Havaların ısındığı, kendimizi güneşe ve denize bıraktığımız yaz mevsimini kim sevmez ki? Yaz ayının başlangıcı 21 Haziran gün dönümü olarak kabul ediliyor. Yaz gün dönümü, Kuzey yarım kürede yazın başlangıcını temsil ediyor. Gün dönümünde Kuzey yarım kürede en uzun gündüz yaşanıyor ve günler kısalmaya başlıyor. Güney yarım kürede en kısa gündüz yaşanıyor ve günler uzamaya başlıyor. Biz de bu gün hakkında bilmeniz gerekenleri anlattık.
İçeriğimize geçmeden önce, kış gün dönümünü merak edenleri de buraya alalım!
1. Yaz gün dönümü, güneş ışınlarının Yengeç dönencesine dik geldiği an olarak kabul ediliyor. Bu tarih genellikle 21 Haziran’a denk geliyor
Bu süreç her zaman 20 Haziran ile 22 Haziran arasında gerçekleşir. Ancak takvim Dünya’nın dönüşünü tam olarak yansıtmadığından, kesin tarih her yıl biraz değişir. Nitekim bu tarih genellikle 21 Haziran’a denk gelir.
2. 21 Haziran’dan itibaren Kuzey yarım kürede günler kısalmaya, Güney yarım kürede ise uzamaya başlıyor. Aynı zamanda Kuzey yarım kürede yaz, Güney yarım kürede kış başlangıcı kabul edilir
3. Gün dönümü terimi, Latince sol (Güneş) ve sistere (hareketsiz durmak ) sözcüklerinden türetilmiştir. Çünkü, Güneş’in öğle saatlerinde gökyüzündeki göreli konumu gün dönümü ve çevresindeki günlerde pek değişmez
Gün dönümleri, Dünya’nın dönme ekseninin, Dünya’nın güneş etrafındaki yörüngesine göre yaklaşık 23.4 derece eğilmesi nedeniyle oluşur. Yılın geri kalanında ise Güneş’in Dünya’nın ekseni üzerindeki eğimi değişir.
4. Binlerce kişi yaz gün dönümünü kutlamak için Stonehenge’de toplanır
Kış ve yaz gün dönümlerinde Güneş’in taşlarla aynı hizada olması nedeniyle insanlar Stonehenge’nin antik dönem gün dönümü kutlamalarının yeri olduğuna inanıyorlardı. Kelt gün dönümü kutlamaları ile megalitik anıt arasında kanıtlanmış bir bağlantı olmamasına rağmen, bugünlerde binlerce modern pagan gün dönümünde güneşin doğuşunu izlemek için Stonehenge’de toplanıyor.
5. Paganlar yaz gün dönümünü ateş ve su sembolleriyle kutlarlar
Paganizm’de yaz dönümü, Litha olarak bilinen bir festivalle kutlanır. Antik Avrupa’da bu festival; ateş ve su arasındaki dengeyi sembolize etmek üzerine yapılan çeşitli etkinlikleri içeriyordu.
6. Yaz gün dönümünde Dünya, Güneş’e en uzak konumundadır
Kuzey Yarımküre’de yaz olduğu için, Haziran gün dönümü sırasında Dünya’nın Güneş’e en yakın konumda olduğu düşünülebilir. Ancak Dünya, yılın bu zamanında Güneş’ten en uzak konumundadır.
7. Yılın en sıcak günü yaz dönümü değildir
Aslında, Kuzey Yarımküre’de yılın en sıcak günü genellikle gün dönümünden birkaç hafta veya bazen aylar sonra gelir. Bunun nedeni, okyanusların ve kara kütlelerinin ısınmasının zaman almasıdır.
8. Antik Mısır’da gün dönümü yeni yılı müjdeliyordu
Eski Mısır’da yaz gün dönümü, Nil Nehri’nin taşkınlarından sorumlu olduğuna inandıkları Sirius yıldızının ortaya çıkmasından önce gerçekleşiyordu. Bu nedenle, Mısır takviminde yılın başlangıcı gün dönümünden hemen sonra Sirius’un ortaya çıkışıyla aynı zamana denk gelecek şekilde ayarlandı.
9. Yaz gün dönümü bilim tarihinde karanlık bir döneme işaret ediyor
Efsaneye göre Galileo Galilei, 1633’ün yaz gün dönümünde, Dünya’nın Güneş’in etrafında döndüğü yönündeki düşüncelerinden vazgeçmek zorunda kaldı; buna rağmen, hayatının geri kalanını ev hapsinde geçirdi.
