Hayatı akışına bırakabilen insanlara gıptayla mı bakıyorsunuz? “Her şey yoluna girer” diyenlere içten içe sinir mi oluyorsunuz? Eğer her şeyi kontrol etme ihtiyacı hissediyor, en küçük detayları bile yönetmeye çalışıyorsanız… üzgünüz ama bir kontrol delisi olabilirsiniz! Ama merak etmeyin, yalnız değilsiniz. Pek çok insan, farkında olmadan kendini bu girdabın içinde buluyor. Peki siz de onlardan biri misiniz? Aşağıdaki maddeleri okurken kendinizi buluyorsanız, kontrol manyaklığına “merhaba” demenin zamanı gelmiş olabilir! İşte kontrol delisi olan insanların ortak özellikleri…
1. Takım çalışması hiç onlara göre değildir
Bir gruba dahil olmak, biraz da kontrolü başkalarına bırakmak anlamına gelir. Ama kontrol delisi bir insan için bu tam bir kâbus! Çünkü her şeyi tek tek organize edemezsiniz, herkesin ne yaptığını denetleyemezsiniz ve en önemlisi… herkes sizin istediğiniz gibi hareket etmez!
İşte tam da bu yüzden, kontrol manyakları yalnız kurt olmayı tercih eder. Eğer bir ekibin içinde yer almak zorundalarsa, her detayı yönetmeye, herkese ne yapması gerektiğini söylemeye başlarlar. Bunu yapamazlarsa da sinir küpüne dönerler! Grup projelerinden nefret ediyor, “Ben tek başıma daha iyiyim” diyorsanız, kendinizi ele vermiş olabilirsiniz.
2. “Başarımın mimarı yalnızca benim!” düşüncesine sahipler
Kontrol manyakları için başarı tamamen kendi ellerindedir. Zamanlama, şans, tesadüf? Hadi oradan! Eğer bir şeyleri başaramıyorsanız, sebebi sadece sizin yeterince iyi olmamanızdır!
Bu yüzden de sık sık “Başarısızlık bir seçenek değildir!” gibi cümleler kurarlar. Peki, işler planladıkları gibi gitmediğinde ne olur? Kendilerine inanılmaz sert davranırlar. Hata yapmayı zayıflık olarak görüp kendilerini acımasızca eleştirirler. Eğer bir hata yaptığınızda iç sesiniz size “Sen berbat bir insansın!” diyorsa, biraz rahatlamanın zamanı gelmiş olabilir. Çünkü hayatta her şey sizin kontrolünüzde değil!
3. İnsanları değiştirmek için ömürlerini harcarlar
Eğer bir kontrol manyağıysanız, başkalarının nasıl yaşayacağını, ne düşüneceğini ve nasıl davranacağını sizin belirlemeniz gerektiğini düşünebilirsiniz. Çünkü HER ŞEYİ en iyi siz bilirsiniz, değil mi?
Bu yüzden de insanlar üzerinde gizli operasyonlar yürütürsünüz:
Ders verirsiniz.
Sataşırsınız.
Manipüle edersiniz.
Ama ne yaparsanız yapın, kimseyi değiştiremezsiniz! (Çünkü insanlar sizin oyuncak bebeğiniz değil!) Ve en kötüsü, bu kadar çabanızın sonucunda yorgun ve mutsuz olursunuz.
Eğer sürekli “Keşke şu insan biraz daha şöyle olsa” diye düşünüyor ve onu değiştirmek için büyük çabalar sarf ediyorsanız, belki de biraz işleri oluruna bırakmanın zamanı gelmiştir!
Kontrol manyaklarının en büyük sorunlarından biri de insanları kendilerinden uzaklaştırmalarıdır. Çünkü kimse, sürekli ne yapması gerektiğini söyleyen, her konuda kendini haklı gören biriyle uzun süre vakit geçirmek istemez.
Sevgiliyle, arkadaşlarla veya iş arkadaşlarıyla sağlıklı bir ilişki kurmak, biraz da karşı tarafa alan tanımayı gerektirir. Ama bir kontrol manyağı bunu pek beceremez. Eğer sürekli başkalarına yön vermeye çalışıyorsanız, ilişkileriniz kısa sürede kaosa sürüklenebilir. Yakın arkadaşlarınızla en son ne zaman fikir ayrılığı yaşadınız? Eğer her tartışmada “Ben haklıyım, sen yanlışsın!” diyorsanız, kendinizi sorgulamanın vakti gelmiş olabilir.
