Futbol dünya üzerindeki en popüler sporların başına geliyor. Türkiye’de de en çok sevilen sporun futbol olduğunu söylemek mümkün. Öyle ki futbol, ülkemizdeki milyonlarca insan için gündelik yaşamın önemli bir unsuru. Öte yandan Türkiye, işin profesyonel tarafında da futbol için geniş ekonomik kaynaklar ayıran bir ülke. Kısacası Türkiye tam anlamıyla bir futbol ülkesi olabilmek adına ihtiyacı olan her şeye sahip: Futbola ilgi, genç ve kalabalık bir nüfus ve ekonomik kaynaklar. Öyleyse Türkiye futbolda neden başarılı olamıyor?
Bu soru, A Milli Futbol Takımımızın Hırvatistan ile oynadığı maç öncesinde, Hırvat teknik adam Zlatko Dalic’in basın toplantısında sarf ettiği sözlerle akıllara geldi. Dalic’in Türkiye’nin futboldaki başarısı daha doğrusu başarısızlığı hakkında tepki çeken açıklamalarının ardından, Hırvatistan’a 2-0 yenildik. Yani “Türkiye futbolda neden başarılı olamıyor,” sorusu yanıtını bir an önce bulmamız gereken sorulardan biri. Mehmet Altunkılıç, Independent Türkçe için spor yorumcusu Haldun Domaç ile bir röportaj yaptı. Detaylara birlikte bakalım.
EURO 2024 Elemeleri D Grubu’nda yer alan Türkiye, kısa süre önce Hırvatistan’ı Bursa’da konuk etmişti
Zorlu karşılaşmadan galip ayrılan taraf ise son dünya 3.’sü Hırvatistan oldu. Hırvatlar karşısında alınan mağlubiyetin ardından pek çok futbolsever TFF’ye ve milli takım teknik direktörü Stefan Kuntz’a tepki gösterdi. Hırvatistan mağlubiyeti, akıllara bir kez daha Türkiye futbolda neden başarılı olamıyor sorusunu getirdi. Ancak bu soru karşılaşmadan önce, Hırvat teknik adam Zlatko Dalic’in basın toplantısında sarf ettiği sözlerle gündeme gelmişti.
Dalic, Hırvatistan’ın yaşlı kadrosunu eleştirme amacı taşıyan bir soruya, Türk futbolunun içerisinde bulunduğu durumu da özetleyen, sert bir yanıt verdi
Hırvat teknik adam basın toplantısında kendisine yöneltilen bir soruya “Yeni oyuncu üretmek çok zor. Biz 3,5 milyonluk bir ülkeyiz, siz 80 milyon. Sizde daha kolay yeni oyuncu çıkabilir fakat 3,5 milyonluk ülkede her an kaliteli oyuncu çıkması biraz daha zor. Bu doğrultuda takımımızı yavaş yavaş yenileyeceğiz. Bursa 3 milyonluk bir şehir biz ülke olarak 3,5 milyonuz. Biz Dünya Kupası’nda 3’üncü olduk. Nasıl olduğumuzu siz kendinize sorun.” şeklinde karşılık verdi. Dalic’in bu yanıtı, futbolda bir türlü istediğimiz başarıyı yakalayamadığımızı da açıkça ortaya koyuyordu.
Türkiye, 3. olarak tamamladığı 2002’deki turnuvanın ardından hiçbir Dünya Kupası’na katılamadı
Avrupa Şampiyonası’nda nispeten daha başarılı olsak da 2020’deki son turnuvayı puansız tamamlamıştık. Oysa bazı spor muhabirlerimizce kadrosu yaşlı bulunan Hırvatistan, 2018 Dünya Kupası’nda finale yükselme başarısı göstermiş, Katar’daki organizasyonda ise turnuvanın favorisi Arjantin’e yarı finalde kaybetmiş ve turnuvayı 3. sırada tamamlamıştı. Peki ama Türkiye genç ve kalabalık bir nüfusa sahip olduğu halde neden futbolda başarılı olamıyor?
Spor yorumcusu Haldun Domaç, Türkiye’nin nüfus olarak Almanya ile benzerlik taşıdığını ancak Almanlar kadar futbolcu yetiştiremediğimizi ifade ediyor
Domaç konuyla ilgili olarak “80 milyonluk ülke Almanya’yla nüfus olarak eş değer ama Almanya’nın çıkardığı kadar futbolcu çıkaramıyoruz.” ifadelerini kullanıyor.
