1951 yılında sadece 31 yaşındayken hayatını kaybeden Henrietta Lacks’ın, dünyada yaşayan her insanın hayatına aşılarla, ilaçlarla veya bir şekilde etki ettiği kabul ediliyor. Nasıl mı?
Henrietta Lacks 1920 yılında Virginia’da dünyaya geldi. Tütün çiftçiliğiyle uğraşan yoksul bir ailenin kızıydı.
Erken yaşta evlenen Lacks’ın bu evlilikten 5 çocuğu oldu. 31 yaşındayken, son çocuğu Joseph’in doğumundan sonra genç kadın hastalandı. Rahim kanseri olmuştu…
Tedavisi için uğraşıldığı sırada, ondan alınan kanserli hücrelerin tüm dünyaya katkı sağlayacağından kimse haberdar değildi… Hatta o hücrelerin uzaya gideceği hayal dahi edilemezdi!
Henrietta 31 yaşında yakalandığı rahim kanserini yenemedi ve hayata veda etti. Kısmen… Çünkü önceden hiç rastlanmayan ve doktorların onun için ‘ölümsüzlüğe ulaştı’ yorumlarını yaptığı olaylar gerçekleşmeye başladı.
Doktorlar kanser tedavisinden sonra Henrietta’nın kanserli hücrelerini labarotuvarda tutmuştu. O güne kadar birçok hastanın hücresi inceleniyordu fakat bu kez durum farklıydı. Bu hücreler hiç ölmüyor, durmadan çoğalıyordu…
Henrietta’nın hücreleri kültür laboratuvarında yetiştirilen ilk ölümsüz insan hücreleriydi.
Ölümsüz hücrelere “HeLa” adı verildi. Doktorlar ilk kez hücrelere yeni ve deneysel tedaviler uygulayarak neler olacağını görebilme fırsatını yakalamıştı. Beklenenden bile fazlası oldu, HeLa hücrelerinin faydalarından tüm dünya yararlandı…
O dönemler bu konuda bir yasa olmadığı için bu hücrelerin saklanıp kullanılmasından ne Henrietta ne de ailesinin haberi vardı.
Çocuk felci aşısının bulunmasına yardımcı olan HeLa hücreleriydi.
Bu zaman çizelgesi, HeLa hücrelerinin tıbbi araştırma ve tedavisindeki sayısız kullanımını göstermektedir.
Aynı zamanda AIDS ve tüp bebek uygulamaları konularında da tıbba yol gösteren Henrietta’nın hücreleri, rahim kanserine karşı bir aşı geliştirilmesine ve gen tedavisi konusundaki ilerlemelere de yardımcı oldu.
Henrietta’nın bugüne kadar üretilmiş tüm hücreleri birleştirilirse, yaklaşık 50 milyon ton ağırlığında bir kütle elde edilebildiği açıklandı.
Hatta ölümsüz HeLa hücreleri, uzayın astronotlar üzerindeki etkisinin araştırılması amacıyla uzaya bile gönderildi.
Dünyada hala birçok laboratuvarda kullanılıyor ve ilaç endüstrisine milyarlarca dolar kazandırmaya devam ediyor…
Hollywood Henrietta’yla ilgili bir film projesine girişirken, önemli bilim insanı Rebecca Skloot da, Henrietta’nın hayatını anlatan bir kitap yazdı
Ölümünden tam 59 yıl sonra Henrietta Lacks’ın dünyada yaşayan her insanın hayatına aşılarla, ilaçlarla veya bir şekilde etki ettiği kabul ediliyor.
Kim bilir; Belki de Henrietta yakınlarınızda bir yerde sizinle yaşamaya devam ediyor…?
Kaynak;1
