Tarihe tanıklık eden bazı yapılar vardır. Üzerinden ne kadar zaman geçse de sihrini ve dokusunu kaybetmez. Türkiye’nin dört bir yanında bulunan saraylar da tarihin görkemini ve hikayesini yansıtmaya devam ediyor. Her yıl yerli ve yabancı milyonlarca turist tarafından ziyaret edilen bu saraylar ihtişamlı halleriyle görenleri adeta büyülüyor. İçeriye adımınızı attığınız ilk andan itibaren kendinizi o dönemde yaşayan bir masal kahramanı gibi hissedeceğiniz bu görkemli yapılara yakından bakmaya hazır olun! O zaman herkes hazırsa şimdi sizi tarihi bir yolculuğa çıkarıyoruz ve Türk tarihini yansıtan sarayları birlikte geziyoruz. Dolmabahçe Sarayı’ndan Beylerbeyi’ne dek uzanan bu keyifli yolculuğu başlatalım o zaman… Türkiye’de hangi saraylar var? Saray mimarisi ne anlatıyor? İşte Türkiye’nin sarayları…
Türkiye’nin önemli sarayları listemize Dolmabahçe Sarayı ile başlangıç yapıyoruz! Boğaza nazır konumlanan Dolmabahçe Sarayı 19. yüzyılda Sultan Abdülmecid tarafından inşa ettirilmiştir. Farklı dönemlerde Osmanlı padişahlarına ev sahipliği yapan görkemli saray, cumhuriyetin ilanı ile beraber cumhurbaşkanlığı konutu görevi görmüştür. Ulu önder Mustafa Kemal Atatürk’ün 1927- 1938 yılları arasında yaşadığı saray, bu yönüyle de oldukça önemli. Günümüzde müze olarak kullanılan Dolmabahçe Sarayı’nda 6 hamam, 46 salon ve 285 oda bulunuyor. Sarayı ziyaret eden misafirler Selamlık kısmı hariç bütün odaları Müzekart göstererek ücretsiz ziyaret edebilir. Peki boğaza nazır bu etkileyici saray hangi günler ve hangi saatlerde açık? Dolmabahçe Sarayı hafta içi 10.00- 17.30, hafta sonu ise 10.30-17.30 arasında ziyarete açık.
2. Adile Sultan Sarayı
Listemize Üsküdar’da konumlanan Adile Sultan Sarayı ile devam ediyoruz. 1826’da Topkapı Sarayı’nda dünyaya gelen Adile Sultan, Osmanlı padişahı II. Mahmud’un kızıdır. Çağdaş bir eğitimle yetişen Adile Sultan, yaşadığı dönemde kadınlar adına önemli atılımlar gerçekleştirmiştir. Hanedan içinde divan sahibi tek kadın şair olarak nam salan Adile Sultan, özellikle yetim kız çocuklarının eğitimini önemser ve bu gayede yoğun çaba gösterir. Sultan, vefatından önce sarayı kendi isteği üzerine Milli Eğitim kurumuna bağışlar. Saray 1916’da Türkiye’nin ilk yatılı kız lisesi olarak tarihe geçer. Ardından yaşanan talihsiz yangınla beraber restore edilir ve şimdiki halini alır.
3. Çırağan Sarayı
Türkiye’nin en önemli sarayları listemizi sürdürüyoruz. Ülkemizin en görkemli saraylarından biri olan Çırağan, içeriye adımınızı attığınız andan itibaren adeta büyülü bir dünyada gibi hissedeceğiniz bir atmosfere sahip. Sarayın ilk halini II. Mahmud yaptırmış, bugünkü halini ise 19. yüzyılda Sultan Abdülaziz inşa ettirmiştir. İstanbul’un Beşiktaş ilçesinde konumlanan bu etkileyici yapı Barok mimarisi ile donatılmıştır. Günümüzde otel olarak işletilen Çırağan Sarayı, şüphesiz ülkemizdeki saraylar arasında en dikkat çekenlerden biri. Üstelik bu saray Osmanlı’nın son dönemlerine şahitlik eden nadir yapılar arasında.
4. İbrahim Paşa Sarayı
İstanbul’un saraylarına İbrahim Paşa Sarayı ile devam ediyoruz. Sultanahmet Meydanı’nda konumlanan saray daha öncesinde “At Meydanı Sarayı” olarak biliniyordu. Peki saray adını nereden alıyor? Adını Kanuni Sultan Süleyman’ın veziri ve aynı zamanda damadı olan Pargalı İbrahim Paşa’dan alan yapı günümüzde Türk ve İslam Eserleri Müzesi olarak hizmet veriyor. Osmanlı döneminde sivil mimarinin en güzel örneklerinden biri olan İbrahim Paşa Sarayı günümüze dek kışla, elçilik sarayı, cezaevi ve mehterhane gibi birçok farklı alanda kullanılmıştır.
5. Yıldız Sarayı
UNESCO Dünya Mirası Geçici listesinde yer alan Yıldız Sarayı geleneksel ve modern dokunuşlarla harmanlanan eşsiz mimarisi ile dikkat çekiyor. Bu saray Sultan III. Selim’in annesi Mihrişah Sultan için yaptırılmıştır. Bunun yanında özellikle Osmanlı padişahı II. Abdülhamit döneminde Osmanlı Devleti’nin ana sarayı olarak kullanılmış. Saray geniş odaları ve yemyeşil bahçesiyle de dikkat çekiyor. Yapının içinde geniş bir arşive sahip bir kütüphane yer alıyor. Yıldız Sarayı İstanbul’un Beşiktaş ilçesinde konumlanıyor ve ziyarete açık.
