Bugün neredeyse tüm dünyanın okuduğu birçok ünlü eserin, zamanında yayınevleri ve editörler tarafından reddedilmiş olması, gerçekten inanması zor bir gerçek. Üstelik editörlerden aldıkları cevaplar da son derece acımasız.
Listemizde yer alan kitapların tamamını ya da büyük bir kısmını muhtemelen siz de okumuşsunuzdur. İşte bu ünlü eserlerin birçoğunun değeri, yazarları öldükten sonra anlaşıldı; birçoğu ise yayımlanmamanın eşiğinden döndü. Kimbilir belki de sırf bu yüzden, mahrum kaldığımız ve okuyucuyla buluşmayan nice eserler vardır değil mi?
İşte duyunca çok şaşıracağınız, neredeyse tüm dünyanın tanıdığı ünlü yazarların, editörler tarafından beğenilmeyip defalarca reddedilen eserleri.
1. Sylvia Plath’in Sırça Fanus’u… “Romana benzemiyor”
Plath’in dünyaca ünlü olacak Sırça Fanus’unun taslağı, yayınevine, ilk olarak Victoria Lucas ismiyle teslim edildi ve Knopf’un editörü tarafından sert bir dille reddedildi. Editör taslağın Sylvia Plath’e ait olduğunu öğrenince esere bir kez daha göz attı ama…
“Plath tarafından yazıldığını aklımda tutarak metni bir daha okudum. Otobiyografik öğeler tek ilginç tarafı. Hâlâ romana benzemiyor.” diyerek romanı geri çevirdi.
2. Ursula K LeGuin – Karanlığın Sol Eli… “Kuru, insana nefes aldırmayan bir yapıt”
Bu ünlü eserin ret mektubu ise LeGuin’in menajeri Kidd’e gönderildi:
“Ursula K. LeGuin çok iyi yazıyor ama sadece ve sadece romanın edebi erdemlerine dayanarak size bir teklifte bulunamam. Roman fazlasıyla karışık, bütün yan hikâyeler birbirine girmiş ve hepsi çok önplana çıkıyor, asıl eylem onların altında eziliyor ve böylece kitap okunamaz hale geliyor. Kuru, insana nefes aldırmayan bir yapıt.”
3. Tim Burton’ın ilk çocuk romanı Dev Zlig…
Son ret mektubunu, 18 yaşındayken bu romanla alan Burton’a yapılan geri dönüş ise şu şekildeydi:
“Sevgili Tim, İşte sana ‘Dev Zlig’le ilgili birkaç yorum: Hikaye: 4-6 yaş grubu için basit ve anlaşılır bir hikaye. Sevimli, dili çeşitli dil bilgisi hatalarına karşın günümüz lise öğrencilerinden beklediğimin çok üzerinde. Yine de Seuss kitaplarına pazarlanamayacak ölçüde benziyor. Resimler: Elinde düzgün malzemeler olmadığı düşünülürse sanatın oldukça etkileyici. Karakterler hoş ve yaratıcı. Sonuç olarak ‘Dev Zlig’i okumaktan hoşlanmakla kalmadım, ona bakmaktan da hoşlandım.”
4. J. R. R. Tolkien- Yüzüklerin Efendisi… “Satmaz”
Dünyanın en çok okunan fantastik romanlarından biri olan Yüzüklerin Efendisi, gönderildiği ilk yayınevi tarafından “Satmaz” denilerek geri çevrilmişti.
5. J.K. Rowling- Harry Potter… “Fazla kalın ve pahalı”
Yine dünya çapında elde ettiği başarı tartışmasız olan Harry Potter da, fazla kalın ve pahalı bulunarak gönderildiği yayınevi tarafından reddedilmişti.
6. Vladimir Nabokov- Lolita… “Bu kitabı basacak bir yayıncı bulabilecek misin, merak ediyorum”
Dünya çapında 50 milyon satan bu kitaba, Blance Knoph’tan gelen cevap şu şekildeydi:
“Hayatım,
Ofistekilerin Nabokov’un Lolita’sına hayır demeleri uzun sürdü ama ikimiz de bu kitabı basamayacağımızı biliyorduk. Kitabı geri istiyor musun? İstemiyorsan onu arşivlerimizde saklayacağız. Lütfen haber ver. Bu kitabı basacak bir yayıncı bulabilecek misin, merak ediyorum.”
