Sanayi Devrimi’nin en önemli isimlerini düşündüğümüzde hiç şüphesiz ki çoğumuzun aklına Edison, Watt, Morse, Brunel, Darby ve Arkwright gibi isimler gelir. Oysa en az onlar kadar başarılı olan ancak adlarını pek duymadığımız kadın mucitler de var. İşte, ilk bilgisayar programından dokuma ipek tasarımlara kadar Sanayi Devrimi’ne büyük katkılar sağlamış 5 kadın mucit…
1. Anna Maria Garthwaite (1688 – 1763)
Anna Maria Garthwaite’in Sarmaşık tasarımı, 1740 civarı…
Sanayi Devrimi daha çok mekanik süreçlerle ilişkilendirilse de bu dönemde tasarım anlamında da önemli ilerlemeler kaydedildi. Buna en iyi örnek ise Anna Maria Garthwaite’in dokuma ipek tasarımları…
Lincolnshire’de doğan Anna Maria Garthwaite, 1728 yılında ipek dokuma semti olarak bilinen Spitalfields’e taşındı ve sonraki 30 yıl boyunca orada kalarak dokuma ipekler için 1000’den fazla tasarım yarattı. Çiçek dekoratifleriyle ünlü olan Garthwaite’in tasarımları kısa süre içinde Amerika’dan Kuzey Avrupa’ya kadar birçok bölgeye ihraç edildi.
Bunca başarıya rağmen yazılı kaynaklarda pek yer almayan Garthwaite, bu yüzden hak ettiği tanınırlığı yakalayamadı. Ancak günümüze kadar gelen özgün tasarımları ve suluboya çalışmaları, onun Sanayi Devrimi döneminin en önemli tasarımcılarından biri olduğunu gösteriyor.
2. Eleanor Coade (1733 – 1821)
Coade taşı, 1780’ler…
Yün tüccarları ve dokumacılardan oluşan bir ailede dünyaya gelen Eleanor Coade, çocukluğundan itibaren iş dünyasının işleyişine maruz kalarak büyüdü. Bu durum, 1770 civarında çeşitli elementlere karşı dayanıklı olan Coade taşını geliştirmesinde ve kadın mucitler arasında yer almasında elbette büyük rol oynadı.
Geliştirdiği taşın formülü uzun bir süre sır olarak saklandı, ta ki 1985 yılına kadar. 1985 yılında British Museum tarafından analiz edilen taşın seramikten yapıldığı keşfedildi.
Eleanor Coade’nin ürettiği taşı bugün halâ Buckingham Sarayı’nı süsleyen heykellerde, Westminster Köprüsü yakınlarındaki Southbank Lion’da, Brighton Pavilion ve İmparatorluk Savaş Müzesi’ne ev sahipliği yapan binada görmek mümkün.
3. Sarah Guppy (1770-1852)
Birmingham’da dünyaya gelen Sarah Guppy, girişimci ruhu sayesinde onlarca buluşa imza attı. İlk buluşu olan köprüler için güvenli kazık yapma yönteminin patentini 1811’de aldı ve bu icadıyla, o dönemlerde tüm dünyada büyük ses getirdi. Öyle ki, 1800’lü yılların ünlü inşaat mühendisi Thomas Telford, Sarah Guppy’nin yöntemini inşa edeceği asma köprü temelinde kullanmak için kendisinden izin istemişti.
Sarah, hemen ardından gemileri midyelerden uzak tutan bir sistem geliştirdi ve bu icat sayesinde hükümetle 40.000 poundluk anlaşma imzaladı. Aynı zamanda egzersiz ekipmanına sahip olan yatak, yumurta pişiren ve aynı zamanda tostu sıcak tutmaya yarayan bir çay semaveri gibi onlarca buluşa imza attı.
4. Ada Lovelace (1815-1852)
Ada Lovelace
Ünlü şair Lord Byron’un kızı olan Ada Lovelace, belki de tarihin en tanınmış kadın mucitlerinden biri. Öyle ki kendisi, bilgisayarın olmadığı bir tarihte ilk bilgisayar algoritmasını geliştirerek büyük bir buluşa imza attı!
1842 yılında, matematikçi Charles Babbage’nin ders notlarından birini Fransızcadan İngilizceye çevirmekle görevlendirilen Ada, çeviriye basitçe “Notlar” başlıklı bir bölüm ekleyerek konuyla ilgili kendi düşünce ve önerilerine yer verdi. Makalenin kendisinden tam 3 kat uzun olan bu notlarda Bernoulli sayılarının nasıl hesaplanacağına yönelik bir algoritma geliştiren Ada, aslında o anda tarih yazmıştı.
Enigma kodunu kırmakla tanınan Alan Turing’in bile düşüncelerini etkilemeyi başaran Ada Lovelace’ın bu buluşu, günümüzde tarihin ilk bilgisayar programı olarak kabul ediliyor.
5. Margaret Knight (1838-1914)
Alışveriş torbaları için tasarlanan makine, Margaret Knight, 1879
19. yüzyılın en üretken kadın mucitlerinden biri olan Margaret Knight, ilk buluşuna 12 yaşında bir tekstil firmasında çalışırken imza attı. Henüz küçük bir kız çocuğuyken başka bir işçinin kullandıkları makine nedeniyle yaralandığını görünce icat ettiği güvenlik cihazı, Margaret’in aslında ne kadar üretken ve zeki olduğunun sinyalini veriyordu.
İlk patentini kağıt alışveriş torbalarını kesen, katlayan ve yapıştıran makinesiyle alan Margeret, hayatı boyunca 27 patent aldı. Gününün neredeyse 20 saatini yeni bir şeyler üretmeye ayırdığı bilinen Margaret Knight’a, o dönemlerde “Leydi Edison” lakabı takılmıştı.
Kadın mucitler içeriğimizin sonuna geldik! Bu içeriğimizi beğendiyseniz alttaki yazımız da ilginizi çekebilir:
