Suriye’de yaşanan iç karışıklık ve sonrasında devam eden karmaşık süreç yaklaşık 8 yıldır devam ediyor. ABD Başkanı Trump’ın dün yaptığı açıklamayla Suriye’den çekileceklerini belirtmesi ise bölgenin kaderini derinden etkiliyor. Sürecin başından itibaren Suriye’de yaşanan gelişmeler, Barış Pınarı Harekatı, ABD’nin çekilme kararı ve Türkiye’nin güvenli bölge kurulumuna dair çalışmalarını sizin için derledik.
Suriye’de iç karışıklık 2011 yılında başlamıştı
Cumhurbaşkanı Esad’ın yönetiminden memnun olmayan ve yolsuzluk, işsizlik, Alevi-Sünni ayrımı gibi olaylardan şikayet eden halk, Arap Baharı’ndan da etkilenerek gösterilere başlamıştı. Gösteriler şiddetle karşılık bulunca ülke iş savaşa doğru sürüklendi. Bu karmaşada IŞİD gibi terör örgütleri de güçlenerek süreci daha da karmaşık hale getirdi. 2019 itibariyle bölgedeki can kaybının 1 milyonu aştığı tahmin ediliyor.
Yüz binlerce insanın hayatını kaybetmesine neden olan iç savaş sonrasında birçok devlet bölgede askeri üs kurdu ve müdahalede bulundu
ABD, Rusya, İran, İsrail, Suudi Arabistan gibi birçok devletin bölgedeki karışıklığa müdahalesi ve farklı görüşleri desteklemesi uzun zamandır dünya gündemini şekillendiriyor. Bu süreçte Rusya, Esad rejimine destek vermişti. İran’ın da Esad’a destek için asker gönderdiği tahmin ediliyor. ABD ise dönem dönem muhaliflere destek olmuştu.
Bölgede yaşanan karışıklık dev bir mülteci dalgası oluşturdu
Suriye’de yaşanan iç savaş ve DAEŞ tehdidi nedeniyle ülkeyi terk eden halk, mülteci olarak başka ülkelere sığınmaya başladı. Bu süreçte Türkiye 4 milyonun üzerinde mülteci kabul etti. Türkiye’nin tampon bölge olması tartışıldı, Avrupa’dan ekonomik destek sözü verildi. Akdeniz üzerinden Avrupa’ya sığınmaya çalışan mültecilerin vicdanları sızlatan görüntüleri ise dünya gündeminden düşmedi.
Trump, IŞID tehdidini bitirmek için PYD ve YPG’ye destek olmuş, çeşitli yardımlarda bulunmuştu
Bölgede oldukça hızlı şekilde yükselen IŞİD tehdidi, tüm dünyada büyük yankı uyandırmıştı. IŞİD’e karşı düzenlenecek operasyona destek için Türkiye – ABD arasında görüşmeler sürmüş, devamında ABD, YPG ile iş birliği yapmıştı. YPG’nin bölgedeki varlığının bizim sınır güvenliğimiz için büyük tehdit oluşturduğu da biliniyor.
Türkiye’nin Suriye iç karışıklığına dair tutumu ise sınır güvenliğini tehdit edecek DAEŞ, YPG, PKK gibi terör örgütlerine karşı müdahale üzerine kurulu
Bölgedeki karışıklığa karşı bizim tutumumuz ise en başından beri Fırat’ın doğusunda güvenli bir koridor oluşturmak üzerine kurulu. Bu bağlamda YPG’ye karşı savaş veren Özgür Suriye Ordusu (ÖSO)’na desteğimiz sürüyor. Bölgede kurulacak güvenli bölgenin geniş tutulması, sınır güvenliğimiz için büyük önem taşıyor.
Fırat Kalkanı Harekatı ile birlikte Cerablus – Afrin arasındaki bölge güvenli hale getirildi ve sivil halkın geri dönüşüne olanak tanındı
DAEŞ ve PKK/YPG’nin saldırılarına karşı ÖSO ile birlikte yaptığımız Fırat Kalkanı Harekatı, yaklaşık 2 bin kilometrekarelik alanın güvenli hale getirilmesiyle son buldu.
