Bu muazzam göl, dünyanın en eski ve en derin gölü olarak herkesin dikkatini çekiyor. Hal böyle olunca “Baykal Gölü nerede?” diye merak ediliyor. Hemen söyleyelim. Görenleri büyüleyen göl, Rusya‘nın Sibirya bölgesinin güneyinde yer alıyor. Hatta görüntüsü yüzünden ona “Sibirya’nın Mavi Gözü” deniyor. Ayrıca göl UNESCO tarafından hazırlanan Dünya Mirası listesinde yer alıyor. Bazı temel bilgileri öğrendiğimize göre konumuza geçelim. İşte dünyanın en tuhaf gölü olan Baykal Gölü hakkında bilinmesi gereken her şey…
Baykal Gölü, dünyanın eski gölü
Baykal Gölü, 25-30 milyon arasında tahmin edilen yaşıyla dünyanın en eski gölü. Gölün tarih boyunca Beihai, Lamu, Tengis ve Baigal gibi pek çok ismi oldu. Ancak Rus yerleşiminden sonra Baikal (Baykal) adı verildi. Baykal Gölü her açıdan eşsiz. Hatta kendine ait bir ekosistemi bile var. Ayrıca dünyada tatlı su foklarının yaşadığı iki gölden biri (diğeri Ladoga Gölü). Burada yaşayan fok balıklarına Baykal foku deniyor.
Baykal Gölü dünyanın en derin gölü olma özelliği taşıyor
Rusya’nın Sibirya bölgesinin güneyinde İrkutsk Oblastı ve Buryatya arasında yer alan Baykal Gölü, dünyanın en derin gölü. Yüzölçümü yaklaşık 31.722 km² (adalar hariç), su hacmi 23.600 km³, uzunluğu 636 km, en geniş yeri ise 79,5 kilometre. Gölün tabanı, deniz seviyesinin yaklaşık 1285 metre altında kalmakta ancak bunun altında 7 kilometre boyunca tortu var. Ayrıca yarık zemini yüzeyin yaklaşık 8-11 kilometre altında yer alıyor. Bu da Baykal Gölü’nü yeryüzündeki en derin yarıklardan biri yapıyor. Jeolojik açıdan genç ve aktif olan yarık, yılda yaklaşık 2 santim genişliyor. Fay bölgesi ayrıca sismik olarak aktif; bölgede kaplıcalar oluşuyor ve birkaç yılda bir önemli depremler meydana geliyor. Göl, sırasıyla yaklaşık 900 metre, 1.600 metre ve 1.400 metre derinlikleriyle Kuzey, Orta ve Güney olmak üzere üç havzaya bölünmüştür.
Gölün ortalama derinliği 758 metre ancak en derin noktası 1637 metre. Bu ölçüm 1990 yılında Anatoly Sagalevich tarafından yapıldı. Sagalevich, 1990 yılında denizaltı ile Baykal Gölü’nde 1637 metre derinliğe ulaştı. Böylece en derin tatlı su dalışı konusunda dünya rekorunun sahibi oldu. Rusya, 2008 yılında gölün benzersiz ekosistemi üzerinde jeolojik ve biyolojik testler yapmak için iki küçük denizaltıyı gölün 1.592 metre derinliğine göndermeyi hedefledi. Bu araştırmayla birlikte en derin tatlı su dalış dünya rekorunu da kırmak istediler, fakat sadece 1580 metre derine inebildiler.
Baykal Gölü biyolojik çeşitlilik açısından oldukça zengin
Baykal Gölü biyolojik çeşitlilik açısından çok zengin ve nadide bir göl olma özelliği taşıyor. Mevcut bilgilere göre 1.000’den fazla bitki türü ve 2.500 hayvan türüne ev sahipliği yapıyor ancak her iki grup için gerçek rakamların çok daha yüksek olduğuna inanılıyor. Hayvanların 80’den fazlası ise endemik yani nadir bulunan türler.
