Bazı insanlar için geç kalmak adeta bir yaşam biçimi haline gelmiş durumda. Zaman algısı, zaman yönetimi ve hatta kişilik özellikleri gibi çeşitli faktörler, sürekli geç kalan kişilerin bu alışkanlıklarından bir türlü kurtulamamalarına neden oluyor. Hepimiz mutlaka, ister bir iş toplantısı, ister arkadaş buluşması olsun, her zaman geç kalan birini tanıyoruzdur. Peki bu sürekli geç kalma durumu gerçekten açıklanabilir mi? Neden bazı insanlar sürekli geç kalır?
Uzmanlar, geç kalma eğiliminin arkasında birçok faktör olduğunu söylüyor. Bunlardan en önemlisi ise beynimizin zaman algısında yaşanan farklılıklar
University College London’da bilişsel sinirbilim profesörü olan Hugo Spiers’e göre, beynimizdeki belirli mekanizmalar, bir etkinliğe ya da buluşmaya ne kadar süre içinde varmamız gerektiğini yanlış hesaplamamıza neden olabilir. Hipokampüs adı verilen beynin bir bölgesi, zamanın belirli yönlerini işliyor ve bu da insanların bir işin ya da yolculuğun ne kadar süreceğini tahmin etmelerini sağlıyor. Ancak, bu süreç her zaman doğru çalışmıyor ve bazı insanlar, gitmeleri gereken yere varmak için gereken süreyi küçümsüyorlar.
Profesör Spiers’in yaptığı araştırmalara göre, gideceğimiz yere aşina olup olmadığımız zaman algımızı etkiliyor
Örneğin Londra’ya yeni taşınan öğrencilerle yapılan bir deneyde, öğrenciler gidecekleri yerleri ne kadar iyi tanıyorsa, o yere varış sürelerini daha doğru tahmin edebiliyorlardı. Ancak, aşinalık arttıkça, bazı detayları gözden kaçırmaya başlıyor ve süreci hafife alıyoruz. Özellikle, seyahatten önce hazırlık yapmak gibi ek görevler zamanlamayı zorlaştırabiliyor.
Araştırmalar, müzik gibi çevresel faktörlerin de zaman algımızı bozabileceğini ortaya koyuyor
Campbell Üniversitesi’nden Emily Waldum’un yaptığı bir çalışmaya göre, arka planda çalan müziklerin süresi zamanı algılayışımızı değiştiriyor. Örneğin, kısa şarkılar çaldığında, görevin daha uzun sürdüğünü sanmak gibi yanlış algılar ortaya çıkabiliyor.
Bir başka dikkat çekici faktör ise kalabalık ortamların zaman algımızı etkilemesi. Örneğin kalabalık bir ortamdayken zaman daha yavaş akıyor gibi hissediyoruz
Kalabalık yerlerde geçen zamanı, sakin ortamlara kıyasla daha uzun hissetmemizin sebebi, bu deneyimlerin çoğunlukla hoş olmaması. Yani rahatsız edici bir kalabalık, zamanı daha uzun hissettirebilir.
Kişilik özellikleri de geç kalma söz konusu olduğunda önemli bir rol oynuyor
Örneğin, düşük vicdanlılık düzeyine sahip kişiler, genellikle planladıkları işleri unutma eğilimindedir. Waldum’a göre, aynı anda birden fazla görev yapmaya çalışan kişiler, zamanında bir işi tamamlama konusunda sık sık başarısız olurlar. Bir işe fazla odaklanıp diğer görevleri gözden kaçırmak oldukça yaygın bir durumdur.
Bazı insanlar, erteleme alışkanlıkları nedeniyle sürekli geç kalır
Psikolog Fuschia Sirois, ertelemenin genellikle zorlayıcı duygusal bağlarla ilişkili olduğunu belirtirken, geç kalmanın başkalarıyla olan ilişkilerimizi de etkilediğini vurguluyor. Yani, bir işin ya da buluşmanın son teslim tarihine sahip olmaması, zamanın nasıl geçtiğini fark edemememize neden olabilir.
Sürekli geç kalmaktan kurtulmanın birkaç basit ama etkili yolu var
Neden bazı insanlar sürekli geç kalır yazımızın sonuna geldik. Telefonunuza alarmlar kurmak ve hatırlatıcılar ayarlamak işleri oldukça kolaylaştırabilir. Ayrıca, etkinlikler için kendinize sahte son tarihler belirlemek de bir başka etkili yöntemdir. Bu, sizin de zamanında hazır olmanızı sağlayacak bir motivasyon yaratır.
