Her aracın olduğu gibi motosikletin de belli aralıklarda bakımları yapılmalıdır. Motosiklet bakımı zor bir işlem gibi görünse de aslında bazı motosiklet bakımlarını evde yapmak oldukça kolay. Üstelik bu bakımları kendiniz yaparak maliyetten ve zamandan da tasarruf edebilirsiniz. Özellikle butik motosiklet üreticilerinin servis-bakım fiyatları ne yazık ki çok yüksek. Bir motosikletçinin eli az da olsa anahtar tutmalıdır. Özellikle motosikletin rutin bakımlarını evinizde yapabiliyor olmak sizin için motosiklet kullanımı daha eğlenceli hale getirecek. Bu listede kendi evinizde ya da garajınızda motosikletinizin tüm rutin bakımlarını yapabilmeniz için gereken tüm ekipman ve aparatlar var.
1. Kaliteli bir lokma, anahtar ve alyan takımı
Motosiklet bakımını evde ya da garajda yapabilmek ilk sahip olmanız gereken kaliteli lokma, alyan ve anahtar takımları. Çünkü motosiklet bakımı yaparken ulaşılması zor yerlere ulaşabilmek için bir şeyleri sökmek gerekli. Bunu yapabilmek içinde oradaki civata yada somunları açmanız gerekir. Eğer bunu yapabilecek lokma, anahtar ya da alyan takımlarına sahip değilseniz motosikletinize hiçbir şekilde bakım yapamazsınız. Bilek gücünüze güveniyorsanız elinizle açmayı deneyebilirsiniz elbette ama yüksek ihtimalle tamirciye gitmeniz gerekecektir.
Motosiklet bakımı yaparken kaliteli alyan, lokma ve anahtar takımı sahibi olmanın gerekliliğinden bahsettik. Motosiklette yer alan her vidanın, her somunun ya da civatanın belli tork değerlerinde sıkılması gerekir. Eğer kafanıza göre sıkarsanız başınıza büyük ihaleler alabilirsiniz. Örneğin yağ tapasını sıkarken olması gerekenden fazla sıkarsanız tapayı tutan yivler bozulur. Eğer az sıkarsanız sürüş esnasında gevşeyip düşebilir. Düşen tapayı fark etmeyip motosiklet kullanmaya devam ederseniz motor yağı yerlere saçılır ve motor yağsız kalır. Böyle bir durumda yağsız çalışan motosikletinizin motoru kelimenin tam anlamıyla çöp olur. Motosiklette yer alan her vida, somun ya da civata belli bir işleve sahip. Bu yüzden en doğru şekilde yerine geri takılabilmesi için tork anahtarı şart.
Buji motosikletin ateşleme tertibatının en önemli komponenti. Elbette her şey gibi bujilerinde kullanım ömürleri var. Ömrünü doldurmuş bir buji yeterli ateşlemeyi sağlayamadığı için motosiklette performans düşüşü yaşanır. Hatta ömrünü doldurmuş bujiler bir noktadan sonra ansızın yolda bırakır. Buji birçok motosiklette kolay ulaşılabilir bir yerde bulunur. Uygun lokma anahtarı veya buji anahtarı ile kolayca çıkarılıp yenilenebilir. Özellikle kış aylarında garajda bekleyen motosikletler için, yaz ayları gelip sezon açıldığında buji değişimi şarttır. Buji değişimi her motosiklet kullanıcısının tecrübe düzeyi fark etmeksizin kolayca yapabileceği bir bakım.
Motor yağı motosiklet için, insan vücudundaki kan gibidir. Parçalar arasındaki sürtünmeyi azaltarak motorun uzun ömürlü olmasını sağlar. Aynı zamanda motorun içerisinde dolaşıp motorun soğumasına yardımcı olur. Bu yüzden kullanım ömrünü doldurmuş motor yağının değiştirilmesi gerekir. Motor yağı belli kilometrelerden sonra ömrünü doldurup özelliğini kaybedeceğinden işlevini yerine getiremez. Yeterli düzeyde yağlanmayan motosiklet parçaları arasındaki sürtünme artar. Sonuçta motorunuz geri dönülmez biçimde bozulur. Bozulan motosiklet motorlarını geri döndürmek hem uzun süreli hem de maliyetli bir yolculuktur. Bu yüzden mutlaka elinizin altında yedek motor yağı bulundurmak gerekir. Ayrıca motorun yağ seviyesini sürekli olarak kontrol etmek gerekir. Elinizin altında bulunan yedek bir motor yağı ile zaman içerisinde eksilen motor yağını da tamamlayabilirsiniz.
Uzun süre bekleyen motosikletlerin zaman içerisinde lastik basınçları azalır. Özellikle kış aylarında garajda bekleyen motosikletlerde bu durum yaşanmakta. Motosikletinizi tekrardan yola çıkabilir hale getirmek için lastikleri şişirmek gerekir. Bunun içinde iyi bir hava kompresörü edinmek şarttır. Sadece uzun süre bekleyen motorlarda değil günlük motosiklet sürüşleri esnasında da lastikler patlayabilir. Taşınabilir hava kompresörleri böylesi anlarda lastiği zahmetsizce şişirerek en yakın tamirciyi bulana kadar sizi idare eder. Eğer farkına varamazsanız düşük lastik basıncı yolda seyir esnasında motosikletin dengesini bozar. Eğer beklenmedik anlarda bu yaşanırsa çok kötü kazalar ve sonrasında sakatlıklar yaşanabilir.
Motosikletin en önemli güvenlik donanımı frenleridir. Ömrünü doldurmuş fren balataları frenlerin zayıflamasına ve fren mesafesinin artmasına neden olur. Dolayısıyla frenlerin belli zaman aralıklarında bakımlarının yapılması lazım gelir. Fren balatası değişimi motosiklet frenleri için en kolay ve zahmetsiz fren bakımıdır. Motosikletinizin fren balatasını nasıl değiştirebileceğiniz bakım kitapçığından ya da internetten kolayca öğrenebilirsiniz. Balata spreyi ise balatalar çıkarıldıktan sonra kaliperlerin kolayca temizlenebilmesini sağlar. Elinizin altında bulunacak Yedek balata ve balata spreyi ile motosikletinizin fren sisteminin bakımı kolaylıkla gerçekleştirebilirsiniz. .
Zincir motosikletin en önemli aktarma organıdır. Motosiklette motorun ürettiği gücün arka tekere ulaşmasını ve motosikletin hareket etmesini sağlar. Motosiklet zincirlerinin en doğru şekilde çalışabilmesi içinde belli zamanlarda yağlanması gerekir. Yeterli düzeyde yağlanmayan bir motosiklet zinciri aktarma dişlilerine zarar verir ve masraf çıkarır. Elbette zinciri yağlamadan önce eski yağından ve tortulardan temizlemek için zincirin temizlenmeside gerekli. Zinciri temizlemek için kullanacağınız zincir temizleme spreyleri ve sonrasında ise zinciri yağlamak için kullanacağınız uygun zincir yağları ile zincir bakımlarını yapabilirsiniz. Böylece motosikletinizin zincirini yenilenecek ve sürüş esnasında en doğru şekilde çalışacaktır.
Motosiklet 4 mevsim kullanılabilecek bir taşıt olsa da, birçok motosiklet kullanıcısı kış aylarında motosikleti garajda bekletmeyi tercih ediyor. Uzun kış aylarında garajda bekleyen motosikletlerin aküleri zaman içerisinde gücünü yitirebiliyor. Gücü azalmış akü ise motorun çalışmamasına neden oluyor. Böyle bir durumda yedek akünüz yoksa sadece akü takviyesi yaparak motoru çalıştırabilirsiniz. Bunu yapabilmek içinde akü takviye cihazı gerekir. Akü takviye cihazı ile gücü azalmış aküye takviye yaparak motoru çalıştırabilirsiniz. Çalışan motor, gücü azalan aküyü zaman içerisinde şarj edecektir. Akü takviye cihazı sadece bekleyen motosikletler için gerekli değil. Seyir esnasında çevresel koşullardan ötürü akünüz gücü kesebilir. Böyle bir durumda yolda kalmak istemiyorsanız akü takviye cihazı mutlaka bulunmalıdır. Eğer ömrünü doldurmuş bir akünüz varsa akü takviye cihazı ile motosikleti anlık olarak çalıştırarak en yakın motosiklet mağazası ya da tamircisine gidip yeni bir aküde alabilirsiniz.
