Herkesin en az bir kere başına gelmiştir: Bir sabah uyanırsınız ve dudağınızda acısıyla kendisini bir süre unutturmayacak bir kabarıklık mevcuttur… Uçuk virüsünün dünyada yaygın olarak görüldüğünü ve en sık enfeksiyon yapan virüslerden biri olarak kabul edildiğini biliyor muydunuz? Genellikle stres, heyecan, travma, yorgunluk, uykusuzluk gibi vücut direncini düşüren durumlarda ve soğuk algınlığı, grip, ateşli hastalıklar, AIDS, kanser ve organ nakli gibi bağışıklık sisteminin baskılandığı durumlar ve aşırı güneşe maruz kalma gibi durumlarda ortaya çıkma eğilimi gösteren uçukla ilgili bilmeniz gerekenler neler?
En sık dudaklar, ağız etrafı, burun ve çenede ortaya çıkar ve genellikle 5-7 gün içinde geçebilen uçuk nedir ve uçuk nasıl geçer?
Uçuk nedir?
Herpes simpleks virüsüne bağlı olarak dudak, ağız veya diş etinde yaralarla ortaya çıkan mikrobik enfeksiyona “uçuk” diyoruz. Bunlar, genel olarak dudak çevresinde çıkan kümeler halinde yerleşmiş içi sıvı dolu ağrılı kabarcıklardır. Sık olmasa da dil dahil olmak üzere cilt üzerinde de kendini gösterebilir ve bu virüs hiçbir zaman vücuttan çıkmaz.
Herpes simpleks virüsü, aynı zamanda HSV olarak da bilinir ve iki çeşidi vardır: HSV-1 ve HSV-2. Herpes, vücudun çeşitli bölgelerinde, en yaygın olarak cinsel organlarda veya ağızda ortaya çıkabilir. Yaygın olarak dudakta ve ağızda görülen uçuk HSV-1’dir. HSV-2 ise genel olarak genital bölgede çıkar.
Uçuk bulaşır mı?
Herpes simpleks virüsü, insandan insana doğrudan temas yoluyla bulaşabilen bulaşıcı bir virüstür. Çocuklar genellikle HSV-1’i enfekte bir yetişkinle erken temastan alır. Daha sonra virüsü yaşamlarının geri kalanında vücutlarında taşırlar. HSV-1, aynı zamanda oral seks yapan bireylerde de görülebilir.
Uçuğun belirtileri nelerdir?
Eğer uçuğu ilk kez yaşıyorsanız semptomları büyük ihtimalle daha kuvvetli olacaktır. Uçuğun belirtileri; dudak veya etrafındaki deride kaşınma, yanma, ağrı ve karıncalanma olarak kendini gösterebilir. Uçuk kabarcıklarından önce ise boğaz ağrısı, ateş ve baş ağrısı yaşayabilirsiniz.
İlk enfeksiyondan sonra tekrar eden uçukta belirtiler sıklıkla daha hafiftir ve uçuk tedaviden sonra iz bırakmadan iyileşir.
Peki uçuğu geçirmek için ne yapabilirsiniz?
Öncelikle uçuğun bulaşıcı bir virüs olduğunu bilmeli ve uçuklu biriyle temastan kaçırmalısınız. Uçuğun geçmesi için deneyebileceğiniz bazı işlemleri aşağıda sıraladık.
1. Soğuk kompres uygulaması
Soğuk ve nemli bir bez uçuklu bölgedeki kızarıklığı azaltabilir, kabuklanmayı gidermeye yardımcı olabilir ve iyileşmeyi hızlandırabilir. Eğer uçuğunuz varsa ağrıyı hafifletmek için bu yöntemi deneyebilirsiniz.
2. Sarımsak
Antiviral özelliklere sahip sarımsakla uçuğunuzdaki şişkinliği azaltabilir ve iyileşmeyi hızlandırabilirsiniz. Bunun için ezdiğiniz bir diş sarımsağı uçuğun bulunduğu yere koyarak 5 dakika bekleyin. Uçuk geçinceye kadar her gün tekrar edebilirsiniz.
3. Elma sirkesi
Uçuğu geçirmek için uygulanan en eski doğal yöntemlerden biri de elma sirkesi. Elma sirkesi antibakteriyel, antiseptik ve iyileştirici özellikleri sayesinde yaraya neden olan virüsün yok edilmesi için etkilidir. Uçuğu kurutarak virüsü öldürür.
Pamuğunuzu elma sirkesiyle ıslatıp yaranın üzerine sürün. Sirkeyi 15 dakika boyunca uçuğun üzerinde tutun ve uçuk geçene kadar her gün iki kez tekrarlayın.
4. Nane yağı
Nane yağı, içindeki antiviral bileşenler sayesinde uçuğu geçirmede etkilidir. Uçuk çıkacağını anladığınızda bir ya da iki damla nane yağını kulak çubuğuna damlatın ve o bölgeye sürün.
5. Bal ve sirke
Antiviral özellikli bal ve sirke de uçuğu geçirme konusunda etkili bir ikili. Bir yemek kaşığı balı biraz sirkeyle karıştırıp macun haline getirerek virüslü bölgeye uygulayın. Bal ve sirke uçuğun iyileşmesine yardımcı olacaktır.
6. Aloe vera
Cilt için yararlı olan ve pek çok bileşen içeren aloe vera da uçuğun kısa sürede kurumasına yardımcı olur. 1 çay kaşığı aloe vera jelini uçuğun üzerine masaj yaparak yayın ve uçuk geçene kadar her gün bu işlemi tekrarlayın.
7. Meyan kökü
Meyan kökünün uçuk düşmanı olduğunu biliyor muydunuz? Meyan kökünün içeriğinde olan gliserizin isimli asit, büyüyen ve gelişen virüsleri durdurarak yaralara karşı saldırıya geçer. Meyan kökü tozu ile suyu biraz karıştırarak macun haline getirebilir ve direkt yaraya sürebilirsiniz.
8. Süt
Bazen yaraya derman bir adım ötede olabilir. Evet, süt de uçuk geçirmeye yardımcı doğal bir yöntem. Bir parça pamuğu süte batırın ve birkaç dakika boyunca yaranın üzerinde tutun. Hemen yıkamaya gitmeyin, bir süre uygulayın ve bekleyin.
9. Çay çiçeği yağı
Çay çiçeği yağının halledemeyeceği sorun yok gibi… Antibakteriyel iyileştirici özelliği herkes tarafından bilinen çay çiçeği yağı sayesinde uçuğunuzdan bir günde kurtulabilirsiniz. Gün içinde uçuğa süreceğiniz çay çiçeği yağını yatarken de uygulayın.
Bonus: Antiviral krem ve merhemler
Doğal yöntemlerin dışında uçuk için ayrıca antiviral kremler veya merhemler de mevcut. Bu krem ve merhemlerle kaşıntı, acı ve rahatsızlığın giderilmesini sağlayabilirsiniz. Ancak kullanmadan önce doktorunuza danışmayı unutmayın.
