Geçmiş zamanlarda, sanayi, ticaret ve teknoloji henüz gelişmemişken insanların alışkanlıkları ve yaşayışlardı da farklıydı. Beslenmeden barınmaya, giyimden tuvalet alışkanlıklarına kadar pek çok şey farklılık gösteriyordu. Şimdilerde zaruri ihtiyaçlarımızdan biri haline gelen tuvalet kağıdı önceden yoktu. Çin, on dördüncü yüzyılda toplu tuvalet kağıdı üretimine başladı ancak Batı dünyasında 1800’lerin ortalarında tuvalet kağıdı ortaya çıktı. Devrim niteliğindeki bu ürünü popüler hale getirmek ise zaman ve çaba gerektirdi. İnsanlar geleneksel yöntemlere bağlı kalmayı tercih etti ve banyo hijyenini korumak için her türlü beklenmedik maddeye başvurdu. Tuvalet kağıdı bulunmadan önce insanlar ne yapıyordu, neler kullanıyorlardı?
1. Mısır koçanı
1700’lerde yerli Amerikalılar ve sömürgeciler, hijyenik ihtiyaçları için mısır koçanlarını kullandılar. O dönemde mısır boldu. Mısırın bol olması ve koçanın bol, emici özelliklere sahip olması nedeniyle bunun tercih edildiği düşünülüyor.
2. Kar
Daha soğuk bölgelerde yaşayan insanlar (Inuit halkları gibi), dışkılamadan sonra karı temizleme maddesi olarak kullandılar. Bu yöntemin dezavantajı soğuk olmasıydı. Ancak kar, eridiğinde su olduğundan bu yöntemin hijyenik olduğunu söylemek yanlış olmaz. Hatta o dönemlerde kullanılan en sıhhi yöntemlerden biriydi.
Inuit halkları; Arktik bölgede, Alaska, Kanada ve Grönland’da yaşayan Eskimoların ayrıldığı iki ana koldan biri.
3. Taşlar
Taşlarla silme, en eski banyo tekniklerinden biri. Eski zamanlarda insanlar, taşlar ve diğer doğal malzemeler de dahil olmak üzere çevrelerinde özgürce ve kolayca bulabileceklerini şeyleri seçtiler. Elbette modern bakış açısıyla, bu yöntem pek rahat görünmüyor. Ancak o dönemde yaşayan insanlar için belki de bu tek seçenekti.
4. Tahta çubuklar
Yaklaşık 2000 yıl önce, Antik Çin’deki insanlar spatulaya benzeyen bambu ve diğer ahşaptan kesilmiş özel hijyen çubukları kullandılar. Geleneksel olarak salaka, cachou veya chugi olarak adlandırılan bu çubuklar, tuvalet kağıdı yerine kullanılıyordu. Çubukların uçlarına bir bez parça bez sarılmıştı. Bu da muhtemelen kullanımı daha rahat hale getiriyordu.
5. Çömlek parçaları
Antik Yunan’da insanlar “pessoi” veya küçük seramik parçaları kullandılar. Pessoi, Akdeniz’in dört bir yanındaki antik tuvaletlerde bulunabilen bir ürün. Parçalar 3 cm ila 11 cm çapındaydı ve daha düzgün açılara sahip olmaları için eski kırık seramikleri yeniden şekillendiriyorlardı. Bu uygulamaya atıfta bulunan bir Yunan atasözü bile var; “Üç taş silmek için yeterlidir.”
6. Çubuğa takılmış sünger
Antik Roma’daki insanlar, tersoruim adı verilen bir sopaya monte edilmiş sünger şeklinde bir alternatife sahipti. Tersorium’dan Seneca’nın yazılarında bile bahsediliyor ancak tam olarak nasıl kullanıldığı hala tartışmaya açık. Büyük olasılıkla, ortak kullanılan bir üründü ve kullanımdan sonra sirke veya tuzlu su ile temizleniyordu. Düşünüldüğünde bu hiç ama hiç hijyenik değil.
7. Deniz kabukları
Kulağa inanılmaz geliyor ama adalarda ve kıyı kesimlerinde yaşayan insanlar dışkıladıktan sonra temizlemek için midye kabukları kullanıyorlardı. Deniz kabuğu bulamadıklarında ise hindistancevizi kabuğu kullanırdı. Sertliği ve keskin kenarları nedeniyle oldukça rahatsız görünüyor ancak atalarımızın pek fazla seçeneği yoktu.
8. Gazete ve dergiler
Yeni “banyo rutinleri” çağı, on sekizinci yüzyılda gazete ve dergilerin ortaya çıkmasıyla başladı. Muhtemelen gerçek tuvalet kağıdına en yakın şey olarak düşünülebilir. ABD’de Farmer’s Almanac ve popüler Sears kataloğu olarak bilinen yerel favoriler bile vardı.
9. Kumaş parçaları
Erken Amerika ve Avrupa’da insanlar tuvalete gittikten sonra kendilerini silmek için eski bezleri kullanıyorlardı. Bu tür paçavralar yıkanabilir ve yeniden kullanılabilirdi. Malzemenin yumuşaklığı bu yöntemin avantajlarından biriydi. Bununla birlikte, paçavraların tekrar kullanılabilir olması fikri, sağlık sorunları nedeniyle tartışmalıydı.
10. Bitkiler
Yüzyıllardır insanların hijyen için doğal malzemeler kullanması mantıklı. Bu amaç için bitkilerden daha iyi ne olabilir? Neredeyse her yerde bulunabilirler, nispeten yumuşaktırlar ve kullanımı güvenlidir. Ayrıca atılmaları kolaydır. Bu nedenle birçok kişi çimlerden yapraklara kadar pek çok bitkiyi tuvalet kağıdı olarak kullandı.
11. Su
Hindistan, Afrika ve Arap ülkelerinde insanlar geleneksel olarak dışkılamadan sonra temizlenmek için su kullanıyorlar. Bu yöntem hala dünyanın bazı bölgelerinde hatta ülkemizde de kullanılıyor, biliyorsunuz. Taharet musluğu bunun için var.
12. Kum veya kil
Farklı iklim koşulları, çeşitli hijyen yaklaşımlarını zorunlu kıldı. Başka hiçbir şeyin bulunmadığı kurak yerlerde, insanlar kendilerini temizlemek için avuç dolusu kum veya kil kullanıyorlardı. Bu muhtemelen çağdaş insanlar için en konforsuz ve en hijyenik olmayan uygulamalardan biri. Yine de atalarımız sahip oldukları kaynaklardan yararlanmak zorunda kaldılar.
Kaynak: 1
