Her yıl daha fazla insan Avrupa’ya gitmek için Schengen vizesine başvuruyor ama başvuru sürecinde yaşanan aksaklıklar da haliyle sık sık gündeme geliyor. Özellikle randevu bulamama, uzun bekleme süreleri ve vize reddi gibi sorunlar birçok kişiyi yıldırıyor. Geçtiğimiz günlerde Almanya’nın İzmir Başkonsolosu Ralf Schröer, Yaşar Üniversitesi’nde düzenlenen bir seminerde önemli açıklamalarda bulundu. Şöyle dedi Schröer: “Türk hükümetiyle vardığımız ortak karar gereği, iş insanları ve öğrenciler vize sürecinde öncelikli gruplar arasında. Ama turist olarak başvuranlar ne yazık ki yoğunluk nedeniyle birkaç ay beklemek zorunda kalabilir.” Yani eğer bir iş gezisi ya da eğitim planınız varsa vize alma şansınız daha yüksek. Ancak yaz tatilinde Avrupa’ya gitmek isteyenler için iş biraz daha sabır gerektiriyor. Peki, yeni düzenlemeler neler? Cascade Kuralı nedir?
Cascade Kuralı nedir?
Adı havalı, değil mi? İngilizce “cascade” kelimesinden geliyor ve “kademeli artış” anlamında kullanılıyor. Avrupa Komisyonu’nun 26 Haziran 2024’te güncellediği Vize Kodu El Kitabı’nda yer alan bu kural, aslında bize çok güzel bir kapı aralıyor.
Cascade Kuralı diyor ki:
Eğer siz Schengen vizenizi düzgün, yani kurallara uygun bir şekilde kullanırsanız, zamanla daha uzun süreli vizeler alabilirsiniz.
Şöyle düşünün:
İlk başvuruda size belki kısa süreli ve tek girişli bir vize verilecek. Ama bu vizeyle zamanında gidip gelmiş, taşkınlık yapmamış, süresini aşmamışsanız… Bir sonraki başvuruda çok girişli ve daha uzun süreli vize almanız mümkün! Bu nasıl işleyecek derseniz, birkaç örnek verelim:
İki yıl içinde üç kez vize alıp düzgün kullandıysanız, sonraki başvuruda en az 1 yıl geçerli çok girişli vize alabilirsiniz. Eğer 1 yıllık vizenizi düzgün kullandıysanız, bir sonraki başvuruda 2 yıllık vize kapıda. Aynı şekilde, 2 yıllık vizeyi de sorunsuz kullandıysanız, sıradaki vize 5 yıla kadar çıkabilir!
Ama unutmamanız gereken çok önemli bir şey var:
Tüm bu adımlar pasaportunuzun geçerlilik süresiyle uyumlu olmalı. Yani pasaportunuzun süresi yetmiyorsa, vizenin uzunluğu da ona göre ayarlanır.
Peki herkes bu kuraldan faydalanabilecek mi?
Ne yazık ki her başvuru otomatik olarak bu kurala göre sonuçlanmayabilir. Çünkü Schengen ülkeleri başvuruları kişiye özel olarak değerlendiriyor. Şüphe varsa ya da örneğin sadece kısa süreli bir iş için gidilecekse, başvuru sahibinin daha uzun vize hakkı olsa bile o seyahate özel daha kısa vize verilebilir. Mesela bir inşaat projesinde çalışacak biri varsa ve bu proje 3 yıl sürecekse, kontratı da 3 yılsa, ona sadece bu sürelik vize verilebilir. Cascade Kuralı olsa bile.
2024’te Türkiye’den Schengen vizesine rekor sayıda başvuru yapıldı
Avrupa Birliği’nin 2024 yılı Schengen vizesi istatistiklerine göre, Türkiye’den tam 1 milyon 173 bin 917 başvuru yapılmış.
Peki bu kadar başvuruya nasıl yanıtlar geldi dersiniz?
Güzel haber şu: Ret oranlarında düşüş var! 2023’te başvuruların %16.1’i reddedilmişken, 2024’te bu oran %14.5’e düşmüş. Yani Schengen vizesi almak bir tık daha kolaylaşmış gibi görünüyor. Tabii hâlâ herkes rahatça vize alıyor diyemeyiz ama en azından biraz daha umut verici bir tablo var karşımızda. Yaklaşık 993 bin 875 kişi vizesini kaptı. Bunların 645 binden fazlası ise çok girişli, yani multi-entry vize aldı. Yani bir gidip bir daha gitmek isteyenler de epey şanslıymış! Başvuru sayılarında Türkiye, Çin’in hemen ardından ikinci sırada yer aldı. Çin’in 1 milyon 779 bin başvurusu var. Türkiye’yi ise 1 milyon 108 binle Hindistan takip ediyor. Düşünsenize, dünyada Avrupa’ya en çok gitmek isteyen ikinci ülkeyiz. Bu da Türk halkının seyahat etme arzusunun ve merakının ne kadar yüksek olduğunu gösteriyor.
Peki sorunlar çözüldü mü?
Gelelim can sıkıcı kısma… Evet, ret oranları düştü ama vize alırken yaşanan zorluklar hâlâ gündemde. Belgeler, randevu sıkıntıları, rötar yapan konsolosluk süreçleri… Bunlar hala pek çok kişinin canını sıkıyor.
Türk medyasında sık sık “bazı ülkelerin Türk vatandaşlarına vize vermeyi zorlaştırdığı” haberlerini görüyorsunuzdur. Avrupa Birliği ise bu iddiaları reddediyor. AB’nin Türkiye Delegasyonu, 2 Mayıs’ta yaptığı açıklamada “Schengen konsoloslukları, pandemi öncesi dönemleri bile geçti; rekor sayıda başvuru alıyor ve işliyor” diyerek durumu açıklamış.
Peki neden vize muafiyeti yok?
Çünkü işler o kadar da basit değil. AB ile Türkiye arasındaki vize muafiyeti görüşmeleri yıllardır yerinde sayıyor. Sebep mi? Türkiye, Schengen muafiyeti için belirlenen 72 kriterin 6’sını henüz yerine getirmedi. Bu kriterler tamamlanmadan AB kanadı da adım atmaya pek yanaşmıyor.
Yine de umut var. Türkiye son dönemde en azından vize kolaylığı sağlanması için girişimlerini artırmış durumda. Avrupa Parlamentosu da devreye girip üye ülkelere “kapasitenizi artırın” çağrısı yapmış durumda.