Domaç’a göre Türkiye’nin futbolda başarısız olmasının sebeplerinden biri altyapılara gereken önemin verilmemesi
Üstelik Türkiye’nin oyuncu havuzu konusunda Almanya ve Hollanda gibi ülkelerden faydalanma imkânı da var. Domaç, konuyla ilgili olarak “Böyle bir şansımız da var ama buna rağmen yeterince güçlü sayılabilecek uluslararası organizasyonlarda her daim mücadele edebilecek bir yapı oluşturamıyoruz. Bunun pek çok sebebi var. Altyapılarda gereken özeni göstermiyoruz. Üst yapıdaki teknik adam 1 milyon euro, altyapıdaki 10 bin liraya çalışıyor. Bu sistem tamamen işin ters gitmesine neden oluyor. Yani siz ‘5-10 milyon euroluk yetenekleri çıkar’ dediğiniz kişiye 10 bin lira maaş veriyorsunuz. İkincisi de oradaki yetenekli oyunculara yeterli desteği vermiyorsunuz. Onun için de 80 milyon değil, 180 milyon da olsanız yetiştireceğiniz oyuncu sayısında bir anlamda tesadüflere bağlı şekilde hareket etmek durumundasınız.” ifadelerin kullanıyor.
Domaç, Türkiye’deki genç futbolcularda yetenek sorunu olmadığını ancak o yetenekleri doğru bir şekilde belirleyip kullanamadığımız için başarısız olduğumuzu dile getiriyor
Bununla birlikte Domaç, kalabalık bir nüfusa sahip olduğumuz halde ülkemizde çok sayıda yurt dışı tandanslı oyuncu olmasının dikkat çekici olduğunu ifade ediyor. Haldun Domaç bu konu hakkında ise “Ümit Milli Takım’a bakıyorsunuz oyuncuların çoğu yine yurtdışı tandanslı. 80 milyonluk ülkede bu kadar yurtdışı oyuncusu çıkması gerçekten de dikkat çekici bir durum. Milli takım oynamak isteyen herkese açıktır ama böyle bir dezavantajımız olduğunu söylemem lazım.” ifadelerini kullanıyor.
Başarısızlığın sebeplerinden bir diğeri ise ideal kadro yapılanmamızın ve oyun anlayışımızın olmaması
Domaç’a göre bu durumun yaşanmasın sebeplerinden en önemlisi ise ülkemizde çok sık teknik adam değişikliği yapılması. Buna bağlı olarak Türkiye’nin istikrarlı ve tarif edilebilir bir futbol anlayışı geliştirmesi son derece zor.
Domaç bu konuya “Bir oyun anlayışımız, ideal kadro yapılanmamız yok. Bir gün üçlü oynuyoruz, olmadı dörtlüye dönüyoruz. Hırvatistan’a bakıyorum 2018’de Dünya Kupası’nda final oynadıklarında oynayan oyuncular Modric, Brozovic, Perisic, Kramaric, burada oynayan oyunculardı. Değişimler çok hızlı yapılmıyor. Hırvatistan, Bosna Hersek, Sırbistan gibi ülkelerin Yugoslav sistemi diye bir altyapıları olduğu gerçeği var. Bizim böyle bir sistemimiz yok…” sözleri ile açıklık getiriyor.
Domaç’a göre Türkiye’nin genç oyuncuları kazanmak konusunda da problemleri var
Domaç, Avrupa’nın önemli futbol ülkelerinde genç oyuncuların daha kolay bir şekilde form şansı bulduğunu ifade ediyor. Ancak ne yazık ki durum, Türkiye’de tam tersi. Yani Türkiye’nin yetenekli oyuncular keşfettiği zaman bu oyuncuları sistemin içerisine dâhil etme ve bu oyuncuları kullanmayı alışkanlık haline getirme noktasında ciddi sorunları var. Domaç, bunun Türkiye ile Avrupa arasındaki en önemli farklardan biri olduğunu belirtiyor.
Deneyimli spor yorumcusu bu konu hakkındaki görüşlerini ise “Arda Güler’i kullanmıyoruz. Yasin hem Kasımpaşa’nın sol beki hem de U17 milli takımında oynuyor. Liverpool’un orta sahasındaki 18 yaşında oyuncu Şampiyonlar Ligi’nde, Barcelona’daki 18’inde Dünya Kupası oynuyor. Gent diye bir takım geliyor sol açığı 17 yaşında. Biz şimdi bunlara bakıyoruz, sonra kendi oyuncularımızı oynatmıyoruz. Oynatmadığımız oyuncuyu kazanma şansımız yok. Maalesef istediğimiz bir noktada değiliz. Dalic ’80 milyonsunuz ama nüfusunuzu, enerjinizi doğru yönetemiyorsunuz’ diyor ki bence de yerden göğe kadar haklı.” sözleriyle dile getiriyor.
