamı, gıdaların ardından kozmetiklere de yayıldı. Çölyak hastaları, Dentiste’ gluten içermeyen bitkisel içerikli diş macunlarıyla diyetini bozmadan ağız bakımlarını yapabiliyor. Yumuşak bir aromaya ve susuzluk yaratmayan formüle sahip Dentiste’ ürünleri içeriğindeki doğal antiseptik ve antibakteriyel bitki karışımları ve CDX Kompleks (Cyclodextrin Complex) ile ağızdaki kötü koku oluşumunu engelleyerek ferah bir nefes sağlıyor. Xylitol ile dişlerdeki bakteri oluşumunu azaltan Dentiste’ diş macunları, aynı zamanda sabitleştirilmiş C vitaminiyle diş etlerinde hızlı bir iyileşme sağlarken ağız dokusundaki hücrelerin hasar görmesini engellemeye de yardımcı oluyor.