5. Kötü olayları engellemek için aşırı çaba harcarlar
Herkes, hayatında kötü şeyler yaşamak istemez. Ama kontrol manyakları bu olayları önlemek için aşırı efor harcar. Onlar için en büyük kabus, hazırlıksız yakalanmak!
Bu yüzden, gelecekte kötü bir şey yaşanacak diye, şimdiden her ihtimale karşı bin bir tane önlem alırlar. Ama gel gör ki hayatın getirdikleri karşısında kimse tamamen hazırlıklı olamaz!
Örneğin:
İş yerinde hata yapmamak için gece gündüz çalışmak.
Tartışmalardan kaçınmak için herkesi memnun etmeye çalışmak.
Kötü sürprizlerden korunmak için sürekli stres içinde olmak.
Unutmayın, fırtınanın gelmesini engelleyemezsiniz, ama ona hazırlanabilirsiniz! Hayatta her zaman kontrol edemediğiniz şeyler olacaktır. Kontrol delisi olan insanların ortak özellikleri yazımıza devam ediyoruz.
6. En doğrusunu kendileri yaparlar. Bu nedenle görev dağılımı nedir bilmezler
Bir işi gerçekten doğru yapmak istiyorsanız, onu bizzat kendiniz yapmalısınız, değil mi? Kontrol manyakları tam da böyle düşünür! İşleri başkalarına devretmek yerine her şeyi kendileri yapmaya çalışırlar çünkü:
“Kimse benim kadar iyi yapamaz!” “Başkası yaparsa kesin hata çıkar ve yine ben düzelteceğim!” “Bu iş benim kontrolümde olmalı!”
Sonuç? Bitmek bilmeyen stres, tükenmişlik sendromu ve çevrenizdekilerin sizden uzaklaşması. Çünkü kimse sürekli mikro yönetilmeyi sevmez!
7. Hata yapanlara karşı şefkat gösteremezler
Onlara göre, başarılı olmak sadece çaba ve yetenekle mümkündür. Başkalarının yaptığı hataları genellikle tembellik, dikkatsizlik veya beceriksizlik olarak yorumlarlar.
Peki sonuç? Yanlarında hata yapmaya korkan insanlar, sürekli bir gerginlik, soğuk bir ortam ve tabii ki yalnızlaşma. Kimse sürekli eleştirilmek istemez!
Dünya tahmin ettiğiniz kadar kontrol edilebilir bir yer değil, değil mi? İşte bu, bir kontrol manyağını en çok çileden çıkaran şeylerden biri!
Trafik mi sıkıştı? Stres!
Planladığınız gibi gitmeyen bir toplantı mı oldu? Öfke!
İnsanlar sizin belirlediğiniz kurallar dışında mı hareket etti? PANİK!
Çünkü her şey istedikleri gibi gitmeli! Ama hayat tam da öyle değil… Ve bu yüzden kontrol manyakları sürekli gergin, sinirli ve stresli olurlar. Derin bir nefes almak, akışına bırakmak? Kulağa güzel geliyor ama onlar için kâbus gibi!
9. Hatalarını asla kabul etmezler
Kontrol manyakları için hata yapmak, kişisel bir başarısızlık gibi gelir. Çünkü içten içe, insanların onları yetersiz, başarısız veya beceriksiz olarak görmelerinden korkarlar.
Bu yüzden bir hata yaptıklarında:
Bahaneler üretirler!
Suçu başkasına atarlar!
Savunmaya geçerler veya agresifleşirler!
Ama herkes hata yapar, değil mi? İşte kontrol manyakları için bu fikir bile korkutucu!
10. Geçmişteki acılarını maskelerler
Kontrol delisi olan insanların ortak özellikleri yazımızın sonuna geldik. Kontrol manyaklarının derinlerinde yatan bir gerçek var: Geçmişte yaşadıkları duygusal veya fiziksel bir travma.
Belki çocukken çok eleştirildiler, belki kontrol edemedikleri bir şey yüzünden büyük bir kayıp yaşadılar… Ve işte o zaman beyinleri “Bir daha asla bu kadar savunmasız olmayacağım!” diye karar verdi.
Bunun sonucunda ne oldu?
Her şeyi kontrol altında tutmaya çalışarak kendilerini güvende hissetmeye çalışıyorlar. İnsanları, olayları ve hatta kendi hislerini bile yönetmeye çalışıyorlar. Yetersizlik veya güvensizlik duygularını bastırmak için aşırı kontrolcü hale geliyorlar.
Ama işin ironik tarafı şu: Ne kadar çok kontrol etmeye çalışırsanız, hayat o kadar kontrolden çıkıyor!
