Geniş Arktik Okyanusu’nu ve buz tabakalarını kapsayan, sekiz ülkenin hak iddia ettiği ve üç kıtaya ait olan Arktika, dünyanın en gizemli bölgelerinden biri. Havaların dondurucu derecede soğuk olduğu bu bölgede yaşamın olmadığını düşünüyoruz. Ancak kutup bölgelerinde birçok hayvan yaşıyor. Peki kutuplarda yaşayan hayvanlar hangileridir? Kutuplarda kar baykuşundan kutup ayısına ve morstan kutup tilkisine kadar pek çok farklı hayvan türü yaşamaktadır. Sizler için kutuplarda yaşayan canlılar hangileridir detaylı bir şekilde anlattık. İşte kutuplarda yaşayan hayvan türleri.
Her canlı bulunduğu ortama uyum sağlayan bir renkte olur. Sıcak ve nemli bölgelerde yaşayan canlılar, serin ve kurak yerlerde yaşayan akrabalarına kıyasla daha koyu bir renge sahip olurlar. Bunun sebebi ise düşük sıcaklılarda renk maddesi olan melanin oluşumunun engellenmesidir. Bu durum hem avcının hem de av olan canlının işine yarar.
Kutuplarda yaşayan hayvanlar neden beyaz olur öğrendiğimize göre, kutuplarda yaşayan hayvanlar hangileridir bakalım.
1. Kutup ayısı
Kutuplarda yaşayan hayvanlar listemizde yer alan kutup ayıları, Kuzey Kutbu’ndaki en büyük kara hayvanları arasındadır. Fok avlamak için Arktik Okyanusu’ndaki buzu kullanırlar. Onlar karada yaşayan en büyük etoburlardır. Erkeklerin boyu 3 metreye kadar ulaşabilir, ancak dişiler genellikle onların yarısı büyüklüğündedir. Kutup ayıları beyaz görünse de, derileri aslında siyahtır. Koyu tenlerini kaplayan kürk şeffaftır ve buzlu ortama uyum sağlamalarına yardımcı olur. Koku alma duyuları muhteşemdir; bir fokun kokusunu neredeyse 1,5 km öteden alabilirler.
Kutup ayıları mükemmel yüzücülerdir. Pençelerini kürek, arka ayaklarını dümen gibi kullanırlar. Suda yaklaşık 9-10 km hıza ulaşabilirler ve günlerce dinlenmeden yüzmeye devam edebilirler. Kutup ayıları denizde çok fazla zaman geçirdikleri için aslında ‘deniz memelileri’ olarak sınıflandırılır. Bu şekilde sınıflandırılan tek ayı türüdür. Kürkleri onları sıcak tutmada o kadar etkilidir ki, kutup ayılarının aşırı ısınmamaya dikkat etmesi gerekir. Avlarını takip etmedikleri zamanlarda yavaş yürüyerek vücut ısılarını korurlar.
2. Kutup tavşanı
Kutuplarda yaşayan hayvanlar arasında bulunan kutup tavşanları kar altında yuva kazarlar. Ortalama evcil tavşanlardan çok daha büyüktürler, ancak kulakları daha kısadır. Yıl boyunca renk değiştirirler. Yazın kürkleri karadaki kayalara uyum sağlamalarına yardımcı olmak için mavimsi gri renk olur. Kışın yoğun kar yağdığında ise kürkleri beyazlaşır, böylece kamufle olabilirler. Onları avlamak isteyen kutup tilkilerinden saklanmaları gerekir. Ayrıca, kutup tavşanları son derece hızlıdır ve yırtıcılardan saatte 64 km hızla kaçabilirler.
3. Kutup tilkisi
Kutup tavşanları gibi kutup tilkilerinin de yıl boyunca değişen kürkleri vardır. Kutup tilkisinin kürkü gezegendeki en sıcak kürktür. Yeraltı yuvalarında yaşarlar ve uzun, gür kuyruklarını battaniye olarak kullanırlar. Kutup tilkileri, enerjilerini korumak için bazen kendi avlarını bulmak yerine kutup ayılarını takip ederler ve ayının avından arta kalanları yerler. Kutup tilkilerinin yuvaları geniş yapılardır. Bazıları 150 metre genişliğindedir ve 100’den fazla girişi vardır. Kutup ayıları gibi kutup tilkilerinin de burunları hassastır. Fokların kokusunu 1,5 km uzaklıktan alabilirler.
4. Kar baykuşu
Kuzey Kutbu’nda ağaç bulunmadığından kar baykuşları avlanmak için kayaların üzerinde dururlar. En sevdikleri yiyecek lemming’dir (bir tür küçük kemirgen) ve yılda yaklaşık 1.600 tane yiyebilirler. Tavşanlar, kemirgenler ve kutup tavşanı gibi diğer küçük memelilerin yanı sıra kuşları ve balıkları da avlarlar. Baykuşların çoğu gececi olmasına rağmen, kar baykuşları tüm günü kullanırlar. Yani, gündüz ve gece boyunca aktiftirler.
