Günümüz dünyasında birçoğumuz sabah kahvemizi içerken bile maillerimizi kontrol ediyor, akşam yemeğini yerken bir sonraki toplantının notlarını gözden geçiriyoruz. Bu yoğunluk içinde “biraz durmak” neredeyse lüks haline geldi. Neyse ki doğanın kalbinden gelen, fincanımıza kadar ulaşan bir çözüm var: stresi azaltan bitki çayları. Sakinleşmek, gevşemek ve biraz olsun huzur bulmak isteyenler için bitki çayları adeta minik bir mola bileti gibi. Peki ama hangi çay strese iyi gelir? Sadece tadı güzel olanlar mı yoksa gerçekten “mutluluk veren çay” diye bir şey var mı? Gelin bu soruların cevabını birlikte keşfedelim.
Bitki çayları strese iyi gelir mi?
Öncelikle şunu söyleyelim: Bitki çayı demek, sıcak suya yaprak atmak değildir. Bu işin bir ruhu, bir ritüeli, bir “ben şimdi kendi kendime zaman ayırıyorum” havası vardır. O yüzden aceleye gelmez. Kettle’a su koyarken bile bir iç geçirmeli, bardağı seçerken “Bu akşam cam kupa ruhuma iyi gelir” diyebilecek kadar detaycı olmalısınız. Çünkü bu sadece çay değil; bu sizin sakinleşme, kendinizi ödüllendirme ve kafayı bir nebze boşaltma anınız.
Stresi azaltan bitki çayları nelerdir?
Çay dünyası o kadar zengin ki… Biri sizi rahatlatır, diğeri midenizi sakinleştirir, bazıları da sadece “ben buradayım” der gibi kokar. Ama konumuz stres, gerginlik, o ani sinir boşalmaları ve iç daralmalarıysa; orada bazı favoriler öne çıkıyor. İşte stresi azaltan bitki çayları…
Papatya çayı
Bu çay resmen “Ben papatya, yorgun ruhların destek hattıyım” diyor. Günün sonunda içildiğinde sinir sistemini gevşetir, mideyi rahatlatır, hatta uykuya geçişi bile kolaylaştırır. Eğer bir Word belgesini 37. kez kaydetmeden kapattıysanız ve başınız ağrıyorsa: papatya çayı tam size göre. Üstelik şefkatli bir dille “Bugün de çok uğraştın, artık bırak kendini” der gibi bir hissiyatı vardır.
Stresi azaltan bitki çayları listemize devam ediyoruz. Melisa burada! Kafanızda dönüp duran “Yarın ne giysem?”, “Sunumda ne anlatsam?”, “Hayat nereye gidiyor?” sorularını birazcık sessize almak istiyorsanız, bu çay tam size göre. Hafif limonsu aromasıyla kendini hemen sevdirir, sinir sistemini yatıştırır ve ruh halini düzeltir. Bir bakmışsınız, toplantı notlarınızı incelerken bile gülümsüyorsunuz.
Lavanta çayı
Eğer lavanta kokusunu seviyorsanız, bu çayın size vereceği huzur etkisini anlatmamıza gerek yok. Ama yine de anlatalım çünkü bu çay cidden müthiş. Sakinleştirici çaylar arasında kokusuyla bile dikkat çeken lavanta, kas gerginliklerini alır, zihinsel gevşeme sağlar. Hatta bazı günler lavanta çayı içmek, terapiye gitmişsiniz gibi hissettirebilir. Üstelik Instagram’a da “self-care” etiketiyle fotoğraf atmalık bir havası vardır. Ayrıca şunu da unutmayın: Strese iyi gelen bitki çayları, vücutta kortizol seviyesini dengelemeye yardımcı olur. Yani “fizyolojik olarak da” iyidir. Ama bize sorarsanız, en iyi etkisi şu: Birkaç dakika sadece kendiniz için bir şey yapmış olmanın verdiği huzur.
