Pek çoklarına göre Türkiye için en önemli dönüm noktalarından bir olan 14 Mayıs seçimlerine saatler kaldı. Siyasiler, kampanya dönemleri boyunca dış politikadan eğitime, teknolojiden hukuka kadar pek çok farklı alandaki vaatlerini dile getirdi. Ancak ülkemizde uzun süredir devam eden ekonomik kriz ve yüksek enflasyon nedeniyle seçim dönemindeki öncelikli konu da ekonomiydi. İktidar cephesi, bozulan ekonomiyi düzeltecek olanın kendileri olduğu savıyla seçmenden oy isterken, muhalefet yeni dönemde ekonomik iyileşme için hayata geçireceği pek çok uygulamayı kamuoyu ile paylaştı. Ancak yapılanlar, yapılmayanlar ve yapılacaklar bir yana, Türkiye’deki yoksulluk gün geçtikçe derinleşiyor. Milyonlarca vatandaşın alım gücü günden güne eriyor, Türkiye’de yaşam her saniye daha da zorlaşıyor. Bu doğrultuda çok sayıda yoksulluk ve yoksullaşma araştırması yapılıyor, ekonomik krizin çarpıcı etkileri gözler önüne seriliyor.
İşte bu hususta Sosyal Demokrasi Vakfı da (SODEV) son derece dikkat çeken bir araştırma gerçekleştirdi. “Orta ve Üst Sosyoekonomik Grubun Yoksullaşması Araştırması Raporu,” son 21 yılda orta direğin neredeyse yok olduğunu ortaya koyuyor. Elde edilen bulgulara göre orta gelir grubundaki insanlar kiralarını ödeyemiyor, yoksulluk nedeniyle kahvaltı etmekte dahi zorlanıyor! Detaylara birlikte bakalım.
SODEV, kısa süre önce Türkiye’deki ekonomik krize dair önemli bulguların yer aldığı dikkat çeken bir yoksullaşma araştırması gerçekleştirdi
Orta ve Üst Sosyoekonomik Grubun Yoksullaşması Araştırması isimli çalışmada, bilgisayar destekli telefon ile anket yöntemi kullanıldı. Yüzde 95 güven aralığı ile yüzde 3 hata payı gözeten araştırmaya Türkiye’nin tamamı dâhil edildi ve araştırma kapsamında toplam 67 bin görüşme gerçekleştirildi.
Bu geniş kapsamlı araştırmanın ardından hazırlanan raporda yer alan bulgular ise son derece çarpıcı. Çünkü Orta ve Üst Sosyoekonomik Grubun Yoksullaşması Araştırması, milyonlarca dar gelirlinin yanı sıra, orta gelir grubunda yer alan sayısız insanın da şiddetli bir yoksullukla karşı karşıya olduğunu bir kez daha gözler önüne seriyor.
Yoksullaşma araştırması, orta gelir grubundakilerin yarısından fazlasının mevcut maddi geliri ile “ay ortasını göremediğini” ortaya koyuyor!
Katılımcıların yüze 57,7’si ay ortasına gelmeden gelirinin bittiğini dile getiriyor. Daha yalın bir ifadeyle; görüşme yapılan insanların yarısından fazlası, ellerine geçen maaşları ile bir aylık geçimini dahi sağlayamıyor. Katılımcıların yüzde 24,3’ü ise “Mevcut geliriniz size ayda kaç hafta yetiyor?” sorusuna “Hemen bitiyor” yanıtını veriyor.
Orta gelirlinin yüzde 56,8’i kirasını, yüzde 75,3’ü ise faturalarını ödemekte zorlanıyor
Ancak ne yazık ki tek sorun kiralar ve faturalar değil. Ekonomik krizin etkileri gün geçtikçe derinleşiyor. Haliyle zaten hiç de iç açıcı olmayan ekonomik tablo, giderek daha da kötüleşiyor. Öyle ki orta gelir grubundakilerin yüzde 56,1’i ekonomik gerekçelerle kahvaltıyı azalttığını ifade ediyor!
Araştırma verilerine göre orta gelirliler, eskiye nazaran yüzde 76,5 oranında daha az alışveriş yapıyor
Çünkü orta gelir düzeyine sahip insanların önemli bir bölümü mevcut ekonomik şartlarda temel ihtiyaçlarını karşılamakta dahi zorlanıyor.
Ebeveynler çocuklarının geleceği konusunda endişeli olduğunu dilde getiriyor
Ekonomik krizi, ailelerin çocuklarının eğitim masraflarını karşılayabilmesini de imkânsız hale getirmiş durumda. Çocuğunun eğitim masraflarını karşılamakta zorlandığını söyleyenlerin oranı yüzde 70,4. Öte yandan katılımcıların yüzde 62,8’i çocuklarının temel ihtiyaçlarını karşılamakta dahi zorlandığını belirtiyor.
SODEV Başkanı Rasim Şişman: “Orta sınıfın varlığı toplumsal gelişim için oldukça önemlidir ancak orta sınıf günden güne yoksullaşmaktadır.”
Şişman’a göre bu yoksullaşmanın temel sebebi ise yanlış politikalar. Şişman, konuyla ilgili görüşlerini “Bunun sebebi izlenen yanlış politikalardır. Alım gücünün yitirilmesi, bugün ailesinden daha eğitimli ve donanımlı gençlerin ailelerinden daha yoksul şekilde hayatını devam ettirmesine neden olmaktadır.” sözleri ile dile getiriyor.
Gün geçtikçe daha şiddetli hale gelen ekonomik kriz nedeniyle orta-üst gelir grubunda yer alan insanlar, kendilerini düşük gelir grubunda görmeye başladıklarını ifade ediyor
Buna bağlı olarak orta gelir grubundakilerin büyük bölümü, mesleklerinden memnuniyetsizlik duyuyor. Bununla birlikte ekonomik bozulma, insanların eğitimleri ve kazandıkları ücret arasında, çalışan aleyhine büyük bir orantısızlık doğmasına neden oluyor. Bu hususta kazandığı ücreti, aldığı eğitim düzeyine göre düşük bulduğunu ifade edenlerin oranı yüzde 69,9.
Geçmiş yıllarda ulaşılabilir olan ürünler birer lüks haline gelmiş durumda!
Örneğin araştırmaya katılanların büyük bölümü mutfak harcamalarını azaltmak zorunda kaldıklarını, yüzde 67,7’si ise özellikle kırmızı et tüketimini azalttığını belirtiyor. “Ev veya araba sahibi olmak” ise orta gelir düzeyindekiler için de gerçekleşmesi mümkün olmayan bir hayal konumunda! “Eskiden almayı/yapmayı planladığınız ancak pahalılıktan dolayı sizin için artık ‘hayal’ olan ürünler/hizmetler var mıdır?” sorusuna en fazla araba almak ve ev almak cevabı veriliyor.
Ekonomik kriz, orta gelirlinin sağlığını da olumsuz etkiliyor
SODEV yoksullaşma araştırması ile ortaya çıkan pek çok ilginç bulgu var. Bunlardan birisi de ekonomik krizin, insanların sağlığını da ciddi anlamda olumsuz etkilediği yönünde. Öyle ki neredeyse her iki kişiden biri, ekonomik gerekçelerle sağlık ve tedavi harcamalarını azaltmak durumunda kalıyor. Katılımcıların yüzde 44,1’i, ihtiyacı olduğu halde tedavi olmayı ertelediğini belirtiyor.
