Türkiye’nin en iyi fotoğrafçıları ile ilgili bir liste yapmak oldukça zor. Zira 1950’li yıllardan itibaren ülkemizde iyice gelişmeye başlayan fotoğrafçılık sanatında hem ulusal hem de uluslararası başarılar elde etmiş yüzlerce isim var. Hepsini listeye ekleyemesek de bu sanatta fark yaratan bazı usta isimleri sizlerle tanıştırmak istedik. İşte, Türkiye’nin en ünlü fotoğrafçıları…
1. Ara Güler
1928 yılında Beyoğlu’nda dünyaya gelen Ara Güler, lise eğitimi sırasında sinemaya ilgi duyuyordu. İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi’nde eğitimine devam ederken gazeteci olmaya karar verdi. Gazetecilik yaptığı sırada pek çok kurumda foto muhabirliği yapan Güler, 1961 yılında Photography Annual tarafından dünyanın en iyi yedi fotoğrafçısından biri olarak tanımlandı. Aynı yıl Amerikan Dergi Fotoğrafçıları Derneği’ne kabul edilen Güler, bu derneğe Türkiye’den üye olan ilk isim oldu. 1979 yılına gelindiğinde ise Türkiye Gazeteciler Cemiyeti tarafından foto muhabirliği dalında birincilik ödülü aldı. Kariyeri boyunca Salvador Dali, Winston Churcill, İsmet İnönü ve Picasso gibi önemli kişilerle röportajlar yapan ünlü fotoğrafçı, aynı zamanda 1962 yılında Almanya’da çok az kişiye verilen “Master of Leice” unvanının sahibi oldu. Türkiye’nin en yetenekli fotoğrafçıları arasında belki de zirvede olan Ara Güler, 2018 yılında aramızdan ayrıldı.
Erzincan Kemaliye’de doğan Sıtkı Fırat, fotoğraf sanatıyla Gazi Enstitüsü Resim – İş bölümünde tanıştı. Sanat hayatına resimle başlayan ve çeşitli okullarda resim öğretmenliği yapan ünlü fotoğrafçı, 1949 yılında ilk makinesini alarak fotoğraf çekmeye başladı. Yeteneği fark edildiğinde ise devlet tarafından Almanya’ya gönderilerek fotoğraf üzerine incelemelerde bulunması sağlandı. Daha sonra ülkeye dönerek Gazi Enstitüsü’nde öğretim görevlisi olarak hayatına devam etti. Kariyeri boyunca Türkiye’nin dünyaya tanıtılmasını amaç edinen Sıtkı Fırat, ülkenin doğasını ve kültürel zenginliklerini fotoğraflamaya başladı. Bu fotoğraflar başta Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın afişlerinde ve broşürlerinde olmak üzere çeşitli takvimler ve dergilerde yer aldı. 100’ün üzerinde sergi açtı, onlarca ödüle layık görüldü. 1998’de ise TÜRKSAV tarafından “Türk Dünyasına Hizmet Ödülü” aldı. Başarılarla dolu bir kariyere sahip olan Sıtkı Fırat şu anda 93 yaşında.
3. Mert Alaş
Türkiye’nin en iyi fotoğrafçıları arasında gösterilen Mert Alaş, üniversite sınavı sonrası Ankara Üniversitesi Fotoğrafçılık bölümünü kazansa da ailesinin Londra’ya göç etmesi nedeniyle buradaki eğitimini tamamlayamadı. İngiltere’de tekrar sınava hazırlanıp Solent Üniversitesi Moda Fotoğrafçılığı bölümünü kazandı. Gençlik yıllarında tanıştığı ve halen ortağı olan Marcus Piggott ile dünyanın en başarılı moda fotoğrafçıları olarak anılan Mert Alaş pek çok lüks markanın fotoğrafçılığını yaptı. Kate Moss, Madonna, Lady Gaga, Victoria Beckham, Shakira, Jennifer Lopez, Gisele Bündchen ve Kendall Jenner başta olmak üzere Hollywood’un en başarılı isimlerinin çalışmayı tercih ettiği bir fotoğrafçı olan Mert Alaş için moda sektörünün en büyük isimlerinden biri diyebiliriz.
