Çoğumuz tatil rezervasyonu yaptırırken gideceğimiz yeri derinlemesine araştırıyor ancak uçacağımız uçağın modelini kontrol etme zahmetine girmiyoruz. En iyi kalkış saatini ve fiyatı seçiyor, bileti alıyor ve hava yolu şirketlerine güveniyoruz. Charles Kennedy öyle değil. Kendisi bir milyon milden fazla uçmuş olan pilot ve havacılık analisti, her rezervasyon yaptırdığında uçak tipini inceliyor. Peki, bu kadar dikkat etmeye gerek var mı? 2024 yılının havacılık istatistiklerine göre cevap “evet”. Geride bıraktığımız sene hava yolu yolculuğu açısından oldukça zorlu bir dönem olarak hatırlanacak gibi görünüyor. Özellikle son aylarda yaşanan bir dizi trajik ve ölümcül uçak kazası, uçuş güvenliğine dair endişeleri yeniden gündeme taşıdı. Özellikle Boeing gibi büyük uçak üreticilerinin yaşadığı üretim sorunları ve türbülans gibi doğal faktörlerin artışı, yolcuların güvenlik endişelerini artırdı. Ancak, havacılığın hala en güvenli ulaşım yöntemlerinden biri olduğu vurgulanıyor. Peki, bunca ölümlü kazadan sonra hava yolu ulaşımı hala güvenli mi?
2024 yılında daha önce hiç görülmemiş sıklıkta hava yolu kazaları yaşandı
Geçtiğimiz hafta Güney Kore, Kanada ve Azerbaycan’da gerçekleşen üç ayrı uçak kazası, özellikle tatil sezonunda seyahat eden yolcular arasında tedirginlik yarattı. Bu olaylar, uçuş güvenliğinin sorgulanmasına neden olurken, istatistikler yine de ticari uçuşların genel olarak güvenli olduğunu ortaya koyuyor.
Pazar günü Güney Kore’de, bir Boeing yolcu uçağı Muan Uluslararası Havaalanı’na iniş sırasında kaza yaptı ve 179 kişi hayatını kaybetti. Bu, 1997’den bu yana ülkede yaşanan en ölümcül havacılık kazası olarak kayıtlara geçti. Kazanın görüntüleri, uçağın iniş takımları tam açılmadan piste temas ettiğini ve uçağın yüksek hızla sürüklenerek bir ateş topuna dönüştüğünü gösteriyor. Yetkililer, kazanın sebebini araştırmaya devam ederken, Boeing ise kazazedelerin ailelerine taziye mesajı iletti.
25 Aralık 2024’te ise, Azerbaycan Hava Yolları’na ait bir uçak düşerek 38 kişi hayatını kaybetti
Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Rusya’yı uçağı yanlışlıkla vurmakla suçlarken, Kremlin bu trajedi için özür dilemekle yetindi. Kanada’da Air Canada Express tarafından işletilen bir uçak ise, iniş sırasında iniş takımı arızası yaşadı. Neyse ki bu kazada kimse zarar görmedi, ancak olay hava yolu sektörünün kalite ve güvenlik standartlarını bir kez daha tartışmaya açtı.
Boeing gibi büyük üreticiler için 2024 yılı, zorlu bir dönem oldu
Geçmişte yaşanan 737 Max kazalarının ardından şirketin kalite kontrol süreçleri ve güvenlik standartları sıkça eleştirildi. Sektör uzmanları, her kazanın ardından yapılan detaylı incelemelerin havacılık güvenliğini artırma potansiyeline sahip olduğuna dikkat çekiyor.
Boeing 787 Dreamliner uçaklarının bazı gövdelerinde ise montaj hataları tespit edildi. Uçakların bağlantı elemanlarının yanlış şekilde takıldığı ve kokpit koltuklarında güvenlik önlemlerinin yetersiz olduğu raporlandı.
2018 ve 2019 yıllarında yaşanan iki büyük kazada 346 kişi hayatını kaybetmişti. Kazalar, Boeing’in uçuş kontrol yazılımındaki tasarım hatalarından kaynaklandı ve şirket cezai dolandırıcılık suçlamalarını kabul etti. Uçaklar, yazılım ve pilot eğitimi güncellemeleriyle 2020’de tekrar uçmaya başladı. Ancak 2023’te Alaska Airlines’a ait bir 737 Max 9’un kapı tapasının gevşek cıvataları nedeniyle uçuş sırasında patlaması, endişeleri yeniden artırdı.
Öte yandan 2024 yılında türbülans nedeniyle de yüzlerce kişi yaralandı
Örneğin, Singapore Airlines uçuşunda, şiddetli türbülans nedeniyle yolcular tavana fırladı ve birçok kişi ağır yaralandı. Türbülansın artan bir problem haline gelmesinin sebebi, iklim değişikliğinin hava akımlarını etkileyerek ani ve öngörülemez rüzgarlar oluşturmasıdır.
Peki, hava yolu ulaşımı hala güvenli mi?
Tüm bu kazalara rağmen, ticari havacılık hala dünyanın en güvenli ulaşım yöntemlerinden biri olarak kabul ediliyor. Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA) verilerine göre, 2023 yılında her 1,26 milyon uçuşta yalnızca bir kaza meydana geldi. Bu oran, bir önceki yılın risk oranından daha düşük.
Massachusetts Teknoloji Enstitüsü’nden yapılan bir araştırmaya göre, 2018-2022 yılları arasında dünya genelinde bir uçak kazasında hayatını kaybetme riski 13,7 milyonda bir olarak hesaplandı. Bu da uçuş sırasında ciddi bir kazaya maruz kalma ihtimalinin oldukça düşük olduğunu gösteriyor.
