Tarihin önemli karelerinden oluşan bu fotoğraflardan her biri tarihimizi şekillendirmeye ve içinde yaşadığımız dünyayı değiştirmeye yardımcı oldu. Unutulmaz anların kaydedilmesiyle bu fotoğraflar yıllar öncesindeki anları tekrar yaşatıyor. İşte tarihin en ünlü fotoğrafçıları tarafından şimdiye kadar çekilmiş olan en güçlü ve etkili görüntüler…
1. Göleti Atlayan Adam, 1930
İkonik fotoğraflarından biri olan bu fotoğrafta Henri Cartier-Bresson, Paris’teki Saint-Lazare tren istasyonunun arkasındaki bir çitin arasından bu sahneyi yakaladı. “Belirleyici An” deyimini fotoğrafçının kısacık bir saniyeyi yakaladığı ve zaman içinde ölümsüzleştirdiği ana atıfta bulunmak için ilk defa kullanan isim oldu.
2. The Steerage, 1907
Alfred Stieglitz’in bu ünlü fotoğrafında dünyaya gerçekçi bir bakış açısı sunuluyor. Görüntüdeki şekiller aracılığıyla soyutlamayı aktaran daha karmaşık ve çok katmanlı bir bakış açısı ile gelen bu karede Alfred Stieglitz, anı yakalarken büyülenmiş gibi durduğunu ve yeni bir vizyon kazandığını dile getiriyor.
3. Yangın Merdiveninden Düşen Kadın, 1975
Ünlü fotoğrafçı Stanley Forman’ın Boston’da bir yangın yerine gitmesi bu ünlü fotoğrafın çıkmasını sağlar. Genç bir kadının ve çocuğunun yangından kurtarılması ile başlayan bu olayda Forman bu kurtarma anını kaydetmek için fotoğrafını çekmeye başlar. Ancak tam bu sırada yangın merdiveni parçalanır ve kadın ve çocuğu hızla aşağı düşer. Forman’nın çektiği karede tam bu düşme anına denk gelir. Bu kareden sonra fotoğrafçı Pulitzer ödülü kazandı.
4. Açlıktan Ölen Çocuk ve Akbaba, 1933
Bir başka Pulitzer ödüllü fotoğrafsa Kevin Carter’dan. 1993’te Güney Afrikalı foto muhabiri Kevin Carter, kıtlığı fotoğraflamak için Sudan’a gider. Bir akbabanın onu takip ettiği, çökmüş bir çocuk imajı, korkunç tasviri nedeniyle halkın öfkelenmesine neden olur. Ayrıca, çocuğa yardım etmek yerine çocuğun fotoğrafını çektiği için fotoğrafçıya yönelik birçok eleştiriyi de beraberinde getirir. Fotoğrafçı Carter ise 1994’de kendini öldürür. Kayıtlarda ise çocuğun annesi hemen yanında olduğu ve çocuğun asla akbaba saldırısıyla karşı karşıya olmadığı yazıyor.
5. Saygon İnfazı, 1968
Pulitzer ödüllü foto muhabiri Eddie Adams, 1 Şubat 1968’de Saigon sokaklarında savaşın yıkımını fotoğraflıyordu. Bir mahkumun rutin bir şekilde infazına tanık olunca bu sahneyi yakalamak için kamerasına sarıldı. Bu ikonik fotoğraf Vietnam Savaşı’nın en güçlü görüntülerinden biri haline geldi. Savaş karşıtı hareketi körüklemeye ve ABD’nin savaşa katılımını sona erdirmeye yardımcı oldu çünkü meydana gelen şiddetin büyüklüğü bu görselde korkunç bir şekilde canlanıyor.
6. Winston Churchill,1941
Pearl Harbor’a yapılan saldırının ardından Churchill, müttefiklerine yardımlarından dolayı teşekkür etmek için Ottawa’ya geldi. Portresini çekmek için bir fotoğrafçının görevlendirildiğinden habersiz, purosunu çıkarmayı reddetti. Fotoğrafçı hazırlandıktan sonra Churchill’e doğru yürüdü, ağzındaki puroyu çıkardı ve kaşlarını çatarak ünlü fotoğrafını çekti. Bu görüntü, en çok çoğaltılan siyasi portrelerden biri. Bu fotoğraf sayesinde fotoğrafçılara siyasi liderlerin daha dürüst ve hatta eleştirel portrelerini çekme izni verildi.
