Geçtiğimiz hafta ABD Başkanı Donald Trump, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile bir telefon görüşmesi gerçekleşmiş ardından ise Beyaz Saray’dan; “Türkiye’nin Suriye’nin kuzeyine operasyon düzenleyeceğini ABD’nin ise operasyonu desteklemeyeceğini ya da bu operasyona dahil olmayacağını” açıklaması gelmişti. Türkiye’nin Suriye’nin kuzeyinde IŞİD ile savaşmak için yürüttüğü Barış Pınarı Operasyonu ise geçtiğimiz günlerde başladı. Harekattan önce ise ABD Başkanı Donald Trump’ın Twitter üzerinden Türkiye’yi tehdit etmesi gündeme oturmuştu. Trump attığı tweetlerde; “Türkiye ekonomisini daha önce yaptığım gibi yıkıp yok edeceğim” demişti. Bu tweetleri ardından ise Trump’a tepki yapmıştı. Bugün ise Trump, Türkiye’yi ekonomik anlamda zorlayabilecek yaptırımlar içeren kararnameyi imzaladı. Detaylara birike bakalım.
Suriye’de yaşanan iç karışıklık ve sonrasındaki süreç yaklaşık 9 yıldır devam ediyor
Bu iç karışıklık nedeniyle pek çok sivil yaşamını yitirdi. Birçok kişi ise evlerini bırakıp sığınmacı olarak başka ülkelere kaçmak zorunda kaldı
Ülkeler ise Suriye’deki bu duruma müdahele etmek için bölgede askeri üs kurdu. Amerika da bu ülkelerden biriydi. Suriye’de IŞİD ile çatışan Amerika, aldığı bir kararla bölgeden çekileceğini duyurdu
2 senedir yakaladığı IŞİD’lileri ise Türkiye’ye teslim edeceğini bilirdi. Öte yandan Türkiye’nin Barış Pınarı Harekatı’nı desteklemediğini aktardı
Türkiye’nin güvenlik sağlamak için başlattığı Barış Pınarı Harekatı ise pek çok ülkeden tepki gördü. Yabancı basında Türkiye’nin harekatı Suriye topraklarına müdahale gibi yansıtıldı
ABD Başkanı Trump ise Barış Harakatı öncesi Türkiye’yi açıkça tehdit ettiği tweetler atmıştı. Türkiye ekonominisi tehdit eden Trump, Türkiye’ye yaptırımları içeren kararnameyi imzaladı
Trump, dün gece yaptığı açıklamada, Türkiye’nin yürüttüğü askeri operasyonun, sivilleri tehlikeye attığını ve bölgede barış, güvenlik ve istikrara yönelik tehdit oluşturduğunu dile getirdi. Yaptırım açıklamasından kısa süre önce ise Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile telefonda görüşen Trump, Türkiye’nin ateşkes ilan etmesi talebinde bulundu.
Peki ABD’nin Türkiye’ye uyguladığı yaptırımlar neler?
Çıkartılan Başkanlık Kararnamesi ile, ABD tarafından Türkiye’ye ticari alanda ve kişilere yönelik yaptırımlar uygulandı. Yaptırım listesinde; Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar, Enerji Bakanı Fatih Dönmez ve İçişleri Bakanı Süleyman Soylu ile Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ve Milli Savunma Bakanlığı bulunuyor.
ABD Hazine Bakanlığı tarafından ise yaptırımların kapsamı şu şekilde açıklandı;
Üç bakanın ABD’deki mal varlıklarının dondurulacağı, ABD ile herhangi bir mali işlem yapamayacakları ve ABD’ye de seyahat edemeyecekleri bildirildi. Hazine Bakanlığı ayrıca yaptırım kapsamındaki kişi ve kurumlarla iş yapan yabancılara da yaptırım uygulayabileceğini ifade etti. Ticari alanda ise; Türkiye’den satın alınan çelikte gümrük vergisi yüzde 50’ye yükseltildi. Ağustos 2018’de çelik vergisi Trump tarafından iki katına çıkarılmış, geçtiğimiz mayıs ayında ise eski düzeyine çekilmişti.
Ayrıca Türkiye ile ABD arasındaki ticaret hacminin artırılıp 100 milyar dolara çıkartılmasıyla ilgili yürütülen anlaşmalara yönelik görüşmeler askıya alındı.
Trump dışında Kongre de Türkiye’ye yaptırımlar için hazırlık yapıyor
ABD Başkanı Donald Trump’ın başkan olarak yetkisini kullanıp uyguladığı yaptırımların dışında, Kongre’de Türkiye’ye yaptırım uygulamak için hazırlıklar yapıyor.Senato ve Temsilciler Meclisi’nde hem Demokrat hem de Cumhuriyetçi üyelerin destek verdiği tasarılarda yaptırım kapsamın genişletilmesi konuşuluyor. Yaptırım kapsamına; finans kuruluşlarının alınması, askeri anlamda işbirliğinin askıya alınması ve yaptırım uygulanan kişilerin arasına Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın da eklenmesi öngörülüyor. Bu hafta içinde ise bu tasarıların gündeme alınacağı konuşuluyor.
Öte yandan Kongre üyeleri Trump’ın yaptırımlarını yetersiz buluyor.Temsilciler Meclisi’nin Demokrat Başkanı Nancy Pelosi, uygulanan yaptırımların Suriye’nin kuzeydoğusundaki insani durumu tersine çevirmeye yeterli olmadığını söyledi.
Cumhuriyetçilerin etkili isimleri arasında yer alan ve Türkiye’ye yönelik yaptırım çağrılarına öncülük eden Senatör Lindsey Graham da, ateşkes ilan edilene kadar yaptırımların artarak sürmesi gerektiğini belirtti.
Türkiye’ye bundan sonra ne gibi yaptırımlar uygulanabilir?
Donald Trump ve Kongre üyeleri Türkiye’nin ateşkes ilan etmemesi durumunda yaptırımların sertleşeceklerini açıkladılar. ABD Başkanı Donald Trump açıklamasında, “Türk liderler bu tehlikeli ve yıkıcı yola devam ederse, Türkiye’nin ekonomisini hızlı bir şekilde yok etmeye çok hazırım” dedi.
Senatör Graham ise, “Başkan Trump, Türkiye’nin sınırına yakın yerlerdeki belli Kürt unsurlarına yönelik kaygılarını gidermek adına müzakere yoluyla bir anlaşmaya varılarak akan kanın durdurulmasına çalışıyor” şeklinde konuştu.
ABD basınında ise Türkiye’ye uygulanan yaptırımların, Türkiye açısından önemli bir etkisinin olmasının beklenmediği konusu yer aldı. Ancak, uygulanan yaptırımlar sertleşirse ticari alanda da zorlanmalar bekleniyor. Dolar kullanımının kısıtlanması ve Türkiye’nin ABD pazarına girişinin de sınırlanması konuşuluyor.
ABD bu yaptırımlarla, Türkiye’yi operasyonu durdurmaya itecek bir mekanizma oluşturmayı amaçlıyor. Öte yandan Başkan Yardımcısı Pence önümüzdeki günlerde ateşkes konusu görüşmek üzere Türkiye’ye gelecek
Cumhurbaşkanı Recep Tyayip Erdoğan ve ABD Başkanı Donald Trump ise 13 Kasım’da ABD’de görüşecek
Kaynak: 1
