Tarihte Roketli Uçuş Denemesi Gerçekleştiren İlk İnsan: Lagari Hasan Çelebi

Roketler, günümüz uzay çalışmalarının en önemli unsurları arasında yer alıyor. İnsanlığın uçma ve gökyüzüne hâkim olma tutkusunun bir ürünü olarak yüzlerce yıl önce ortaya çıkan ve ilk etapta basit casusluk operasyonları veya eğlence amacıyla kullanılan roketler, bugün uzayı fethetme maceramızın en önemli aracı konumunda. Anadolu topraklarına yetişen Lagari Hasan Çelebi isimli bir adam ise roketler söz konusu olduğunda tarihteki en ünlü figürlerden biri olarak karşımıza çıkıyor. Neden mi? Çünkü Lagari Hasan Çelebi, roketlerin uçmak için de kullanılabileceğini düşünen ilk insan. Bu yetmezmiş gibi kendi başına bir roket icat ederek gökyüzüne doğru yola çıkan ve sapa sağlam bir şekilde geri dönen ilk roket pilotu! Gelin, bu maceracı mühendisin tarihteki ilk roketli uçuş denemesinin öyküsüne yakından bakalım.

İlginizi çekebilir:

Buluşlar, Felaketler ve Rekorlar: Geçmişten Günümüze Uçuş Tarihi

Uçmak, yüzlerce yıldır insanlığın en büyük tutkuları arasında yer alıyor

Tarih boyunca uçma tutkusuyla harekete geçen maceracıların adımları, günümüz havacılık teknolojilerinin temelini oluşturuyor

Roketler ise bugünkü havacılık teknolojilerinin en önemli unsurlarından biri olarak kabul ediliyor

Roketler, hem askeri hem de endüstri sahasında büyük bir rol üstleniyor. Fakat roketlerin günümüzdeki asıl önemi, uzay araştırmalarında ortaya çıkıyor

Bugün roketler sayesinde uzayın derinliklerine doğru bir yolculuğa çıkmak hiç de zor değil

Peki, roketler söz konusu olduğunda tarihteki en önemli insanlar arasında gösterilen maceraperest bir mühendisin, Anadolu topraklarında yaşadığını biliyor muydunuz?

Tarihimizde, havacılık alanındaki öncü çalışmaları ile dikkat geçen dünyaca ünlü isimler var

Bebekli Atıf Bey, Veli Direko ve elbette Hezarfen Ahmed Çelebi bu isimlerden bazıları.

Ancak 17. yüzyılda, İstanbul’da yaşayan Lagari Hasan Çelebi isimli adamın çalışmaları havacılık tarihimizdeki diğer ünlü isimlerin çalışmalarından hayli farklı

Lagari Hasan Çelebi, roketlerin uçmak için de kullanılabileceğini düşünen dahası bunu ispatlayabilen tarihteki ilk insan!

Ne yazık ki Lagari Hasan Çelebi hakkındaki bildiklerimiz, Evliya Çelebi’nin Seyahatname isimli eserinde yazılanlarla sınırlı

Yani Lagari Hasan Çelebi kimdir sorusuna verebildiğimiz kapsamlı bir yanıt yok. Fakat bu gizemli maceracının havacılık tarihinin en önemli isimlerinden biri olduğunu biliyoruz

Hezarfen Ahmed Çelebi ile aynı dönemde yaşayan Lagari Hasan’ın, kendi icat ettiği roket ile gökyüzüne yükseldiği tarih ise 1633

Evliya Çelebi’nin Seyahatname isimli eserinde anlatıldığına göre bu sıra dışı mühendis, IV. Murad’ın kızı Kaya Sultan’ın doğumu münasebetiyle düzenlenen şenlikler sırasında kendi icadı olan ve barut ile çalışan 7 parçalık bir roket ile göğe yükselmiş.

Evliya, Lagari Hasan Çelebi’nin 1633 yılındaki roketli uçuşunu şu satırlarla aktarıyor:

“Lagari Hasan, elli okka barut macunundan yedi kollu bir fişeng iacad etti. Sarayburnu’nda Hünkâr huzurunda fişenge bindi ve yardımcıları fişengi ateşlediler…” Evliya Çelebi, Lagari Hasan’ın gökyüzüne yükselmeden önce dönemin padişahı IV. Murad’a “Padişahım, seni hudâya ısmarladım, İsa nebi ile konuşmaya gidiyorum.” sözleri ile veda ettiğini de belirtiyor.

Evliya Çelebi, Lagari Hasan’ın barutu bitinceye kadar yükselmeye devam ettiğini, 250-300 metre yüksekliğe ulaştığını, daha sonra bugünkü Sinan Paşa Köşkü’nün yakınlarında denize düştüğünü aktarıyor

Oradan da yüzerek padişahın yanına geldiğini, IV. Murad’ın, gökyüzünde ne gördün sorusuna ise “Sultanım size İsa nebiden selam getirdim.” şeklinde karşılık verdiğini rivayet ediyor.

Tarihteki bu ilk roketli uçuş denemesinin ardından Lagari Hasan Çelebi’nin 1 kese akçe ile ödüllendirildiği ve sipahi olarak görevlendirildiği biliniyor

Havacılık tarihindeki en önemli figürlerden biri olan Lagari Hasan Çelebi’nin daha sonra Kırım’a gönderildiği, havacılık alanındaki çalışmalarını orada sürdürdüğü ve yine Kırım’da hayatını kaybettiği biliniyor.

Tarihte, ilk kez bir roket vasıtası ile uçmayı ve sağ salim şekilde geri dönmeyi başaran Lagari Hasan Çelebi, “Roket Adam” olarak da anılıyor

Bazı tarihçiler, son derece zeki bir mühendis olan Lagari’nin, ölmeden önce bir roket ile Ay’a yolculuk yapabilmek için çalışmalar yürüttüğünü ifade ediyor.

Kaynak: 1