Çokaşklılık, açık ilişki veya özgür aşk… Bunlar modern zamanlarda ilişkiler söz konusu olduğunda hayli popüler ve oldukça ilginç kavramlar. Her biri farklı türde ilişki pratiklerine işaret eden bu tanımların hepsi, tarafların başkalarıyla ilişkiler yaşayabildiği tüm ilişki türleri için kullanılan çok eşlilik kavramının altında yer alıyor. Bazı uzmanlara göre çok eşli ilişkiler günümüzdeki ana akım ilişki modeli olma yolunda ilerliyor. Çeşitli araştırmalara göre çok eşlilik, daha çok kabul görüyor, çok hızlı bir şekilde yaygınlaşıyor. Bunun geçici bir moda olduğunu ileri sürenler de var. Ancak eldeki veriler, partnerlerin başka kişilerle duygusal veya cinsel olarak ilişki yaşayabildiği yeni ilişki biçimlerinin üzerinde daha dikkatli bir şekilde durulması gereken kavramlar olduğunu ortaya koyuyor. Peki, ama çok eşli ilişkiler neden daha çok kabul görüyor, yaygın hale geliyor? Detaylara birlikte bakalım.
Çokaşklılık, açık ilişki veya özgür aşk gibi kavramlar son dönemde oldukça popüler
Bunların her biri, bünyesinde farklı pratikler barındıran ilişki biçimleri. Ortak noktaları ise çok partnerlilik. Bu nedenle çok eşlilik, tarafların başkalarıyla ilişkiler yaşayabildiği tüm ilişki türleri için bir şemsiye terim olarak kullanılıyor.
Uzmanlar, çok eşli ilişkilerin geçmiş yıllardakinden çok daha popüler olduğunu ifade ediyor
Bazı insanlar romantik olarak tek eşli, bazıları ise cinsel açıdan. Yani çok eşli ilişkilerin hepsi aynı değil. Yukarıda değindiğimiz ilişki türleri, genel hatlarıyla belirli sınırlar çizse de pratikler her ilişkide farklılaşabiliyor, bazı kavramların tanımı değişiklik gösterebiliyor. Ancak çok eşliliğin daha kolay şekilde kabul görmeye başladığına hiçbir şüphe yok.
Son dönemde iyiden iyiye yaygın hale gele çok eşli ilişkiler, ana akım medyada da çok konuşuluyor
Söz gelimi ABD’de bir televizyon kanalında yayınlanan Couple to Throuple (Çiftten Üçlü İlişkiye) isimli program ülkenin çok izlenen yapımlarından. Bu TV programında çiftler kendilerini bekleyen bekardan birini ilişkilerine davet ederek, üçlü bir ilişki üzerinden çok partnerli hayat tarzının kendilerine uygun olup olmadığını deniyor. Bu doğrultuda program oldukça ilginç durumları, kavgaları ve tartışmaları ekrana getiriyor. Couple to Throuple, çok eşliliği hassas ve incelikli bir şekilde ele almamakla eleştiriliyor. Fakat program çok eşli ilişki türlerinin popülerliğini göstermesi açısından dikkate değer bulunuyor.
Çok eşli ilişkiler yalnızca TV ekranlarında değil, yazılı basında da kendisine daha çok yer buluyor
Özellikle de Amerika Birleşik Devletleri’nde. Örneğin New York Magazine’in ocak sayısındaki kapağı çokaşklılığa ayrılmıştı. Çokaşklılık, bireylerin birden fazla kişiyle romantik ilişkiler yaşaması durumunda kullanılan bir terim. Molly Roden Winter adlı 51 yaşındaki kadının yeni kitabı More: A Memoir of Open Marraige (Daha Fazlası: Bir Açık Evlilik Anısı) son dönemin en çok okunan kitaplarından. ABD’de piyasaya çıkan kitapta. 51 yaşındaki eski öğretmenin, 2008’den bu yana kocasıyla çıktığı açık evlilik yolculuğu anlatılıyor. Tüm bunlar çok eşli ilişkilerin son dönemde eskisinden çok daha fazla kabul gördüğünü gözler önüne seriyor.