7. Savaş Terörü, 1972
Saygon’un 40 mil kuzeybatısında, savaş fotoğrafçısı Nick Ut, Vietnam Savaşı tarihindeki en üzücü görüntülerden birini yakaladı. Savaştan zarar gören halkın sesi genelde duyulmasa da bu karede 9 yaşındaki Phan Thi Kim Phuc’un üzücü görüntüsü bütün dünyayı derinden sarstı. Phan Thi Kim Phuc daha sonra Ut tarafından yardım edildi ve tedavi görerek hayatına devam etti. Nick Ut, 1973’te bu kareyle Pulitzer ödülü kazandı.
8. Gandhi ve Çıkrık, 1946
1946’da LIFE dergisinin ilk kadın fotoğrafçısı Margaret Bourke-White’a Mahatma Gandhi’yi fotoğraflaması için ender bir fırsat sunuldu. Bu rüya fırsatı hızla bir kabusa dönüştü. Hindistan’ın ideolojik liderine erişmeden önce birçok zorluğun üstesinden gelmek zorunda kaldı. Yaklaşık üçüncü denemesinde bu kare çekildi ve zaman içinde ün kazandı.
9. Pamuk Fabrikasındaki Kız, 1908
1904’te kurulan Ulusal Çocuk İşçiliği Komitesi, ABD’de çocuk işçilerin hakları için mücadele etmek için kurulmuştu. Ellerindeki en güçlü aracın bu çocukların gerçek hayatlarını göstermek olduğunu düşündüler. Bu çocuk işçiliği görüntülerinin insanlarda algı uyandıracağı düşünülmüştü. Araştırmacı bir fotoğrafçı olan Lewis Hine, işyerindeki en küçük çocuklardan biri olan Sadie Pfeifer’in bu görüntüsünü yakaladı. Bu fotoğraf çocuk işçiliğine son verme kampanyasının önemli bir parçasıydı. Bunun sonucu, 10 yıllık bir süre içinde çocuk işçi sayısında %50’lik bir azalma oldu.
10. Görme Engelli Dilenci, 1916
Paul Strand’in çığır açan görme engelli kadın fotoğrafı, o zamanın daha resmi portrelerine kıyasla samimi bir portreydi. Strand, göç dalgası nedeniyle bir ülkenin hızla değiştiği bir anı yakalamakla kalmadı ve aynı zamanda yeni bir tarza sahip olan ilk fotoğrafı da çekti. Bunun adı ise sokak fotoğrafçılığı.
11. VJ Günü, 1945
Alfred Eisenstaedt’in bu fotoğraftaki amacı hikayenin anını yakalamaktı. Times Meydanı’ndaki İkinci Dünya Savaşı sonrası fotoğrafında tam da bunu gerçekleştirdi. Bir asker ve hemşirenin bu ünlü fotoğrafı 20. yüzyılın en ikonik görüntülerinden biri haline geldi ve yıllarca süren savaşın mutluluk veren sonunu simgeledi.
12. Le Gras’da Pencere Manzarası, 1826
Şimdiye kadar çekilen ilk kalıcı fotoğraf bir sanatçı tarafından değil, mucit Joseph Nicéphore Niépce tarafından çekildi. Baskıya olan hayranlığı, 1826’da Fransa’daki stüdyosunda bir kamera seti kurmasına neden oldu. 8 saatlik bir uğraş gerektiren bu karenin sadece bir kopyası var. Görüntü biraz kafa karıştırıcı oldu çünkü pozlama sırasında güneş avlu boyunca hareket etmiş ve her iki tarafta da gölgelerin görünmesine neden olmuştu. Bu çekilen ilk kare modern fotoğrafçılık gelişiminin yolunu açtı diyebiliriz.
13. Somali’de Kıtlık, 1992
1992’de Somali’deki kıtlığı belgelemek için bir görev alamayan foto muhabiri James Nachtwey tek başına gitmeye karar verdi. Red Cross tarafından desteklenen Nachtwey kıtlığın dehşetini bir karede yakaladı. Bu fotoğrafta bir el arabası içinde bir beslenme merkezine götürülmeyi bekleyen bir kadın bulunuyor. Dehşet görüntülerinin yayınlanmasından sonra Red Cross, İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana en büyük halk desteğini aldı ve bir buçuk milyon insanı kıtlıktan kurtarmayı başardı.
