Yeşil pasaport, Türkiye’de belirli koşulları karşılayan kişilere verilen ve avantajlı seyahat imkanı sunan bir pasaport türüdür. Bu özel pasaport, yurt dışına seyahat eden kişilere vizesiz veya kolay vize alma imkanı sağlayarak seyahat özgürlüğünü artırır. Yeşil pasaport başvurusu yapmayı düşünenler için sürecin nasıl işlediği ve nelere dikkat edilmesi gerektiği konusunda bilgi sahibi olmak önemlidir. İşte bu yazımızda, yeşil pasaport başvurusu yaparken bilmeniz gereken temel bilgileri sizlerle paylaşacağız.
Yeşil pasaport nedir?
Yeşil pasaport olarak da bilinen hususi pasaport, devlet hizmetinde çalışan memurlar ve belirli koşulları yerine getiren aile bireyleri için verilen özel bir pasaport türüdür. Bu pasaport, yeşil rengi nedeniyle “yeşil pasaport” olarak da adlandırılır. Hususi pasaport, sahiplerine birçok kolaylık ve ayrıcalık sunar ve genellikle yurt dışına seyahatlerde vize kolaylıkları sağlar.
Yeşil pasaporta sahip olan bireyler, birçok ülkeye seyahat ederken vizesiz giriş yapma hakkına sahiptirler. Bu, özellikle seyahat öncesinde vize alma sürecinin zahmetinden kurtarır ve seyahat planlarını daha özgür bir şekilde yapmalarını sağlar. Uçak bileti alındıktan sonra, herhangi bir ek prosedüre gerek kalmadan doğrudan seyahat edebilirler.
Yeşil pasaport kimlere verilir?
Yeşil pasaport, belirli kriterleri karşılayan kişilere verilen özel bir pasaport türüdür. Bu pasaportun sahip olduğu avantajlardan yararlanabilmek için aşağıdaki şartlara uygun olmak gerekmektedir:
TBMM eski üyeleri ve eski bakanlar: Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin eski üyeleri ve eski bakanları, yeşil pasaport almaya hak kazanan kişiler arasında yer alır.
Dereceye göre çalışan veya emekli olan devlet memurları: Kadro derecesi 1, 2 veya 3 olan devlet memurları veya bu kadro derecelerinde çalışmış ve emekli olmuş kişiler yeşil pasaport alabilirler.
Sözleşmeli çalışan ve emekli olan devlet memurları: 1., 2. ve 3. derece kadro karşılığı çalışan sözleşmeli devlet memurları veya bu derecelerde sözleşmeli çalışmış ve emekli olmuş kişiler de yeşil pasaport almaya uygundur.
Sözleşmeli devlet memurları: Kadro karşılığı olmadan çalışıp emekli kesenekleri 1, 2 ve 3. derece üzerinden kesilen ve Emekli Sandığı’na bağlı olan sözleşmeli devlet memurları ile bu şartlarda çalışırken emekli olan kişiler de yeşil pasaport almaya hak kazanır.
Belediye başkanları: İl, ilçe ve 1. kademe belde belediye başkanları görev süreleri boyunca yeşil pasaport kullanabilirler.
Özelleştirilen banka çalışanları: Bazı bankalarda özelleştirilmeden önce yeşil pasaport alma hakkını elde etmiş olanlar, kamu görevini devam ettirdikleri ve emekli sandığına bağlı oldukları sürece yeşil pasaport almaya devam edebilirler.
Hak sahiplerinin aile üyeleri: Yeşil pasaport almaya hak kazanan kişilerin eşleri, reşit olmayan çocukları ve evlenmemiş, çalışmayan öğrenimine devam eden kız ve erkek çocukları (25 yaşına kadar) bu pasaporttan yararlanabilirler.
Nasıl alınır?
Peki yeşil pasaport nasıl alınır? Yeşil pasaport başvurusu için gerekli belgeleri tamamlayarak ve gerekli ödemeleri yaparak yerel il nüfus müdürlüğüne başvurmak gerekmektedir. Randevu, Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü’nün resmi web sitesi üzerinden online olarak alınabilir. Randevu günü ve saatinde, gerekli belgelerle birlikte randevu aldığınız nüfus müdürlüğüne giderek başvurunuzu gerçekleştirebilirsiniz.
Gerekli belgeler
Yeşil pasaport için gerekli belgeler şunlardır:
Çalışanlar için belgeler: Memurun çalıştığı kurumu temsil eden il, bölge veya genel müdürlük tarafından hazırlanmış ve yetkilendirilmiş imza sirküleri.
Emekliler için belgeler: Emeklilik tarihlerinde verilen kadro bilgilerini gösteren bir belge.
İstifa eden kişiler için belgeler: Kişinin istifa etmeden önceki dönemde sahip olduğu kadroyu gösteren bir belge.
Hak sahibi vefat edenler için belgeler: Hak sahibinin vefat ettiği tarihteki kadro bilgisini gösteren bir belge.
18 yaşından küçükler için belgeler: Velilerden alınmış muvafakatname.
Öğrenciler için belgeler: Ebeveynlerinin yeşil pasaport hakkından yararlanarak hizmet damgalı pasaport alacak öğrenciler için öğrenci belgesi.
Fotoğraf: Başvuru sırasında iki adet biyometrik fotoğraf gereklidir (5 x 6 cm boyutunda).
Nüfus cüzdanı: Başvuruda kişinin kimliğini doğrulamak için nüfus cüzdanının aslı gereklidir.
Yeşil pasaport başvurusu yapacak olan bireyler, yukarıdaki maddelerde belirtilen belgeleri eksiksiz bir şekilde tamamlamalı ve başvuru işlemlerini tamamlamak için ilgili mercilere sunmalıdır.
Bazı özel yeşil pasaport şartları
Yeşil pasaport alma şartları içinde bazı özel durumlar var.
Ergin çocukların hususi pasaport alabilmesi için şartlar:
İş sahibi olmamak
Hak sahibi ebeveyni ile birlikte yaşamak
Bekar olmak
25 yaşını doldurmamış olmak
Stajyer olarak çalışan kişilerden Sosyal Güvenlik Kurumundan ıslak imzalı kaşeli mühürlü stajyer olduğuna dair belge istenir.
Öğrenci olmak (Okuldan alınacak e-imzalı veya ıslak imzalı veya e-devletten alınmış öğrenci belgesi gerekir, 60 gün süreli)
Hususi pasaport sahipleri işlemlerinde harç bedelleri yatırmazlar. Sadece yeşil pasaport defter bedeli yatırmaları gerekir. Yeşil pasaport ücreti 2024 yılında 790,00 TL’dir. Bu pasaportun defter bedelidir.
Yeşil pasaport yenileme
Yeşil pasaportunuzu yenileyebilmeniz için, öncelikle eski pasaportunuzun süresinin dolması gerekiyor. Pasaport sürenizin sona ermesinin ardından, yenileme sürecini başlatmak için Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü’ne başvurmalısınız.
Yeşil pasaport yenileme belgeleri
Yeşil pasaport ilk başvurusu için istenen eski belgelere ek olarak, eski pasaportunuzu da yanınızda getirmelisiniz.