7. Ölümünden 12 yıl sonra Pulitzer Ödülü alan John Kennedy Toole- Alıklar Birliği…
John Kennedy, başyapıtı olarak gördüğü eserinin defalarca reddedilmesine dayanamayıp 32 yaşında intihar etti. Ve yazarın ölümünden 12 yıl sonra, eseri Pulitzer ödülüne layık görüldü.
8. Adam Fawer’in Olasılıksız’ı… “Satılması çok zor”
Adam Fawer’in satış rekorları kıran kitabı tam 50 yayınevi tarafından satılmayacağı düşüncesiyle geri çevrildi.
9. Neruda’nın bile saygıyla bahsettiği Paris’in Amerikalı kraliçesi Gertrude Stein… “Sadece bir kişi olduğumdan, sadece bir çift gözüm olduğundan, sadece bir hayatım olduğundan yolladığınız taslağı üç dört kere okuyamam”
Stein’in kitabı ise, 1912 yılında Arthur C. Fifield tarafından şu mesajla reddedildi:
“Ben sadece bir, bir, bir kişiyim. Tek bir varlık. Aynı anda tek bir yerde olabilirim. İki, üç yerde değil, sadece bir yerde. Yaşayacak tek bir hayatım var. Saatlerim altmışar dakika. Sadece bir çift gözüm var. Bir beynim. Sadece bir kişi olduğumdan, sadece bir çift gözüm olduğundan, sadece bir hayatım olduğundan yolladığınız taslağı üç dört kere okuyamam. Bir kere bile okuyamam. Sadece şöyle bir göz atabilirim. Bu kitap buralarda bir tane bile satmayacaktır. Bir tane bile. Teşekkürler. Dosyayı belirttiğiniz adrese geri yolluyorum.”
10. George Orwell- Hayvan Çiftliği… “Kitaba hakim olan ve genelinde Troçkist diyebileceğim bakış ikna edici değil”
1944 yılında bu ünlü eseriyle Faber&Faber yayınevinin başındaki T. S. Eliot’ın kapısını çalan Orwell, Eliot’ın karısı tarafından şu cevapla reddedildi:
“Benim bu yapıtla ilgili genel tatminsizliğimin temeli, en yalın haliyle, yapıtın olumsuz havası. Yazarın istediklerine, karşı çıktığı şeylerin bazılarına sempati duyuyorum ama kitaba hakim olan ve genelinde Troçkist diyebileceğim bakış ikna edici değil.”
11. Margaret Mitchell- Rüzgar Gibi Geçti… “Kimse iç savaşı anlatan bir romanı okumaz”
Yayımlandığı günden beri çok satan ve hala popülerliğini kaybetmemiş olan Rüzgar Gibi Geçti, kimsenin iç savaşı okumak istemeyeceği gerekçesiyle gönderildiği yayınevi tarafından reddedildi.
12. Marcel Proust- Kayıp Zamanın İzinde… “Bu haliyle bu kitap çok, çok ne demeli? -Tıknefes.”
Proust’un kitabı editör tarafından önce reddedildi ancak sonrasında ciltlere bölünerek basılacağı söyledi:
“Eğer yazar buna razı olmazsa, o zaman unutsun gitsin.”
13. Ve Anton Çehov’un minimalist üslubunun nedeni, daha kısa yazması için direten bir dergi editörüydü…
Çehov’un küçük hikayelerinin yayımlandığı derginin editörü, ona daha yazması için diretiyordu. Başlarda mecbur kaldığı bu üslup ise zamanla onun yapıtlarının en önemli özelliği oldu.
BONUS: Peki yayınevleri ve editörler tarafından reddedilen Türk yazarlar yok mu sandınız?
Mesela Türkiye’nin en önemli çocuk kitabı yazarlarından biri olan Gülten Dayıoğlu’nun Fadiş’i yıllarca basılmayı bekledi.
Ve Ayşe Kulin de 25 yıl boyunca romanlarını basacak bir yayınevi aradı.