Motosikletler genel olarak içten yanmalı motorlara sahip. Özellikle su soğutmalı bir motor bloğuna sahip bir motosikletiniz varsa radyatör çalışma koşullarına bağlı olarak su eksiltebilir. Eğer radyatördeki su seviyesini kontrol etmezseniz motosikletiniz eksilen radyatör suyu hararete neden olarak sizi yolda bırakır. Kullanımda ısrar edilmesi durumunda hararet motosikletin motoruna ciddi zararlar verebilir. Özellikle uzun süre bekleyen motorların radyatör sıvılarının değiştirilmesi sıkça tavsiye edilmektedir. Elinizin altında bulunacak radyatör suyu/antifiriz ile eksilen soğutma sıvılarını tamamlayabilir ve motorunuzun zarar görmesinin önüne geçebilirsiniz. Ancak radyatör sıvılarının komple değişimi teknik bilgi isteyen bir olaydır ve bunu profesyonellere bırakmak daha sağlıklı olacaktır. Eğer yeterli seviyede teknik bilgi ve tecrübeye sahip değilseniz böyle bir işe kalkışmadan sadece eksileni tamamlayın.
Hava filtresi motosiklet motorunun çalışması için gerekli olan havanın temizlenmesini ve motora dışarıdan yabancı cisim girişini engelleyen hayati bir parça. Uzun süre kullanılan hava filtresi kiri ve tozu bünyesinde alarak tıkanabilir ve işlevini yitirir. Bu durum motosiklette performans düşüklüğüne neden olur. Motosikletin rahat bir şekilde nefes alabilmesi için hava filtresinin önerilen zaman aralıklarında değiştirilmesi şart. Eğer motosikletinizin hava filtresi ulaşılabilir bir noktada ise bu işlemi kendi evinizde kolayca yapabilirsiniz. Ancak yüksek performanslı superspor motosikletlerde hava filtresi genellikle ulaşılması zor yerlerde bulunur. Motosikletinizin türüne göre hava filtresi ulaşılması zor bir yerde ise bu işlemi profesyonel ellere bırakmak daha sağlıklı olur. Bu konuda en doğru bilgiye motosikletin bakım kitapçığından ya da internet gibi açık kaynaklardan ulaşılabilir.
Bazı eski model motosikletlerde fren bağlantıları, gaz veya vites aksamları arasındaki bağlantı mekanik kablo sistemi ile gerçekleşir. Eğer böyle bir motosiklete sahipseniz bu kabloların belli zaman aralıklarında gres yağı ile yağlanması gerekli. Özellikle kablo korumalarının içleri zaman içerisinde kir ve pas nedeniyle kablo hareketinin tıkanmasına neden olur. Telleri çıkararak etrafına süreceğiniz az miktarda gres yağı ile bunun önüne geçebilirsiniz. Bunu yapmak kabloların kablo korumaları içerisinde rahat hareket etmesini sağlar. Aynı zamanda kablolarınız uzun ömürlü olur ve ansızın koparak sizi yolda bırakmaz. Kabloların yağlanması basit bir işlemdir. Ancak ihmal ederseniz size kötü durumlar yaşatabilir.
Günümüzdeki hemen hemen her motosiklet modeli hidrolik fren sistemlerini kullanıyor. Hidrolik fren sistemleri ise özel bir hidrolik yağı ile çalışıyor. Bakımları yapılmamış hidrolik fren sistemleri zaman içerisinde frenleme gücünü kaybederek size yolda zor anlar yaşatabilir. Fren hidrolik yağları zaman içerisinde kullanım şartlarına bağlı olarak eksilebilir ve fren gücünü düşürür. Eğer elinizin altında motosikletinize uygun standartlara sahip (DOT) yedek fren hidrolik yağı varsa eksilen fren hidrolik yağını kolayca ekleyebilirsiniz. Böylece frenleriniz daima olması gerektiği gibi çalışır. Ancak fren hidrolik yağının tamamen değişimi son derece zor, teknik bilgi gerektiren ve zahmetli bir işlem. Bu yüzden motosikletinizin fren hidrolik yağı ömrünü doldurmuş ise komple değişimi için bir profesyonelden yardım alın.
