Yeni yıl heyecanı yaklaşırken her yıl evlerimizi süsleyen çam ağaçlarını çıkarmanın da vakti geldi. Bu süsleme ritüeli özellikle yılbaşında ailece yapılan ve en sevilen aktivitelerden biri! Işıl ışıl rengarenk süsler, parlak ışıklar ve ağacın altına bırakılan hediyelerle çam ağaçları yılın bitişini ve yeni yıla hazırlığı anlatan en güzel sembollerden biri. Peki çam ağacı süsleme geleneğinin aslında çok eskiye dayandığını biliyor muydunuz? Çam ağacı neden süslenir? Çam ağacı süsleme geleneği nereden gelir? Çam ağacı nasıl süslenir? Detaylara yakından bakalım!
Çam ağacı neden süslenir?
Hristiyanlıkta Noel ağacı, İsa Mesih’in doğumu ve dirilişinin simgesi olarak kabul edilir. Bu sembolik ağacın dalları ve çalıları ölümsüzlüğün bir amblemi olarak görülür. Aynı zamanda çam ağacının İsa’nın çarmıhta giydiği dikenli tacı simgelediği söylenir. Öte yandan Noel ağacını süslemek için kullanılan her süslemenin özel bir anlamı olduğuna inanılır.
Çam ağacı süsleme geleneği nereden gelir?
Noel ağaçları aslında Pagan geleneklerinden gelen bir ritüel olarak biliniyor. Yaprak dökmeyen ağaçları ve çelenkleri ölümsüz yaşamın simgesi olarak kullanmak, eski Mısırlıların, Çinlilerin ve Yahudilerin ortak bir geleneği olarak kabul ediliyordu. Avrupalı paganlar arasında oldukça yaygın olan ağaca değer verme ya da kutsal sayma, Noel zamanında kuşlar için bir ağaç hazırlamak üzere ev ve ambarlarını Noelde ağaçlarla donatma geleneği biçiminde devam etti. Almanya’da ise kış aylarına denk gelen tatillerde evin girişine ya da içine bir Yule (ing. Yule-tide) ağacı bırakılıyordu.
Günümüzdeki Noel ağacının Almanya’nın batısında yaşanan geleneğe bağlı olduğu düşünülmekte. Orta Çağ’da Adem ve Havva’yı canlandıran tiyatral bir oyunun ana dekoru, cennet bahçesini temsil eden ve üzerinde elmaların bulunduğu bir çam ağacıydı. Ardından Almanlar evlerine böyle bir cennet ağacı dikerler, üzerine Komünyon’daki kutsanmış ekmeği simgeleyen ince, hamursuz ekmek parçaları asarlardı. Bu ekmek parçalarının yerini ise daha sonra farklı biçimlerdeki çörekler aldı. Öte yandan bazı yerlerde ağaçlara İsa’yı simgeleyen mumlar eklendi. Noel mevsiminde ağaçla aynı odada Noel piramidi de yer alıyordu. 16. yüzyılda Noel piramidi ve cennet ağacı birleşerek Noel ağacını oluşturdu.
İngiltere’ye gelecek olursak kente 19. yüzyıl başlarında ulaşan Noel ağacı, Kraliçe Victoria’nın eşi Alman Prens Albert’in desteği ile aynı yüzyılın ortalarında yaygın olarak hazırlanmaya başlandı. O dönemde Noel ağaçları, dallarına kurdele ve kâğıt zincirlerle asılmış mum, şekerleme ve keklerle süslenerek hazırlanıyordu. Göçmen Almanların Kuzey Amerika’ya 17. yüzyılda götürdükleri Noel ağacı, 19. yüzyılda gerçek bir moda haline geldi. Gelenek Avusturya, İsviçre, Polonya ve Hollanda’da da epey yaygındı.
Çam ağacı nasıl süslenir?
Peki yılın son günlerine doğru evleri süsleyen çam ağacı süslemesi nasıl yapılıyor? Genellikle çam ağacı süsleme yapılırken Noel ağacı tepesinde parlayan bir yıldız kullanılır. Pagan kültürlerinde ise ağaçlara tapılır. Ağaçların güneş tanrısının sembolü olduğuna, hayat ve doğurganlığı sembolize ettiğine inanılırdı. Yılbaşı ağaçlarının en bilinen dekoru ise altın yıldız, tam da bu nedenle ışıltılı yıldızlar ağaçların tepesine yerleştirilir.
Güneş gibi ışığını yaydığına ve yol gösterdiğine inanılır. Ağaç dallarının kenarlarında asılı duran çanlar neşeyi ve mutluluğunu temsil eder. Baston şeker figürü ise adaleti temsil eder. Öte yandan çelenk, gerçek aşkın bir aktarımı kabul edilir. Elmalar, Adem ve Havva’nın henüz dokunup da günah işlemediği zamana atfedilir. Elma ya da diğer meyveler ise doğurganlığı anlatır. Ağaçlara yerleştirilen 12 mum ise 12 habercinin ışığı olarak sembolize edilir.
