İnsan yaşamında hem sembolik hem de işlevsel olarak önemli bir yeri olan köprüler, insan zekasının ortaya koyduğu en önemli ürünler arasında yer alıyor. Bu mühendislik harikaları, dolaylı ve doğrudan şekilde insan medeniyetinin gelişmesine önemli katkılar sunmaya devam ediyor. Günümüzde bazı köprüler benzersiz tasarımlarıyla bazıları ise üstün teknolojileri ile tanınıyor. Ancak yıkıldıkları için tarihe geçen köprüler de var. Evet, nadir de olsa bugüne kadar yapısal yetersizlikler, hava koşulları veya çok fazla ağırlık nedeniyle bazı köprülerin yıkıldığına tanık olduk. Üstelik bazı ünlü köprü faciaları onlarca insanın hayatını kaybetmesine ve ciddi bir ekonomik zarara neden oldu. İşte Pont de la Basse’den Morandi’ye en ünlü yıkılan köprüler.
1. Ponte das Barcas
Tarihteki en ünlü köprü facialarından biri 1809 yılında, Napolyon birlikleri Portekiz’in Porto kentine saldırırken meydana gelmişti. 29 Mart 1809’da Birinci Porto Muharebesi tüm şiddetiyle devam ederken çok sayıda Portekizli sivil Fransız birliklerinin saldırısından kaçmak için köprüye yöneldi. Bu sebeple köprü üzerindeki muazzam ağırlığa daha fazla dayanamadı ve trajik yıkım gerçekleşti. Bu köprü faciası nedeniyle en az 4.000 insanın yaşamını kaybettiği tahmin ediliyor.
2. Büyük Yarmouth Asma Köprüsü
2 Mayıs 1845 günü İngiltere’nin Great Yarmouth olarak isimlendirilen bölgesinde uzun yıllar boyunca unutulmayacak bir köprü faciası yaşandı. Halk, bölgedeki nehrin yakınlarında gösteri yapacak olan ünlü bir sirk ekibini izlemek için yerlerini almıştı. Ne yazık ki en gözde noktalardan biri de Büyük Yarmouth Asma Köprüsü idi. Büyük Yarmouth, tarihteki yıkılan köprüler listesine dahil olduğunda, çoğunluğu çocuklardan oluşan 79 kişi hayatını kaybetti.
3. Pont de la Basse-Chaîne
16 Nisan 1850’de Fransa’nın Angers kenti eşine az rastlanır bir fırtına ile mücadele etmeye çalışıyordu. Fırtınanın en şiddetli zamanında ise köprünün üzerinde 500 kişiden oluşan askeri bir birlik vardı. Takip eden süreçte, yalnızca 11 yıl önce inşa edilen 335 metre uzunluğundaki köprünün halatları koptu ve gövdesi korkunç bir gürültüyle aşağıda akan nehre düştü. Ortalık sakinleştiğine 226 Fransız askerinin köprü faciasında yaşamını kaybettiği tespit edildi.,
4. Whangaehu Nehri Demir Yolu Köprüsü
1953 yılının Noel arifesinde 285 yolcu ve mürettebatıyla Wellington’dan Auckland’a giden bir yolcu treni, Yeni Zelanda’nın Tangiwai kırsalındaki Whangaehu Nehri Demir Yolu Köprüsü’ne yaklaştı. Ancak köprü yalnızca birkaç dakika önce meydana gelen volkanik bir toprak kayması sebebiyle hasar almıştı. Trenin raydan çıkması kaçınılmazdı! Öyle de oldu, mürettebat bazı vagonların güvenliğini sağlamayı başardı ancak trenin raydan çıkmasına da tarihe geçen bir köprü faciasına da engel olamadı. Bu trajik olay sebebiyle 151 kişi hayatını kaybetti.
5. Truesdell Köprüsü
4 Mayıs 1873 Pazar günü, 200’ü aşkın kişiden oluşan büyük bir kalabalık, Rock Nehri’nde gerçekleşen vaftiz törenine tanık olmak için Truesdell Köprüsü üzerinde toplandı. 75.000 dolar maliyetli Truesdell Köprüsü ocak 1869’da, daha önce bölgedeki su taşkınları sırasına dahi yıkılan ahşap köprünün alternatifi olarak inşa edilmişti. Ne var ki pek güvenilir bir alternatif değildi.Neticede Truesdell de tarihteki yıkılan köprüler arasına katıldı. 46 kişi yaşamını kaybetti 56 kişi ise yaralandı. Amerikan İnşaat Mühendisleri Derneğine göre facianın tek suçlusu ise köprünün hatalı tasarımıydı.
6. Morandi Köprüsü
Elbette modern zamanlarda da yıkılan köprüler ile karşılaşmak mümkün. 1967 yılında İtalya’da inşa edilen Morandi Köprüsü onlardan biri. 14 Ağustos 2018 sabahı, şiddetli yaz yağmuru sırasında köprünün güney kesimindeki kablolar koptu ve batı tarafının bazı bölümlerinin parçalanmasına neden oldu. Takip eden süreçte düzinelerce araba 50 metre yükseklikten Polcevera Nehri’ne, köprünün altındaki caddelere ve demir yoluna düştü. Facianın ardından hazırlanan raporlar 43 kişinin öldüğünü 16 kişinin ise yaralandığını ortaya koyuyordu. Yıkımın sebebi ise köprünün betonundaki çatlaklardan içeriye sızan ve çelik kabloların paslanmasına neden olan sulardı.
7. Sunshine Skyway Köprüsü
9 Mayıs 1980 sabahı ani bir fırtına, Florida’nın güneyindeki Tampa Körfezi’nin girişinde yer alan Sunshine Skyway Köprüsü’nü kuşattı. Bu sırada 20 tonluk yük gemisi MV Summit Venture, köprünün destek sütunlarına çarptı. Bu sebeple köprünün bir bölümü yıkıldı. O esnada yıkılan kısımda bulunan altı araba ve bir kamyonet suya düştü. Sunshine Skyway Köprüsü’nde meydana gelen yıkım yüzünde 35 insan yaşamını kaybetti.
8. I-35W Mississippi Nehri Köprüsü
Takvimler 1 Ağustos 2007’yi gösterirken üstelik trafiğin en yoğun olduğu saatlerde I-35W Mississippi Nehri Köprüsü üzerinde bir yıkım meydana geldi. Köprüdeki 111 otomobil içerisindeki yolcularla birlikte metrelerce yükseklikten yere çakıldı. Bu korkunç kazada 13 kişi hayatını kaybetti 145 kişi ise yaralandı.
