Ani ateş basmaları, uykusuz geceler, artan kilo artışı, huzursuzluk hissi ve vajinal kuruluk… Bu belirtilerin sebebi olan menopoz, belirli bir yaşa gelince her kadının adet kanamalarının kesilmesi nedeniyle yaşadığı ve vücudunda değişimlere sebep olan oldukça zorlu bir süreç. Her yaştan kadının ve hatta erkeklerin menopoz dönemi hakkında bilmesi gerekenler…
1. Nasıl bir şey bu menopoz?
Menopoz bir yıl boyunca hiç adet kanamasının olmaması olarak tanımlanıyor. Özellikle 40’lı yaşların sonu ve 50’li yaşların ortasındaki kadınları etkiliyor. Kadınlar genellikle 45 ve 55 yaşları arasında adet kanaması yaşamamaya başlıyor. Yumurtalık fonksiyonun azalması bazı kadınlarda yıllar önce başlayabilir, bazı kadınlardaysa adet döngüsü 50’li yaşların ortasına kadar devam edebilir. Erken menopoz olarak adlandırılan süreç ise 40 ve 45 yaş arasındaki kadınları etkileyebiliyor.
2. Ne gibi değişiklikler oluyor?
Menopoz döneminde kadın bedeninde birçok değişim gerçekleşebiliyor. Bu belirtiler, yumurtalıklarda östrojen ve projesteronun üretiminin azalması sonucu oluyor. Bu belirtiler arasında, ani ateş basmaları, kilo alımı ve vajinal kuruluk gibi sinir bozucu durumlar olabiliyor.
3. Menopoz ve perimenopoz arasındaki fark nedir?
Perimenopoz, menopoz başlamadan hemen önceki zaman dilimini işaret ediyor. Perimenopoz süresince, vücudumuz menopoza geçiş yapmaya başlıyor. Bu da demek oluyor ki, yumurtalıklardaki hormon üretiminin azalması başlıyor. Bu dönemde menopozla ilişkilendirilmiş uykusuzluk, memelerde hassasiyet ve ateş basmaları gibi semptomların bazıları deneyimlenmeye başlıyor ve adet döngüsü daha düzensiz hale geliyor. Ya da yoğun adet kanamaları olabiliyor. Peş peşe 12 ay boyunca adet kanaması yaşanmadığındaysa menopoz dönemi başlıyor.
4. Menopoz sonrası sorunlar halloluyor mu?
Maalesef menopoz yaşanması demek daha sonra süreçte belirti olmayacağı anlamına gelmiyor. Profesör John Eden, kadınların yüzde 10 ila 20’sinin post-menopoz olarak adlandırılan menopoz sonrası sürece girmesiyle 10 yıl kadar daha belirtileri hissedebileceğini söylüyor ve ekliyor “kadınların yarısında çok hafif belirtiler oluyor ya da hiç olmuyor. Diğerlerindeyse terleme ve ateş basmaları sonraki 10 yıl boyunca tekrarlanabiliyor”.
5. Hangi semptomlar vücutta östrojen seviyesinin düşmesinden kaynaklanıyor?
Kadınların yüzde 75’i menopoz döneminde ani ateş basmalarını yaşıyor. Ateş basmaları gece ya da gündüz fark etmeksizin yaşanabilir. Bazı kadınlar kas ve eklem ağrıları, vajinal kuruluk ve ruh hali değişimleri de yaşayabilir.
6. Ateş basmalarını tetikleyen şeyler nelerdir?
Ani ateş basmaları sırasında vücut ısısının yükseldiğini hissedersiniz. Bu ateş basmaları genelde vücudun üst kısmını etkiler ve cilt renginiz kırmızı renge dönebilir. Bu ateş basmaları terlemelere, kalp çarpıntısına ve baş dönmelerine sebep olabilir. Ateş basmalarının tetikleyicilerinden kaçınarak bu belirtileri azaltmak mümkün olabilir. Bu tetikleyiciler, alkol ve kafein tüketmek, baharatlı yiyecekler yemek, stres altında kalmak ve sıcak havalar olabilir. Ani ateş basmalarının etkilerini hafifletmek için nefes egzersizleri yapabilirsiniz. Yine de bu süreçte doktorunuza danışarak ilerlemekte fayda var.
7. Menopoz kemik sağlığımızı nasıl etkiliyor?
Östrojen üretiminin azalması kemiklerimizdeki kalsiyum miktarını da etkileyebiliyor. Bu da kemik erimesi olarak bilinen durumu ortaya çıkarabiliyor. Bu durum bizi ayrıca kemik kırılmalarına karşı daha duyarlı hale getiriyor. Kemiklerimizi sağlıklı tutmak için doktor kontrolünde olmak şartıyla; yeşil yapraklı sebzeler gibi kalsiyum açısından zengin gıdaları tüketmek, D vitamini takviyesi yapmak, düzenli olarak egzersiz yapmak, alkol tüketimini azaltıp sigaradan kaçınmak öneriliyor.
8. Menopozda kilo artışı oluyor mu?
Uzmanlara göre, bu dönemde hormonlarımızdaki değişimler kilo artışına sebep olabiliyor ve bu yüzden dengeli bir beslenme düzeni, düzenli olarak egzersiz yapmak ve kilonuzu kontrol altında tutacak sağlıklı alışkanlıklar edinmek tavsiye ediliyor. Çünkü aşırı kilo, kalp ve şeker hastalıkları gibi hastalıklara karşı riski artırıyor.
9. Ailemdeki kadınlarla aynı belirtileri mi yaşayacağım?
Menopoz dönemindeki semptomlar aynı ailenin üyeleri olsalar bile her kadında farklılık gösterir. Bu da her kadının menopoz dönemini bireysel olarak yaşayacağı ve annenizde işe yarayan şeylerin belki sizde işe yaramayabileceği anlamına geliyor.
10. 40’lı yaşlarda ne yapmak gerekiyor?
Peri-menopoz döneminde adet döngüsü düzensizleşebiliyor, daha hafif ya da yoğun olabiliyor. Ayrıca uykusuzluk ve ruh hali değişimleri gibi belirtiler de yaşanabiliyor. 40’lı yaşlarındaki pek çok kadın neden böyle hissettiklerini bilemiyor. Bu belirtileri azaltmak için yaşam tarzının daha sağlıklı hale getirilmesi öneriliyor. Özellikle bu belirtilerle ortaya çıkabilen stresi azaltıcı çalışmalar öneriliyor.
11. 50’li yaşlarda ne yapmak gerekiyor?
Kadınlarda ortalama menopoz yaşı 51 olarak belirtiliyor. Menopoza girip girmediğinizi anlamak için son 12 ay boyunca adet görüp görmediğinize bakabilirsiniz. Tüm bu süreçte düzenli olarak doktorunuza giderek sürecinizi doktor kontrolünde atlatmanız büyük önem taşıyor. Bu muayenelerde memeler mutlaka incelenmeli, kadınların kendi memelerini ayda bir kontrol etmeleyi öğrenmesi gereklidir. Uzmanlar, senede bir vajinal smear testi yaptırılmasını öneriyor. Bu da genital organlarla ilişkili kanser riskinin tespiti açısından önem taşıyor. Uzamnlar ayrıca senede bir mammografi çektirmeyi ve kan testleri ile hormon değerlerine bakılması gerektiğini öneriyor. Bu dönemde özellikle stresinizi azaltacak yoga ve meditasyon gibi pratiklerden yararlanmak, güneş ışığından fayfalanmak, daha sağlıklı alışkanlık edinmek ve sosyalleşmek de bu dönemi daha rahat atlatmanızda size yardımcı olabilir.
