Dünyada her yıl pek çok kişi kronik hastalıklar nedeniyle yaşamını yitiriyor. Kesin tedavisi olmayan bu hastalıklar insanların yaşam kalitesini düşürüyor ileriki evrelerde ise insanların hayatını kaybetmesine neden olabiliyor. yaşamını tehdit ediyor. Toplumun büyük bir kısmı için risk oluşturan bu hastalıkların nedeni genellikle; genetik, sağlıksız beslenme, sigara ve alkol kullanımı. Özellikle ileriki yaşlarda, vücut direnci düşüp ortaya çıktığında kendini gösteren bu hastalıklarla o yaşlarda savaşmak da hiç kolay değil. Peki dünyada pek çok kişinin yaşamını tehdit eden kronik hastalıklar neler? Kronik hastalık ne demek?
Kronik hastalıklar sebebiyle dünyada her yıl yüz binlerce kişi yaşamını yitiriyor. Bu sağlık sorunu kişinin karşılaştığı diğer problemlerde de dezavantaj yaratıyor
Corona virüsünün de daha çok ileri yaştaki kişilerde ve kronik hastalığı olan kişilerde ölümcül sonuçlar yaratabildiği belirtilmişti
Bu nedenle de Türkiye bir karar alarak 65 yaş üstü kişiler ile kronik hastalıkları olanlar için sokağa çıkmayı yasakladı
Peki ama kronik hastalıklar ne anlama geliyor? Kronik kelime olarak “uzun zamandan beri devam eden” anlamı taşıyor
Kronik hastalıklar çok çesitli risk faktörleri içeriyor. Kronik hastalıklarda tam tedavi mümkün değil. Ancak hastanın şikayetlerini önlemek için tedaviler uygulanıyor. Kronik hastalıklar nelerdir?
Bu tip hastalıklar zaman zaman iyileşme dönemine girse de tekrarlayabiliyor. Öte yandan uzun süren bu hastalıklar kişinin yaşam kalitesini düşürüyor.
1. Kronik hastalıklar arasında en bilineni: Astım
Astım, solunum yollarının süregelen bir iltihap sonucu aşırı derecede duyarlı olmasına ve bazı etkenlerle zaman zaman daralmasına neden olan bir solunum yolu hastalığı. Astımın pek çok türü bulunuyor. Ancak kronik astım kişinin yaşam standartlarını oldukça düşürüyor.
2. Koah
Kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH), zayıf hava akışının görüldüğü obstrüktif bir akciğer hastalığı. Zamanla belirtileri daha kötü hale gelen bu hastalık kişinin yaşamını tehdit eden hastalıklardan biri. Genellikle sigara içimiyle ilişkilendirilen hastalığın belirtileri arasında; nefes darlığı, öksürme ve balgam üretimi bulunuyor. Kronik hastalıklar arasında yer alan bronşit sahibi insanların çoğunun aynı zamanda KOAH hastası olduğu biliniyor.
3. Diyabet
Diyabet halk dilinde bilinen adıyla şeker hastalığı, kandaki şeker düzeyini dengeleyen insülin hormonunun; eksikliği ve/veya yeterince salgılanmasına rağmen, vücutta kullanılamaması sonucu oluşan kronik metabolizma bozukluğu. Türkiye ve dünyada diyabet hastalarının sayısı oldukça fazla. Diyabet ilerlediği takdirde kişide görme kaybına ya d afarklı hastalıklara neden olabiliyor.
4. Hipertansiyon
Kronik hastalıklar arasında yer alan Yüksek tansiyon (hipertansiyon), tüm dünyada ciddi olarak insan ve toplum sağlığını tehdit eden hastalıklardan biri. Kan basıncının ani yükselmesiyle oluşan bu hastalık; kalp krizi, felç ve böbrek yetmezliği gibi ölümcül sonuçlara yol açabiliyor. Hipertansiyon hem gençleri hem de ileri yaştaki kişileri etkileyebilir. Kan basıncı ile kalp damar hastalıkları arasında yakın ilişki bulunuyor. Bu nedenle kan basıncı ne kadar yüksekse kalp krizi, kalp yetmezliği, felç, göz ve böbrek hastalıkları gelişme riski de o kadar yükseliyor.
5. Kanser
Türkiye’de çok fazla kişiyi etkileyen kanser hastalığı kelime olarak; bir organ veya dokudaki hücrelerin düzensiz olarak bölünüp çoğalmasıyla beliren kötü urlar anlamına geliyor. Genel anlamıyla ise kanser vücudumuzun çeşitli bölgelerindeki hücrelerin kontrolsüz çoğalması ile oluşan bir hastalık grubu. Bilinen 100’den fazla kanser çeşidi bulunuyor. Bunların en tehlikelileri arasında ise akciğer ve bağırsak kanseri yer alıyor. Her yıl yüzlerce hatta binlerce kişi kanser nedeniyle hayatını kaybediyor.
6. Kronik böbrek hastalığı
Kronik böbrek hastalığı, böbrek işlevinin yıllar süren uzun bir dönem ilerleyici kaybı ile karakterize bir hastalık. Böbrekler vücut için hayati önem taşıyan organlardır. Böbrek işlevini yerine getiremediğinde ve ciddi bir işlev kaybı yaşandığında böbrek yetmezliği ortaya çıkar. Bu ise tüm vücudun işleyişini değiştiren sorunlar doğurur.
