Dünyanın en ünlü parfümü Chanel No. 5 tüm dünyada zarafet, incelik ve lüks ile ilişkilendiriliyor. Şüphesiz bu durumda parfümün eşsiz kokusu ve ikonik şişe tasarımı büyük bir önem sahip. Ancak Chanel No. 5’in favori parfümü olduğunu ifade eden Catherine Deneuve, Nicole Kidman, Marion Cotillard ve hatta Marilyn Monroe gibi isimlerin de bu durumun ortaya çıkmasında etkisi var… Fransız iş insanı ve moda tasarımcısı Gabrielle “Coco” Bonheur Chanel, “gül gibi değil, kadın gibi kokan” bir parfüm yaratma tutkusuyla yola koyuldu ve ortaya tarihin en ikonik parfümü haline gelecek Chanel No. 5 çıktı. İşte Chanel No. 5’in ortaya çıkış süreci hakkında bilmeniz gerekenler…
20. yüzyılın başlarında, özellikle kadın parfümleri iki ana kategoriye ayrılıyordu
“Saygın kadınlar” genellikle tek bir bahçe çiçeğine odaklanan abartısız, sade kokular tercih ediyordu. Veya saygın kadınlar bu minvalde kokuları tercih etmesi gerektiğine inandırılıyordu. Bununla beraber, seks işçileri veya daha düşük tabakadan kadınlar ise misk kokularıyla ilişkilendiriliyordu.
Mütevazı bir geçmişe sahip, muhafazakâr bir kadın olan Coco Chanel, bütün kadınlara hitap edecek bir koku yaratmak istedi
Farklı çiçek aromalarının abartısız harmonisi ve misk kokularının uyumunu birleştirerek bütün kadınlara hitap edecek bir parfüm ortaya çıkarmak istiyordu. Kadın ve kadınlık algısının da önemli ölçüde değişmeye başladığı bir dönemde piyasaya sürülen Chanel No. 5, kısa sürede tarihin en bilinen parfümlerinden birisi haline gelecekti…
Parfüm üretmek, 20. yüzyıldan önce moda evlerinin ilgilendiği bir alan değildi
Yüzyılın başlarında kendi kokularını yaratan bazı moda tasarımcıları vardı. Ancak moda evleri ve parfüm üretimi arasındaki ilişki, Chanel’in imza parfümüne kendi adını vermesi sayesinde güçlendi…
1920 yılında Chanel, Fransız-Rus kimyager ve parfüm üreticisi Ernest Beaux ile tanıştı
Bu tanışma, yalnızca bir yıl sonra tarihin en ikonik parfümünün ortaya çıkmasını sağlayacaktı…
Coco Chanel, “gül gibi değil, kadın gibi kokan” bir parfüm yaratmak istiyordu
Böylece Beaux, 1920’nin ortalarından itibaren üzerinde çalıştığı formülü mükemmelleştirmek için çaba harcadı. Sonunda ikili 80 farklı doğal ve sentetik maddeden oluşan “doğru formülü” bulmayı başardı…
Chanel No. 5 1921 yılında piyasaya sürüldü
Parfüm, Beaux’un kokuyu yoğunlaştıran ve çiçek aromalarına tazelik kazandıran benzersiz bir aldehit kullanımı sayesinde büyük bir etki yarattı. Ayrıca formüldeki yoğun aldehit oranı, parfümün uzun süre etkili ve kalıcı olmasını sağlıyordu. Bu durum, güzellikten ve hoş kokudan daha fazlasını arayan meşgul modern kadın için de oldukça cezbediciydi…
Coco Chanel’in yaşamında 5 rakamının özel bir yeri vardı
Çocukluk döneminde, ailesi tarafından terk edilen kızlar için kurulmuş bir yetimhanede büyümüştü. Buradaki bahçeler birbirini tekrar eden 5 adet yuvarlak desenlerle doluydu. Ayrıca Chanel’in, moda koleksiyonlarını 5. ayın 5. günü tanıtmak gibi bir alışkanlığı vardı. Bu nedenle, Beaux’a 5 rakamının parfüm için de şans getireceğine inandığını söyledi. Böylece ikili tarafından yaratılan eşsiz parfüm “Chanel No. 5” adını aldı…
Parfüm şişesi, son derece basit ve sade bir tasarıma sahipti
Elbette bu karar bilinçli bir şekilde alınmıştı. Böylece şişenin taşınması ve kullanımı da daha kolay hale getirilmişti. İlerleyen yıllarda şişenin tasarımı değişse de başlangıçtaki ikonik görünüm her zaman korundu. Chanel No. 5’in şişesi yıllar içerisinde tarihin en bilinen nesnelerinden birisi haline geldi. Öyle ki ünlü sanatçı Andy Warhol bile ikonik şişeyi kendi çalışmalarında tema olarak kullandı…
Coco Chanel, 1924 yılında kendi adını taşıyan parfümün yasal haklarını kaybetti
Daha doğrusu, başlangıçta kârlı gibi görünen bir anlaşma neticesinde parfümün haklarını Pierre ve Paul Wertheimer isimli kişilere devretti. Bu ticari anlaşma Chanel No. 5’in dünya genelinde geniş kitlelere yayılmasını sağladı. Fakat öte yandan Coco Chanel’in kendi parfümü üzerindeki bütün söz hakkı ortadan kalkmış oldu. Üstelik Chanel’in ticari anlaşmadan elde ettiği gelir, parfüm satışlarından elde edilen gelire kıyasla oldukça düşüktü! Coco Chanel, kendi adını taşıyan parfüm üzerindeki söz hakkını geri istiyordu…
Nazi iktidarında Yahudilerin iş yeri sahibi olması yasaklandı. Bu durum işgal altındaki Fransa’da da geçerliydi. Böylece Chanel, Wertheimer kardeşlerin Yahudi olduğunu Alman yetkililere bildirdi
Ancak, kardeşler savaştan önce şirketi Hristiyan bir iş insanına devretmişlerdi. Böylece Chanel’in girişimi başarısızlıkla sonuçlandı. Savaştan sonra ise Wertheimer kardeşler, göstermelik olarak bir başkasına devrettikleri şirketin yönetimini geri aldılar. İlerleyen dönemde Chanel ile kardeşler arasında yeni bir anlaşma yapıldı. Coco Chanel, tüm Chanel ürünleri için yüzde 2’lik telif hakkı ücretini kabul etti. Ve kendisine kişisel harcamaları için ayrıca, aylık maaş bağlandı…
Dünyaca ünlü isimler, farkı dönemlerde Chanel No. 5’in “yüzü” oldu
Chanel No. 5’in ünü, ortaya çıktığı ilk yıllarda kullanıcılar arasında kulaktan kulağa yayılıyordu. Hatta parfümü kullanmak çoktan bir statü sembolü haline gelmişti. Reklamcılık sektörü değişse de parfümün oldukça özel bir statü göstergesi olma durumu değişmedi. Modern zamanlarda dünyaca ünlü isimler Chanel No. 5’in reklamlarında yer aldı. Catherine Deneuve, Nicole Kidman, Marion Cotillard ve hatta Brad Pitt gibi starlar parfümün reklam çekimleri için ekran karşısına geçti. İkonik parfümün reklam filmleri ise Baz Luhrmann ve Ridley Scott gibi dünyaca ünlü yönetmenler tarafından yönetildi…