6. İshak Paşa Sarayı
Ülkemizin en etkileyici saraylarından biri olan İshak Paşa Sarayı, Ağrı’nın Doğubeyazıt ilçesinde konumlanıyor. Sarayın yapımına 1685 yılında başlandığı düşünülüyor. Tamamlanması ile yaklaşık 99 yıl sürmüş. Osmanlı döneminde Ağrı’da yapılan en önemli eser olma özelliği taşıyan İshak Paşa Sarayı bu yönüyle de dikkat çekiyor. Eşsiz mimarisi ile İshak Paşa Sarayı aynı zamanda dünyada ilk kalorifer tesisatının bulunduğu saray olma özelliğine sahip. Sarayda yaklaşık 115 oda bulunuyor. Bu eşsiz mimariyi ziyaret etmek için Müzekart kullanabileceğinizi hatırlatalım.
7. Feriye Sarayı
Boğaza nazır, harikulade bir başka saraya gidiyoruz şimdi. Feriye Sarayı, Beşiktaş ile Ortaköy arasında uzanan yolda konumlanıyor. İstanbul Boğazı kıyılarında hanedanlık için yaptırılan ikinci saray unvanını taşıyor. Aslında Feriye bir değil birkaç saraydan oluşuyor. Deniz tarafında üç ana bina, bir cariyeler koğuşu ve iki katlı küçük bir binadan oluşan yapılar boğazın kenarına inci gibi dizilmiş. Tarihsel serüvenine bakarsak 1876 darbesinde tahttan indirilen Abdülaziz’in Feriye Sarayı’nda bir süre yaşadığını aktarabiliriz. 3 Mart 1924’de halifeliğin kaldırılmasına dek geçen sürede Osmanlı hanedanının çeşitli üyeleri bu saraylarda yaşamlarını sürdürmüşlerdir. Hanedan üyeleri saraydan ayrıldıktan sonra bir süre boş kalan saraylar ardından eğitim kurumlarına tahsis edilmiştir.
8. Topkapı Sarayı
Yaklaşık 400 yıl Osmanlı İmparatorluğu hanedan üyelerine ev sahipliği yapan Topkapı Sarayı listemizdeki en kıymetli saraylardan biri. Tarihsel süreçte asırladır padişahların ve sultanların yaşadığı saray aynı zamanda imparatorluğun yönetim merkeziydi. Fatih Sultan Mehmet’in isteği üzerine yapımına başlanan saray 1478 yılında tamamlandı. Ancak dönem boyunca pek çok yapı saraya eklenmeye devam etti. Geniş bir araziye kurulu 300.000 metrekarelik bir alana sahip olan Topkapı Sarayı mimarisiyle göz kamaştırmaya devam ediyor. Sarayın içinde yer alan köşkleri, meydanları, avluları ve bahçeleri ile bu saray dünyanın en büyük saray müzelerinden biri. Topkapı Sarayı’nı müzekart ile ücretsiz ziyaret edebileceğinizi de hatırlatalım. Öte yandan Harem bölümü ve Aya Irini’de ise Müzekart geçerli değil.
9. Beylerbeyi Sarayı
Günümüze dek ihtişamını korumayı başaran bir diğer saray ise şüphesiz Beylerbeyi Sarayı. 19. yüzyıldan günümüze dek ulaşan Beylerbeyi Sarayı, Sultan Abdülaziz tarafından mimar Sarkis Balyan’a yaptırılıyor. Genellikle yazlık saray olarak işlev gören saray Kuzguncuk- Çengelköy arasında konumlanıyor. Sarayda 6 salon ve 23 oda mevcut. Sultanın denize olan sevdası nedeniyle saray içinde deniz motiflerini sıkça görmek mümkün. Etkileyici bir bahçeye sahip olan denize nazır bu sarayı Müzekart izle ziyaret edebilirsiniz. Saray pazartesi günleri hariç her gün ziyarete açık.
10. Çifte Saraylar
Türkiye’nin önemli sarayları listemizi Çifte Saraylar ile tamamlıyoruz. Biri Osmanlı stilinde diğeri ise Avrupa tarzında inşa edilen iki yan yana saraydan oluşan yapı Çifte Saraylar ismiyle biliniyor. Sultan II. Mahmut, modernleşme hareketleri dahilinde, Batı tarzı mimari özelliklerini Osmanlı saray mimarisiyle harmanlamak ister. Bu nedenle, sarayın Avrupa stilinde inşa edilen bölümü, Fransız mimar Alexandre Vallaury tarafından dizayn edilir. İnşa edilen bu görkemli saraylar geçmişte ve günümüzde birçok farklı işlev için tercih edilmiştir. Sultan II. Mahmut, sarayın bir bölümünde yaşarken, diğer bölümünde ise çeşitli etkinlikler düzenlenmiştir. Günümüzde ise sarayın bazı bölümleri müze olarak kullanılıyor. Öte yandan saray bugün İstanbul Teknik Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi’ne de ev sahipliği yapıyor. Sarayın deniz manzaralı enfes bahçesi ise halka açık.
