Khaled bin Sultan Yaşayan Okyanuslar Vakfı (Khaled bin Sultan Living Oceans Foundation) ve Miami Üniversitesi (UM) Rosenstiel Deniz ve Atmosfer Bilimi Okulu’ndaki bilim insanları tarafından yapılan bir araştırma, dünyanın yörüngesine konumlandırılmış uydulardan alınan görüntüleri ve saha gözlemlerini bir arada kullanarak; bizlere mercan resiflerini doğru şekilde haritalandırmanın yeni bir yolunu sunuyor. Bu ilk küresel mercan kayalığı atlasında, 65.000 kilometre kareden (25.097 mil karelik) mercan ve çevre yaşam alanlarının haritaları bulunmakta.
Ekspedisyon
23 Nisan günü Coral Reefs dergisinde yayımlanan haritalar, bilim insanları tarafından Khaled bin Sultan Yaşayan Okyanuslar Vakfı için 10 yıl süren Global Reef Ekspedisyonu çalışmalarının bir sonucudur. Ekspedisyon, 15 ülkede 1000’den fazla uzak mercan resifine gitti, sağlıklarını ve dayanıklılıklarını daha iyi anlamak için resifleri bir metre kare çözünürlüğe kadar araştırdı ve haritaladı. Ekspedisyonla ziyaret edilen resiflerin çoğu daha önce hiç araştırılmamıştı.
Yüksek çözünürlüklü mercan kayalığı haritaları; ön ve arka resifler gibi sığ su deniz yaşamı hakkında bilgi içerdiği gibi, aynı zamanda keşifler sırasında ekspedisyonun ziyaret ettiği yerler için; deniz çayırı yatakları ve mangrov ormanlarının büyüklüğü gibi konular hakkında detayları da sunmakta.
Bu kıyı habitatlarının tümü, tropik kıyı ekosistemlerinin temel bileşenleridirler ve suyu filtrelemeye, sahili fırtınalardan korumaya yardımcı olurlar. Ayrıca ticaret ve geçim kaynağı olarak çok önemli bir yer tutan balıkçılık için ana fidanlık habitatı sağlar. Ancak maalesef kıyı gelişimi, aşırı avlanma ve iklim değişikliğinden kaynaklanan ve sürekli artan tehditlerle karşı karşıyadırlar.
Mercanları korumak adına küresel bir girişim
Mercan resiflerini ve diğer tropikal sığ su deniz yaşam alanlarını doğru bir şekilde haritalandırmak için yeni model geliştirmek adına bilim insanları, Global Resif Seferi’nde yapılan kapsamlı SCUBA çalışmalarından toplanan verileri alarak, bu verileri ultra yüksek çözünürlüklü uydu görüntüleri üzerinde kullanıp, tüm resif boyunca gerekli bilgilere ulaşmış oluyorlar.
Bilim insan bu haritaları, resif boyunca belirli koordinatlara bırakılan kameralardan alınan video görüntüleri ile karşılaştırarak, yeni haritalama yöntemlerinin doğruluğunu test ettiler.
UM Rosenstiel Sualtı Yerbilimleri Bölümü Başkanı Profesör Sam Purkis “Bir şeyi korumak için, nerede olduğunu ve ne kadar bulunduğunu bilmek zorunludur” dedi.
“Mercan resifleri için böyle bir anlayış geliştirmek özellikle zordur, çünkü su altında kalmaları nedeniyle gündelik görüşlerimizden uzaktadırlar. Ancak bu çalışma ile, mercan kayalığı haritalarını küresel ölçekte yapmak için, uydu görüntülerini kullanma potansiyelini göstermiş oluyoruz.”
İnteraktif Mercan Kayalığı Atlası
“Fotoğraf: Khaled bin Sultan Living Oceans Foundation”
Bilim insanları, geniş mercan resifi alanlarını, büyük oranda düşürülmüş bir maliyetle doğru şekilde haritalandırmak için dalgaların altına bakmanın bir yolunu bulmuş gibi görünüyor. Geleneksel mercan resifi araştırmaları, yüksek eğitimli bilim insanı dalgıçlar tarafından saatlerce süren su altı araştırmaları gerektirmektedir. Üstelik yüksek bütçeli komplike ekipmanlarla gerçekleştirilen bu araştırmaların kapsamları da oldukça sınırlıdır.
Bu yeni model sayesinde bilim insanları, bundan böyle tüm resifleri bizzat incelemeye gerek duymadan, bölgesel ölçekte ayrıntılı mercan resifi habitat haritaları oluşturabilecekler.
Yaşayan Okyanuslar Vakfı’nın (Living Oceans Foundation) geçici baş bilimcisi Profesör Purkis, “Uydu, uçak ve drone ile görüntüleme, küresel ölçekte meydana gelen mercan kayalığı krizini ele almak için giderek daha da önemli bir araç haline gelecektir.” dedi.
Bu çalışma için hazırlanan yüksek çözünürlüklü mercan kayalığı haritaları; kullanıcıların Küresel Mercan Ekspedisyonu’nda (Global Reef Expedition) haritalanan tüm mercan kayalıklarını ve sığ deniz suyu yaşam alanlarını keşfedebilecekleri interaktif bir mercan kayalığı atlası olan World Reef Map‘te bulunabilir.
Tüm dünya halkının kullanımına sunuldu
Dünya çapındaki bütün resifleri kapsamamasına rağmen, bu yeni atlas, dünyadaki anahtar resif bölgelerinin anlamlı bir bölümünü kapsıyor. Örneğin 2017’deki kitlesel beyazlaşma (Coral Bleaching) olayından önce, mercan kayalığı sağlığına ilişkin çok sayıda gerekli veriyi sağladı.
Ayrıca bu kaynak tamamen kamuya sunulmuş durumdadır. Böylece hükümetler ve koruma kuruluşları, mercan resiflerini gelecek nesiller için korumak ve restore etmek adına bu haritaları ve verileri kullanmak konusunda serbesttirler.
Bilim insanları, dünyadaki mercan resiflerinin % 50’sinden fazlasının, iklim değişikliği ve diğer insan baskıları nedeniyle son 40 yılda kaybolduğunu tahmin ediyor. Bu yeni ve ayrıntılı habitat haritaları, yerel kaynak yöneticilerinin en fazla koruma önlemi alması gereken alanları belirlemelerine yardımcı olabilir.
Khaled bin Sultan Yaşayan Okyanuslar Vakfı bilim müdürü ve çalışmanın ortak yazarı olan Alexandra Dempsey, “Bentik habitat haritaları, mercan resiflerinin korunmaları konusunda; resiflerin nerede bulundukları ve sağlık durumlarının anlık görüntülerini sağladıkları için önemli bir araçtır” dedi.
“Bilim insanları, bu su altı habitat haritalarını zamanla resif yapısı ve kompozisyonundaki değişiklikleri izlemek için temel veri olarak kullanacaklar.”
Coral Reef’te yayımlanan çalışmaya aşağıdaki bağlantıdan ulaşabilirsiniz.
Sam J. Purkis, Arthur C. R. Gleason, Charlotte R. Purkis, Alexandra C. Dempsey, Philip G. Renaud, Mohamed Faisal, Steven Saul, Jeremy M. Kerr. High-resolution habitat and bathymetry maps for 65,000 sq. km of Earth’s remotest coral reefs. Coral Reefs, 2019; DOI: 10.1007/s00338-019-01802-y
