Bilim dolu haftasonları sizinle olsun…
Siz AVM’ye gitmekten, çocuğunuzsa tablet başında robot olmaktan sıkıldıysa, sizleri evde bilimsel deneyler yapmaya davet ediyoruz. Her zaman olmasa da, yine de çıkabilecek küçük çaplı karışıklar için öncelikle evin annesinden izin almanız önerilir.
Eğitimli bir göz için, ortalama bir evdeki malzemelerle DNA testinden rokete, elektromanyetizma uygulamalarından patlayıcıya kadar bir dizi şey yapılabileceğini biliyor muydunuz?
Farklı bir hafta sonuyla çocukluğunuza geri dönmek isterseniz, bundan böyle sizin için kısa bir sürenizi işgal edecek evde yapabileceğiniz eğlenceli deneyler ve mühendislik uygulamaları derleyeceğiz.
Bilim insanı güzel kılar, özellikle de çocukları.
Bilim, hayal ve sevgiyle kalmanız dileğiyle…
Yapay Bulut Oluşturma
Termodinamik, Temel Kimya, İdeal Gaz denklemi…
Bunlar size tanıdık geliyor mu?
İşte evde çocuklarınızla yapabileceğiniz oldukça popüler olan deneylerden biri: Yapay Bulut Oluşturma…
Öncelikle bulutlar hakkında kısa bir bilgi verelim.
Bulutlar bildiğiniz gibi ısınan nemli havanın atmosferde yükselerek yukarılarda yoğunlaşması sonucu ortaya çıkan koca, sevimli su kütleleridir.
Söylemekte fayda var; evde kendi bulutumuzu yapmak her zaman için göründüğü kadar kolay olmayabilir. Bu nedenle bazen bu süreci kolaylaştırmak için su yerine daha uçucu malzemeler de kullanılır ya da karıştırılır. Eminim en fazla birkaç denemeden sonra herkes başarmanın ilk heyecanını yaşayacaktır. Biz işleri şimdilik bildiğimiz gibi yapalım ve bunun için basit bir pompa ve az bir miktar su kullanacağız.
Malzemeler
- Pet Şişe
- Top ya da lastik şişirmek için kullanılan standart bir pompa (Mümkünse elektrikli olmasın, pompayı kullanırken ne kadarlık bir basınç oluşturduğunuzu eliniz ya da ayağınızla hissedin)
- Bir miktar mucizevi bulut malzemesi, yani su
İşler Nasıl Yürüyor?
Onları göremeseniz bile (yağmur yağarken dahi), su molekülleri etrafınızdaki havadadırlar. Bu görünmeyen havadaki su moleküllerine su buharı denir. Su buharı atmosfer etrafında dağıldığında, tanecikler için çok fazla hareket enerjisi vardır ve normalde birbirine yapışmazlar.
Deneyde yapmaya çalıştığımız şey ise ısınıp yukarı doğru yükselen su buharını yoğunlaştırmaya zorlamak. Böylelikle şişenin içinde minik, tatlı bir bulut elde edeceğiz.
Deneyin Yapılışı
Deneye şişenin içine hava hava pompalamakla başlıyoruz. Şişemizin hacmi sabit olduğundan içindeki basıncın artmasıyla birlikte gaz atomları birbiri üzerine baskı yapmaya başlıyor ve sıcaklık da git gide artıyor.
Sonrasında pompayı şişenin ağzından çıkararak şişenin içindeki basıncı hızla düşürüyoruz.
Doğadaki işleyişi taklit ettiğimiz kilit nokta burası. Şişenin içinde yüksek basınç altında ısınmış olan gaz hızla atmosfer basıncına doğru düşerek genleşir. Bu sırada sıcaklık da bir miktar düşmüş olacağından genleşen su buharı tanecikleri birbirleri üzerine yapışmaya başlar ve küçük su damlaları oluşturur.
İşte.. bulutunuz hazır…
Eğer bu deneyi alkol gibi daha uçucu bir sıvı ile yaparsanız bulutunuz daha az basınç altında ve daha belirgin olabilir. Bunun nedeni alkol moleküllerinin su moleküllerine göre daha kolay buharlaşmasıdır.
Eğer alkol ile alışıyorsanız, havalandırmanın düzgün çalıştığına ve yakınlarda alkolle birlikte karışmaması gerekecek kimyasal maddeler, alev ve elektrik bağlantıları olmamasına dikkat ediniz.
Deneyleriniz için beyaz önlük ve laboratuvar gözlüğü de kullanabilirsiniz. Böylece hem ufak tefek kazalardan korunmuş olur, hem de deneylerinizi eğlenceli bir hale getirebilirsiniz.