7. Kalp hastalıkları
Kalp damar sisteminde pek çok rahatsızlık olabilir. Bunlardan en bilinenleri; koroner kalp hastalığı, kalpte ritim bozukluğu ve kalp yetmezliği. 3’ü de çok tehlikeli olan bu hastalık başka hastalıkları da tetikleyebiliyor. Anjiyo ve by-pass gibi işlemlerden geçip kalp ilacı kullanan kişilerin oldukça dikkat etmesi gerekiyor. Kalp hastalıkları yaşamı en çok tehdit eden kronik hastalıklar arasında.
8. ALS (Lou Gehrig Hastalığı)
Nadir hastalıklardan biri olan ALS aslında bir kas hastalığı. ALS (Amiyotrofik Lateral Skleroz), kas erimesini ve omurilikte harabiyeti anlatan tıbbı bir terim. Tüm dünyada görülen bir hastalık olan ALS, Amerika’da ünlü beyzbolcu olan Lou Gehrig adıyla, İngiltere’de ise motor nöron hastalığı (MND) olarak anılıyor. ALS hastaları görme, işitme, duyma, koku alma ve dokunma hislerini kaybetmeden yaşamsal tüm faaliyetlerini yitiriyorlar. Zamanla kaslar zayıflıyor ve yetisin kaybediyor.
9. Alzheimer Hastalığı ve diğer Demanslar
Oldukça sık görülen bir hastalık olan alzheimer, nörolojik bir hastalık. Bu hastalık, beyin hücrelerinin zamanla ölümüne bağlı olarak hafıza kaybı, bunama (demans) ve genel anlamda bilişsel fonksiyonların azalması şeklinde gelişiyor. Hastalığın bulunduğu kişilerde beyinde beta amiloid plaklarının görülmesi söz konusu. Başlangıçta küçük unutkanlıklarla başlayan hastalık, zaman içerisinde giderek kötüleşiyor ve kişinin yaşamsal motor faaliyetlerini unutmasına sebep oluyor.
10. Obezite
Obezite, pek çok kişiyi etkileyen ve günümüzün en yaygın hastalıklarından biri. Obezite genel olarak bedenin yağ kütlesinin yağsız kütleye oranının aşırı artması sonucu boy uzunluğuna göre vücut ağırlığının arzu edilen düzeyin üstüne çıkması durumu. Bu rahatsızlık diyetlerle ya da mide ameliyatlarıyla geçici olarak tedavi edilebiliyor. Ancak kişinin yeme isteğinin önüne geçememesi obeziteye tekrar yol açabiliyor. Obezite, diyabet, kalp yetmezliği hipertansiyon gibi pek çok kronik hastalığı da tetikliyor.
11. Artrit (Romatizma)
Artrit diğer adıyla romatizma, eklemlerde meydana gelen iltihabik bir durum. Artrit vücudun farklı yerlerini etkileyebiliyor. En sık ise, ayak bileği, diz, el bileği vb. eklemlerin iltihaplanması ile kendini gösteriyor. Artritin birçok çeşidi bulunuyor; romatizmal artrit, travmatik artrit, Osteoartrit (Eklem Artriti), gut artriti ve bakteriyel artrit.
12. Kistik Fibrosiz
Kistik fibrozis (KF), doğumdan itibaren solunum sistemi, sindirim sistemi ve üreme sistemininde yer alan mukus ve ter bezlerini etkileyen kalıtsal bir hastalık. Kistik Fibrozis, pek çok organın işlevini önemli derece etkiliyor. Bunlar arasında; akciğerler, pankreas, karaciğer, bağırsaklar, sinüsler ve cinsel organlar bulunuyor. Kistik fibrozis hastalığına sahip kişilerde, vücuttaki yer alan mukus kalınlaşıp yapışkan bir hal alıyor. Bu durum kişinin nefes almasını zorlaştırıyor. Öte yandan kistik fibrozisa sahip kişilerde; beslenme bozuklukları, kabızlık, düşük tansiyon, diyabet ve kısırlık da görülebilir. Kistik fibrosiz riskli kronik hastalıklar arasında yer alıyor.
13. Refleks Sempatik Distrofi (RSD) Sendromu
Kompleks ağrı sendromu olarak bilinen bu rahatsızlık, el veya ayakta, bir yaralanma sonucu yada ani kalp krizi sonucu meydana gelen ağrı. Sendromda problem ağrıyla sınırlı kalmıyor; şişlik, renk değişikliği ve eklemde sertlikle karakterize vazomotor fonksiyon bozukluğu meydana geliyor.
14. Osteoporoz (Kemik erimesi)
Kemikler, kollajen liflerine bağlı mineraller ve çoğunlukla da kalsiyum tuzlarından oluşan bir yapıya sahip. Ancak yaşlanmayla birlikte b yapı zayıflayarak gücünü kaybediyor. Fakat osteoporoz yani kemik erimesi kemik yoğunluğundaki aşırı düşüş nedeniyle kemiklerin çok daha kırılgan bir yapıya dönüşmesi anlamına geliyor. Bu hastalıkta kemiklerin içlerinde boşluklar oluşarak yoğunlukları azalıyor. Bu da kırılmaya ve çatlamaya yatkın hale gelmelerine sebep oluyor.
Kaynak: 1