Zeytin Dalı Harekatı ile Türkiye, ÖSO’ya destek vererek YPG’ye karşı operasyon başlattı
ABD’nin YPG’ye verdiği olağanüstü desteğe dair Erdoğan, ‘’Bölgedeki dengeleri zedeleyecek bu tür adımlardan vazgeçilmesi gerekiyor.’’ şeklinde açıklamada bulunmuştu. PYD’nin askeri kanadı olan YPG’ye karşı yürüttüğümüz Zeytin Dalı Harekatı da YPG’ye karşı tutumumuzu gözler önüne sermişti. Fırat Kalkanı ile birlikte Zeytin Dalı sonrasında Afrin de sivil halkın geri dönüşüne açılan bölgelere katıldı. Bölgede sivil hayatın desteklenmesine dair çalışmalar yapılmaya devam ediyor. Gaziantep Üniversitesi’nin Cerablus Meslek Yüksekokulu da bu çalışmalar arasında.
ABD Başkanı Trump, dün yaptığı açıklamalarla Suriye’den çekileceklerini açıkladı
The United States was supposed to be in Syria for 30 days, that was many years ago. We stayed and got deeper and deeper into battle with no aim in sight. When I arrived in Washington, ISIS was running rampant in the area. We quickly defeated 100% of the ISIS Caliphate,…..
— Donald J. Trump (@realDonaldTrump) October 7, 2019
ABD Başkanı Trump, Suriye’den çekileceklerini duyurdu. Devamında Twitter’dan yaptığı paylaşımda; bölgenin kaderini, bölgedeki diğer güçlere bıraktığını belirtti ve sert açıklamalarda bulundu. Suriye’ye 30 günlüğüne girdiklerini ve yıllardır orada bulunduklarını söyleyen Trump, IŞİD’in tamamını yendiklerini de belirtti. ABD Başkanı Trump, bölgeden çekilmeye dair planlarını yaklaşık 2 yıl önce açıklamış, Beyaz Saray – Pentagon gerilimi nedeniyle süreç uzamıştı.
Twitter’dan farklı tonlarda açıklamalar yapan Trump, Türkiye’ye dair tehditkar mesajlar verdi ve birçok AB üyesi ülkeyi eleştirdi
As I have stated strongly before, and just to reiterate, if Turkey does anything that I, in my great and unmatched wisdom, consider to be off limits, I will totally destroy and obliterate the Economy of Turkey (I’ve done before!). They must, with Europe and others, watch over…
— Donald J. Trump (@realDonaldTrump) October 7, 2019
Suriye’de gereğinden çok daha fazla kaldıklarını açıklayan Trump, Türkiye’nin tutumuna göre ekonomik yaptırım uygulayabileceği tehdidinde bulundu, DAEŞ tutuklularının iadesiyle ilgili birçok Avrupa ülkesini suçladı.
‘’Daha önce de açık bir şekilde belirttiğim gibi, eğer Türkiye benim eşsiz ve muhteşem bilgeliğim sayesinde limiti aştığını düşündüğüm bir şey yaparsa, onların ekonomisini mahvederim. (Daha önce yaptım!) Avrupa ve diğerleri, tutuklu DAEŞ savaşçılarına ve ailelerine dikkat etmeliler. ABD, onların beklentilerinden çok daha fazlasını yaparak IŞİD hilafetinin %100’ünü yakaladı. Sıra diğerlerinin kendi bölgelerini korumasına geldi.”
Konuyla ilgili Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü İbrahim Kalın ve Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu da açıklamalarda bulundu.
“Bir gece ansızın gelebiliriz”
Trump’ın çekilme kararına istinaden bölgedeki tutumuza dair soru sorulan Cumhurbaşkanı Erdoğan, ‘bir gece ansızın gelebiliriz’ sözünü yineleyerek terör örgütlerinin ülkemize yönelik tehditlerini kabul etmemizin asla mümkün olmayacağını belirtti. DEAŞ’lı tutuklulara dair de tarafların çeşitli çalışmalar yaptığını bildirdi.
Kılıçdaroğlu tezkereye “Evet” oyu vereceklerini açıkladı
CHP’nin tezkere kararı, Kılıçdaroğlu’nun açıklamalarıyla yanıt buldu. ‘Askerlerimizin burnu kanamasın’ diye içimiz yana yana evet diyeceğiz, şeklinde açıklamada bulunan Kılıçdaroğlu, sınır ötesi operasyon için yapılacak görüşmede muhalefetin ‘evet’ oyu vereceğini belirtti.
Güvenli bölge için ilk adımlar atılmaya başlandı: Barış Pınarı Harekatı
Barış Pınarı Harekatı için bölgeye askeri sevkiyatımız devam ediyor. Fırat’ın doğusunda kurulması planlanan güvenli bölge için farklı illerden bölgeye zırhlı araçlar aktarılmaya başlandı. Erdoğan ve Trump’ın önümüzdeki ay içerisinde tekrar bir araya geleceği de açıklandı.