Yeşil çay
Yeşil çay, stresi azaltan çaylar listesinde belki de en şaşırtıcı olanı. Çünkü içerdiği kafein nedeniyle uyarıcı etkisi olduğu düşünülse de, aslında L-theanine adlı amino asit sayesinde zihinsel dinginlik sağlıyor. Yeşil çay, odaklanmayı artırırken aynı zamanda stres seviyesini düşürüyor. Gün içinde enerjinizi korurken bir yandan da sakin kalmak istiyorsanız, yeşil çay tam size göre.
Kediotu kökü, en iyi sakinleştirici çay hangisi diye sorulduğunda uzmanların önerdiği bitkilerden. Özellikle uyku problemleri ve yoğun anksiyete durumlarında etkili. Ancak tadı biraz acımsı olduğu için papatya veya nane ile karıştırılarak içilebilir. Kediotu, GABA reseptörlerini uyarak sinir sistemini yavaşlatır ve derin bir rahatlama sağlar. Eğer geceleri zihniniz durmak bilmiyorsa, yatmadan bir saat önce bir fincan kediotu çayı deneyebilirsiniz.
Passiflora çayı
Adı biraz karmaşık ama etkisi sade ve net. Bu çay, yoğun stres yaşayanlar için adeta bir iç huzur elçisi. Düşünsenize, gün boyunca sinir olduğunuz tüm konular bir fincanla biraz daha uzaktan görünmeye başlıyor. Stresi azaltan çaylar içinde özellikle “içimde kıyamet kopuyor ama dışarıdan belli olmasın” diyenlere birebir. Bir bitki çayının içinde ne var sanıyorsunuz? Sadece kaynamış su ve bitki değil… Biraz sakinlik, biraz durup nefes alma, biraz da kendini ihmal etmeme var. O yüzden “çay içiyorum” cümlesi aslında “kendime iyi geliyorum” demenin başka bir versiyonudur.
Strese iyi gelen bitki çayları nasıl demlenir?
Bitki çayı deyip geçmeyin; o da ilgi ister, itina ister, hatta biraz da şefkat ister. “Sallama poşeti sıcak suya atar çıkarırım” diyorsanız… Evet, o da olur ama biz bu yolculuğu biraz daha zen bir hâle getirelim. Bitki çaylarını demlemek için şu adımları izleyebilirsiniz:
Musluk suyunun klor tadı tüm keyfi kaçırabilir. Mümkünse içme suyu kullanın. Su kaynadığında hemen değil, hafif dinlenince kullanın. Çünkü bazı bitkiler çok kaynar suyla temas ettiğinde faydalı bileşenlerini kaybedebilir. 85–90 derece arası ideal sıcaklıktır.
Bir fincan (yaklaşık 250 ml) için bir tatlı kaşığı kuru bitki yeterlidir. “Ne kadar çok o kadar iyi” mantığı burada geçerli değil. Yoksa aromadan çok ot kokusu alırsınız!
Ortalama 5 ila 10 dakika arasında demlenmesi yeterli. Ne çok kısa ne çok uzun. Fazla bekletirseniz çay acılaşabilir. O arada siz de biraz mum yakıp, minik bir müzik açın. Hem çay demlenirken siz de demlenin…
Çayı süzmeden içmek, son yudumda ağza gelen yaprak parçalarıyla şok yaşamanıza neden olabilir. O yüzden süzgeç şart. Şık cam demlikler bu iş için biçilmiş kaftan.
Bal, limon ya da birkaç damla lavanta suyu gibi eklemeler yapılabilir ama genellikle sade içimi zorlayın. Bitkinin kendi aroması bazen tek başına bir şarkı gibi hissettirebilir.
Hayat bazen o kadar hızlı akıyor ki, durup kendimize bir fincan çay ayırmak bile lüks gibi geliyor. Oysa strese iyi gelen bitki çayları, bize kısa bir mola verdirerek yeniden toparlanmamızı sağlıyor. Hangisini seçerseniz seçin, önemli olan o anın keyfini çıkarmak. Belki bir kitap eşliğinde, belki de pencereden dışarıyı seyrederek… Çünkü bazen en büyük şifa, sadece durup bir nefes almakta gizli.