Bazı basın yayın organlarına göre çok eşli ilişkiler ana akım olmaya yaklaşacak kadar yaygınlaşmış durumda
ABD’deki 30 yaş altı yetişkinlerin yüzde 51’i açık evliliği kabul edilebilir buluyor
Öte yandan çok eşliliğinin geçici bir moda olduğunu ileri sürenler de var
Ancak eldeki veriler, son derece somut. Çok eşlilik hiç olmadığı kadar popüler. Peki, ama neden?
Çok eşlilik yeni bir ilişki biçimi değil, dahası yüzlerce yıllık bir geçmişe sahip. Bu, çok eşli ilişkilerin daha çok kabul görmesine neden olan şeyin, çağın dinamikleriyle ilgi olabileceği düşüncesini doğuruyor.
1997’de yayımlanan Ethical Slut (Etik Sürtük) çok eşliliğin “kutsal kitabı” olarak biliniyor
Ancak kitap yayımlandıktan 10, hatta 20 yıl sonra bile bu çok eşli ilişki toplumda pek de gündemde olan bir şey değildi. Fakat bu durum son dönemde değişiyor. Ancak çok eşli ilişkiler neden daha popüler hale geliyor?
Filmler ve diziler, geçmiş yıllara kıyasla geleneksel olmayan ilişki türlerine daha fazla yer veriyor
Çok eşli ilişkiler, televizyon ekranlarında ve beyaz perdede daha yaygın. Örneğin geçtiğimiz yıl izleyici ile buluşan Passages (Pasajlar) filminde eşcinsel bir çiftten birinin bir kadınla heteroseksüel bir ilişki kurması ele alınıyordu. Luca Guadagnino’nun merakla beklenen, bu yıl vizyona girecek filmi Challengers’ın fragmanından anlaşıldığı kadarıyla, en azından cinsel olarak çok eşli bir ilişki konu ediliyor. Fakat çok eşli ilişkiler neden popüler oldu sorusuna yanıt olabilecek başka unsurlar da var.
Kimilerine göre çok eşlilik geçici bir moda değil, çağımızın ilişki biçimi
Özellikle de belirli gruplar çokaşıklılığı günümüzün ilişki pratiği olarak görüyor. Toplumdaki bazı sınıflar evlilik kurumunun ve tek eşliliğin demode ve sıkıcı olduğu görüşünde. Yani kısacası çok eşlilik, yalnızca bir ilişki biçimi değil bir yaşam ve düşünce pratiği olarak karşımıza çıkıyor.
Sosyal medya, çok eşli ilişkilerin daha çok kabul görmesinde önemli bir rol oynuyor
Bu hususta, tüm dünyadan milyonlarca kullanıcısı bulunan TikTok’un özel bir yere sahip olduğu ifade ediliyor. Bazı ilişki uzmanları sosyal medyanın, özellikle de TikTok’un gençlere çok eşlilik deneyimlerini paylaşma imkânı sağladığını belirtiyor. Bu ise çok eşlilik ve benzeri diğer kavramlar etrafındaki sis perdesinin dağılmasına ve kavramların günden güne normalleşmesine katkı sunuyor. Çok daha fazla sayıda insan ilgili sosyal medya içerikleriyle bağ kurabiliyor ve çok eşlilik fikri daha fazla kabul görüyor.
Çeşitli çöpçatanlık uygulamaları da çok eşliliği keşfetmeyi kolaylaştırıyor
Günümüzde, yalnızca çok eşli bir ilişki arayan insanların kullandığı çöpçatanlık uygulamaları var. Bu uygulamaların sayısındaki artış, bu geleneksel olmayan ilişki modelini popüler hale getiren unsurlardan yalnızca biri.