Baykal Gölü, tatlı su foklarının yaşadığı iki gölden biri. Göl çevresindeki habitatlarda Avrasya boz ayısı, Avrasya kurdu, kızıl tilki, samur, kaktüs, geyik, Sibirya kızıl geyiği, ren geyiği, Sibirya karacası, Sibirya misk geyiği ve yaban domuzu gibi çeşitli kara memelileri yaşıyor. Bununla birlikte Baykal Gölü’nde yaşayan 29’u su kuşu olmak üzere 236 kuş türü bulunuyor. Ayrıca göl havzasında yaklaşık 60-65 tane yerli balık türü bulunuyor fakat bunların yarısından fazlası endemik.
Bu mükemmel göl UNESCO Dünya Miras Listesi’nde yer alıyor
Rusya’nın UNESCO Dünya Miras Listesi’ndeki 30 yerden olan Baykal Gölü, dünyada eşi bulunmayan bir yer. Rusya’nın UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde 11 doğal oluşum içinde Altaylar’daki Altın Dağlar ve Kamçatka’daki Yanardağlar gibi muazzam yerler de bulunuyor.
Baykal Gölünün iklimi ve suyu da bir o kadar eşsiz
Baykal Gölü’nün iklimi kendisini çevreleyen bölgeye kıyasla ılıman. Kışın hava sıcaklığı yaklaşık -5 ve -6 santigrat derece arasında seyrederken, ağustos ayında sıcaklık ortalama 11-12 santigrat derece oluyor. Göl suları kış mevsiminde donuyor ve mayıs ayında çözülüyor. Sıcak bir suya sahip olan Baykal Gölü’nde dünyadaki içme suyunun yaklaşık yüzde 20’si bulunuyor. Ağustos ayında su sıcaklığı 12 ila 20 derece arasında değişiklik gösteriyor. Baykal Gölü ayrıca, en berrak ve en saf su kütlelerinden birisi. Düşük tuzluluk oranına sahip ve suyunda mineraller var. Açık bir havanın olduğu günde dışarıdan bakıldığında gölün 40 metre içi görülebiliyor.
Göl kendi başına büyük bir turizm kaynağı
Baykal Gölü, mevsime bağlı olarak bir dizi farklı turistik aktiviteye sahip. Baykal’ın genel olarak en çok turist çeken iki sezonu var; ilk sezon ocak ayının ortasından başlayıp nisan ortasına kadar süren buz sezonu. Bu sezonda buz derinliği 140 santimetreyi buluyor. Oldukça kalın olan buz örtüsü sayesinde buzda güvenli bir şekilde araç sürülebiliyor. Buz bir metre derinliğinde şeffaf ve farklı desenlere sahip. Bu nedenle bu sezon buzda yürüyüş, buz pateni ve bisiklet sürmek için çok popüler. Ayrıca buz balıkçılığı da en sevilen aktivitelerden biri. Buz mevsimi nisan ortasında sıcaklıkların artmasıyla sona eriyor. Artan sıcaklıklar nedeniyle buz, özellikle buz altı akışlarının kuvvetli olduğu yerlerde erimeye başlıyor ve dolayısıyla buzlar, sığ ve kırılgan hale geliyor. Böylece araçlar ve insanlar buzun altına düşmeye başlıyor. Bu, her yıl birçok can kaybına yol açıyor.
İkinci turizm sezonu ise turistlerin bakir Baykal doğasının derinliklerine dalmasına olanak tanıyan yaz sezonu. Bu sezonda harika yürüyüş parkurları açılıyor. En popüler parkur Listvyanka’da başlıyor ve Baykal sahili boyunca Bolshoye Goloustnoye’ye kadar uzanıyor. Rotanın toplam uzunluğu ise 55 km. Ayrıca bölgede kuş gözlemciliği, hayvan gözlemciliği (özellikle Baykal foku) ve balıkçılık yapan küçük turist gemileri faaliyet gösteriyor.
Kaynak: 1
