Ana sayfa » Gündem » Türkiye Risk Bölgesinde! 1972’de Uzaya Fırlatılan Sovyet Uzay Aracı Kontrolsüz Bir Şekilde Dünyaya Düşebilir
Türkiye Risk Bölgesinde! 1972’de Uzaya Fırlatılan Sovyet Uzay Aracı Kontrolsüz Bir Şekilde Dünyaya Düşebilir
Yaklaşık 50 yıl önce Venüs'ü incelemek amacıyla fırlatılan ancak görevini tamamlayamadan Dünya yörüngesinde sıkışıp kalan Kosmos 482 isimli uzay sondası, önümüzdeki günlerde atmosfere yeniden giriş yapabilir.
Uzayın derinliklerinde yıllardır sürüklenen ve artık unutulmaya yüz tutmuş bir Sovyet uzay aracı, şimdi Dünya için potansiyel bir risk kaynağı haline geldi. Yaklaşık yarım asır önce Venüs’ü incelemek amacıyla fırlatılan ancak görevini tamamlayamadan Dünya yörüngesinde sıkışıp kalan Kosmos 482 isimli uzay sondası, önümüzdeki günlerde atmosfere yeniden giriş yapacak. 1972 yılında Sovyetler Birliği tarafından uzaya gönderilen bu araç, Venüs’ün atmosferini incelemek üzere tasarlanmış olsa da, fırlatmanın ilk aşamasındaki teknik arızalar nedeniyle Venüs’e ulaşamamış ve Dünya yörüngesinde kontrolsüz bir şekilde dönmeye başlamıştı. Aradan geçen yıllar boyunca yörüngede kalan ve zamanla irtifa kaybeden uzay aracı, şimdi yeniden Dünya’ya yaklaşarak tehlikeli bir duruma dönüşüyor. Uzay aracının düşmesi beklenen bölge içinde Türkiye’de bulunuyor. İşte Sovyet uzay aracı hakkında bilmeniz gerekenler…
1972 yılında fırlatılan Kosmos 482 isimli uzay aracının birkaç gün içinde Dünya’ya çarpması bekleniyor
Uzay uzmanları, yaklaşık 50 yıl önce Sovyetler Birliği tarafından fırlatılan ve o zamandan beri Dünya yörüngesinde sıkışıp kalan bir uzay aracının birkaç gün içinde Dünya’ya düşebileceğini belirtiyor. Bu araç, Sovyetler’in Venüs’ü incelemek amacıyla başlattığı Venera programının bir parçası olarak geliştirilen Kosmos 482 isimli uzay sondası.
Kosmos 482 nedir?
Kosmos 482, 31 Mart 1972 tarihinde Sovyetler Birliği tarafından uzaya gönderildi. Görevi, Venüs gezegeninin atmosferini incelemek ve yüzey hakkında veri toplamaktı. Ancak, fırlatmanın ilk aşaması başarıyla gerçekleşse de, uzay aracı planlandığı gibi Venüs’ün yörüngesine ulaşamadı.
NASA’nın açıklamasına göre, uzay aracının hızının yetersiz kalması nedeniyle, Venüs’e ulaşmak için gereken transfer yörüngesine girmeyi başaramadı. Bu nedenle, uzay aracı Dünya yörüngesinden çıkamadı ve bu da Kosmos 482’nin Dünya’ya sıkışıp kalmasına yol açtı.
Fırlatmadan kısa süre sonra Kosmos 482’de bir zamanlayıcı arızası meydana geldi
Bu arıza, aracın motorunun planlanandan daha erken çalışmasına neden oldu ve araç dört parçaya ayrıldı. Bu dört parçadan ikisi, alçak Dünya yörüngesinde bulunuyordu ve fırlatmadan sonraki 48 saat içinde atmosfere girerek yok oldu.
Diğer iki parça ise, daha yüksek bir yörüngede kaldı. Bu iki parçadan biri büyük iniş aracını içeriyordu. Bu parça, onlarca yıl boyunca yörüngede kaldı ve zamanla Dünya’ya doğru alçalmaya başladı.
NASA’nın açıklamasına göre, Kosmos 482’nin iniş aracı, 10 Mayıs 2024 civarında Dünya atmosferine yeniden girecek kadar yaklaştı. Bu durum, uzay aracının büyük ihtimalle Dünya’ya çarpacağını gösteriyor.
Kosmos 482’nin iniş aracı, Venüs’ün yoğun atmosferine dayanacak şekilde tasarlandı
Bu tasarım, aracın parçalarının Dünya atmosferine yeniden giriş sırasında da büyük oranda sağlam kalabileceğini gösteriyor. NASA’ya göre, iniş aracı yaklaşık 1 metre genişliğinde ve yaklaşık 500 kilogram ağırlığında.
Bu büyüklükteki bir nesne, atmosferde tamamen yanmadan yere ulaşma ihtimaline sahip. Ancak uzmanlar, iniş aracının insanlara çarpma olasılığının düşük olduğunu belirtiyor.
Harvard-Smithsonian Astrofizik Merkezi’nden astronom Jonathan McDowell, bu konuda yaptığı açıklamada, “Büyük bir panik yaratmaya gerek yok. Ancak başınıza bir şey düşmesini de istemezsiniz,” dedi.
NASA, iniş aracının Dünya’ya çarpacağı kesin zamanı ve konumu henüz tam olarak belirleyemedi
Salı günü yapılan tahminlere göre, iniş aracının 52 derece kuzey ile 52 derece güney enlemleri arasında bir yere düşmesi bekleniyor. Bu geniş alan, Türkiye’yi, Amerika Birleşik Devletleri’ni ve Dünya’daki diğer pek çok kıtayı kapsıyor. NASA, düşme noktasının daha doğru bir şekilde belirlenebilmesi için yeniden giriş zamanının yaklaşmasını beklemek gerektiğini belirtti.
Kosmos 482’nin durumu, uzay çöplerinin giderek daha büyük bir tehdit haline geldiğini gösteren son örneklerden biri
Avrupa Uzay Ajansı’nın (ESA) 2025 tarihli raporuna göre, Dünya yörüngesinde 1,2 milyondan fazla uzay çöpü bulunuyor. Bu çöplerin 50.000’den fazlası, 10 santimetreden daha büyük parçalardan oluşuyor.
ESA, uzayda yeni çöp oluşumunu durdurmanın bile mevcut sorunu çözmeye yetmeyeceğini belirtiyor. Çünkü uzayda kontrolsüzce dönen çöplerin birbirine çarpması, yeni ve daha fazla enkazın oluşmasına yol açabiliyor.
Bu olay, uzay araştırmaları ve uydu fırlatmaları sırasında bırakılan araç ve parçaların gelecekte ne kadar büyük riskler oluşturabileceğini bir kez daha gözler önüne seriyor.
Türkiye için potansiyel risk
Uzay aracının, Dünya’ya düşmesi beklenen bölge olarak kuzey ve güney 52. paraleller arasındaki geniş alan belirtiliyor. Bu alan içinde Türkiye de olası iniş noktalarından biri olarak değerlendiriliyor. Ancak uzmanlar, kapsülün Türkiye’ye düşme ihtimalinin son derece düşük olduğunu özellikle vurguluyor.
Türkiye’nin, kapsülün olası iniş bölgeleri arasında yer alması, dikkatli olunması gereken bir durumu ortaya koysa da şu an için ciddi bir tehdit oluşturmadığı ifade ediliyor.