4. Coşkun Aral
Türkiye’nin en yetenekli fotoğrafçıları arasında gösterilen Coşkun Aral, 1956 yılında Siirt’te doğdu. Foto muhabirlik mesleğine ise 1974’te Gün ve Günaydın gazetelerinde başladı. 1977 yılındaki 1 Mayıs Olaylarında Savaş Ay ile birlikte çektiği fotoğraflar, Sipa Press tarafından tüm dünya basınına servis edildi. Böylece çektiği fotoğrafları Time ve Newsweek gibi uluslararası dergilerde yayınlama şansı buldu. Türkiye’de Milliyet ve Hürriyet gibi köklü gazetelerde serbest muhabirlik yapan Aral, 12 Eylül Darbesi ile ilgili çektiği fotoğraflar sayesinde bir kez daha uluslararası basında adını duyurmayı başardı. 1980 yılından itibaren savaş muhabirliğine yöneldi ve Irak, Afganistan, Lübnan, Kuzey İrlanda ve Uzak Doğu’daki savaşları fotoğrafladı. 1985 yılında Mehmet Ali Birand’ın ekibine dahil olarak 32. Gün’de çalıştı. Daha sonra Türkiye’nin ilk tematik kanalı olan İz TV’nin kurucuları arasında yer aldı. Kariyeri boyunca Türkiye’de ve dünyanın çeşitli bölgelerinde çok sayıda sergi açan Aral, günümüzde bağımsız belgeseller yapmaya devam ediyor.
1932 yılında İstanbul’da doğan Yıldız Moran, Türkiye’nin akademik eğitim almış ilk kadın fotoğrafçısıdır. 1951’de Robert Kolej’den mezun olan Moran, 18 yaşında İngiltere’ye yerleşti. Burada Shakespeare Tiyatrosu’nun fotoğrafçısı John Vicker’den fotoğrafçılık eğitimi aldı. İlk fotoğraf sergisini ise 21 yaşındayken Cambridge’de açtı. Daha sonra İstanbul, Ankara, Edinburg ve Londra’da sergiler açmaya devam eden Yıldız Moran, İstanbul’a temelli döndüğünde ise Beyoğlu’nda yer alan Maya Sanat Galerisi’nin en üst katını sergilerini açabilmek için kiraladı. İstanbul’da yaşadığı süre boyunca Haldun Dormen, Haldun Taner ve Cemal Gürsel gibi isimlerin portre fotoğraflarını çekti, 1963’te ise Özdemir Asaf ile evlendi. Evlendikten sonra fotoğrafçılığı bırakan ve 3 çocuk annesi olan Yıldız Moran, eşi Özdemir Asaf’ın şiirlerini İngilizceye çevirmeye başladı. 62 yaşında hayatını kaybeden ünlü fotoğrafçı, yaşamının son yıllarında İstanbul Güzel Sanatlar Akademisi Fotoğraf Enstitüsü’nde Onur Üyesi olarak görev yapmıştı.
6. Sami Güner
Türkiye’nin en iyi fotoğrafçıları arasında gösterilen Sami Güner, 1915 yılında Priştine’de doğdu. İstanbul Lisesi’nden mezun olduktan sonra Hukuk Fakültesi’ni kazandı ancak yarıda bırakarak Merkez Bankası’nda çalışmaya başladı. 25 yıl burada görev aldıktan sonra kendi isteği ile emekliliğe ayrılan Sami Güner, gençliğinden itibaren fotoğrafçılık ile ilgileniyordu. Özellikle yurt dışındaki sergilerinde Türkiye konulu fotoğraflar sergileyerek ülkemizin yurt dışında tanıtılması için yoğun çaba harcadı. Emeklerinden dolayı 1987 yılında Türk Tanıtma Vakfı tarafından ödüllendirildi. Aynı zamanda fotoğraf sanatında ilk devlet sanatçısı olma unvanını sahip olan Samir Güner, Fotoğraf Sanatı Derneği’nin de ilk başkanıdır.
7. Ozan Sağdıç
Türkiye’nin en ünlü fotoğrafçıları arasında yer alan Ozan Sağdıç, 1934 yılında Balıkesir’de doğdu. Fotoğrafla ilk kez tanışması ise lise son sınıfta gerçekleşti. Eğitim hayatından sonra Hayat mecmuasında foto muhabir olarak kariyerine başlayan Sağdıç, gerçeklik akımını Türkiye’ye taşıyan öncü isimlerden biri oldu. Hayat mecmuasından ayrıldıktan sonra kendi ofisini açtı ve burada afiş, takvim, poster çalışmaları ile baskı hizmetleri vermeye başladı. Ozan Sağdıç aynı zamanda fotoğraf dalında devlet sanatçısı seçilen nadir isimlerden.
8. Mehmet Turgut
1977’de Ankara’da dünyaya gelen Mehmet Turgut, dede mesleği fotoğrafçılıkla çok küçük yaşlarda tanıştı. Yıllar içinde başarısını ispatlayan ve hem ulusal hem de uluslararası pek çok ödüle layık görülen Turgut, onlarca sergi açtı. Ozzy Osbourne’un albüm kapağını çekmesiyle daha da tanınan ünlü fotoğrafçı İlber Ortaylı, Ara Güler, Yıldız Kenter, Yaşar Kemal ve Erkin Koray gibi çok değerli insanların da fotoğraf çekimlerini gerçekleştirdi.