14. Guerillero Heroico, 1960
Fotoğrafçı Alberto Korda Fidel Castro’nun genç arkadaşının fotoğrafını çektiğinde, bunun böylesine önemli bir kare olduğunu düşünmemişti. Ölümünden 7 yıl sonra Che Guevara’nın portresi, dünyanın dört bir yanındaki insanlar için isyan ve devrimin ikonik görüntüsü haline gelecekti. Bugün bile Küba kültüründe ve tüm dünyada yaygın.
15. Dalí Atomicus, 1948
Philippe Halsman’ın amacı fotoğrafları özünü yakalamaktı. Gösterişli Salvador Dali’nin standart bir portresinin ses getirmeyeceğini bilerek olağanüstü bir kare yaratmaya koyuldu. 26 çekimin sonunda Dali’nin kendi sanat eserinin yankılarını taşıyan bu görüntü yakalandı. Kedilerin ve suyun bu şekilde tek bir karede yakalanması o zamanlara göre oldukça zordu. Günümüzde ise photoshopla çeşitli yenilikler kolaylıkla eklenebiliyor. Halsman, günümüz portre fotoğrafçılığının şekillenmesine yardımcı oldu. Dali, Albert Einstein, Marilyn Monroe ve Alfred Hitchcock’un görüntüleri klasik porte kalıplarını yıktı.
16. Göçmen Anne, 1936
Yeniden Yerleşim İdaresi’ne atanan Dorothea Lange, 1936’daki Büyük Buhran’dan en çok etkilenen insanların acıklı halini fotoğraflamakla görevlendirildi. Lang, 32 yaşındaki Thompson’ı ve küçük çocuklarını bir portrede yakaladı ve annenin çökmüşlüğü fotoğrafı görenlerde gerçek bir etki bıraktı. Döndüğünde, artık ünlü olan Lange’nin fotoğrafı, bu çaresiz zamanı belgelemek için çekilen 160.000 fotoğrafın en ikonik karesi oldu. Hükümet yaşananları görünce harekete geçti ve yiyecek yardımında bulundu.
17. Harekete Geçen At, 1878
Bir atın dört nala koşarken uçup uçmadığını keşfetmek için bu anı fotoğrafa almak düşünüldü. Fotoğrafçı Eadweard Muybridge, teorisini kanıtlamak için California valisi Leland Stanford tarafından görevlendirildi. Muybridge, atı saniyenin çok küçük bir kısmı kadar süren bir pozlama kullanarak yakalamak için bir teknik geliştirdi. Dörtnala koşan at tarafından hızla art arda fotoğraf çekmek için tetiklenen 12 kamerası vardı. Muybridge’in yakaladığı görüntü dizisi, yalnızca bir atın gerçekten uçtuğunu kanıtlamış oldu. Gerçeği yakalamak için fotoğrafçılığı diğer teknolojilerle birlikte kullanmanın yeni bir yolunu da gösterdi. Bu yöntem, animasyon ve hareketli resimlerin başlangıcı oldu.
18. Köy Doktoru, 1948
Eugene Smith’in amacı, global konuları farklı bir perspektifinden görmek ve bunu fotoğrafı gören izleyicilere de yansıtmaktı. Bu köyde 23 gün geçiren fotoğrafçı doktoru takip etti ve onu gerçekten tanıma fırsatı buldu.
19. Düşen Asker, 1936
Fotoğrafçı Robert Capa’nın vurulan İspanyol asker fotoğrafı vizöre bakmadan çekildi. Siperde kameranın başın üstünde tutarak çekilmesiyle elde edilen bu kare savaş fotoğrafçılığını farklı bir seviyeye taşıdı.
20. Süt damlası, 1957
Elektrik mühendisliği profesörü Edgerton, MIT laboratuvarında bir dizi deneye başladı ve kısacık bir anı fotoğraflayacak düzeyde bir kamera icat etti. Fotoğrafçının çıplak gözle görülmeyen bir anı yakalamasını sağlayacak yüksek teknoloji flaş aydınlatması ve deklanşör tek bir cihazda toplandı. Stop-motion fotoğraf bir damla sütün masa üzerindeki düşüş etkisini yakalamayı başardı ve fotoğrafın insanın dünya algısını genişletmedeki önemi pekişti.