Erkek kar baykuşları, yetişkin bir insanı devirebilecek kadar ağır ve güçlüdür! Kar baykuşlarının bacakları ve ayak parmakları sıcak kalmalarına yardımcı olmak için tüylerle kaplıdır. Erkekler, dişilere göre daha solgun olma eğilimindedir, dişiler hiçbir zaman tamamen beyaz olmazlar.
5. Ren geyiği
Ren geyikleri yosun, bitki ve ot yerler. Kışın, hava hayatta kalamayacak kadar soğuk olduğundan daha güneye giderler. Keskin toynakları buz ve kayaların üzerinde yürümelerine yardımcı olur.
Ren geyiklerinin burunları gerçekten kırmızıdır! Bunun nedeni burunlarında oksijen açısından zengin kan taşıyan çok sayıda kılcal damar bulunmasıdır. Burundaki yoğun kılcal damar ağı, ren geyiklerinin vücutlarının geri kalan kısmının iç ısısını düzenlemesine yardımcı olur. Burunları, soğuk havayı ciğerlerine ulaşmadan önce ısıtmak için tasarlanmıştır.
Ren geyikleri çok sosyaldir ve sürüler halinde yaşarlar. Bu sürüler çok büyük olabilir; 500.000 kadar ren geyiği, kışın daha sıcak iklimler bulmak için 1600 ila 4800 km güneye doğru hareket eder. Ren geyikleri bazen birbirlerini kaybetmemek için diz eklemlerinin çıkardığı tıklama sesini kullanarak iletişim kurabilirler.
6. Kutup fokları
Kutuplarda yaşayan hayvanlar arasında bulunan kutup fokları, Kuzey Kutbu’ndaki buz üzerinde yaşamaya mükemmel bir şekilde adapte olmuşlardır. Ön yüzgeçlerindeki pençeleri kullanarak balık ve kabuklu hayvanları avlamak için buzdaki boşluklara dalarlar. Yiyecek bulmak için çok derinlere dalmak zorunda kalabilirler. Bazen suda 45 metre kadar derine inerler ve on beş dakikadan fazla su altında kalabilirler. Kürklerinin altında onları sıcak tutmaya yardımcı olan kalın bir yağ tabakası vardır. Dişi foklar, yalnızca koku alma duyularıyla hangi fok yavrusunun kendilerine ait olduğunu anlayabilirler.
7. Mors
Morslar, tamamen büyüdüklerinde 1,5 ton ağırlığında olurlar. Çok sosyal hayvanlardır ve buz üzerinde büyük gruplar halinde toplanırlar. Genellikle midye, istiridye, balık ve solucanlarla beslenirler. Morslar yaklaşık kırk yaşına kadar yaşama eğilimindedir. Fokların aksine, derin sulara çok fazla gitmezler. Yemek istedikleri tüm solucanları, salyangozları ve deniz hıyarlarını bulabilecekleri sığ suları tercih ederler.
8. Misk sığırı
Kalın kürkü ve tıknaz yapısıyla dikkat çeken Misk öküzü, Kanada Arktik Bölgesi ve Grönland’da yaygındır. Ortalama olarak 1,5 m boyundadır, mevsime ve yaşa bağlı olarak 180 ila 410 kg arasında bir ağırlığa sahip olabilir. Ayrıca, saatte yaklaşık 60 km hızla koşabilirler ve 20 yıla kadar yaşayabilirler.
9. Grönland balinası
20 metrelik devasa bir uzunluğa ve 136 ton ağırlığa sahip olan Grönland balinası, inanılmaz derecede güçlü bir deniz canavarıdır. Sanki sahip oldukları gücü kanıtlamak ister gibi, en az 20 cm kalınlığındaki deniz buzunu kırmak için büyük kafalarını ve güçlü vücutlarını kullanırlar. Grönland balinalarının yaşam süreleri yaklaşık olarak 60 ila 80 yıldır. Ancak yapılan incelemelere göre, bazı Grönland balinaları yaklaşık olarak 150-200 yıl kadar yaşayabiliyor.
10. Narval
Deniz gergedanı olarak da bilinen narval, Arktik kıyı sularında ve bazen de nehirlerde bulunan bir memelidir. Yetişkin erkek narvaller 4,6 metre, dişiler ise 4 metre uzunluğa ulaşabilirler. Yetişkin dişiler 1 ton ağırlığına ulaşabilirken, erkekler ise 1,6 ton ağırlığında olurlar.
Adım Caner Cem Martı, 1996 yılında Bartın'da doğdum. 2010 yılında geçirdiğim kaza sonucunda vücudumun %99'u felç kaldı. 2015'ten bu yana bazı cihazlar yardımıyla internet ortamında çalışabiliyorum. İçerik editörlüğü ve sosyal medya uzmanlığı gibi alanlarda tecrübe sahibiyim, ancak asıl uzmanlık alanım SEO uyumlu makale yazmak. Ayrıca front-end tasarımlar yapıyorum. Sinema, spor ve tarih gibi konular çok dikkatimi çekiyor. Özellikle sinema tutkunuyum.
