Askeri alandaki gelişmeler hızlandıkça balistik koruyucu giysiler oldukça önemli bir hale geldi. Balistik koruma için kullanılmış olan ilk tekstil malzemeleri balistik mukavemete sahip kumaşlardan oluşuyordu. Fakat yapılan araştırmalar ve geliştirmelerle birlikte liflerin koruma amaçlı kullanılabileceği ortaya çıktı. Bu liflerden biri de DuPont firması tarafında geliştirilen kevlardır. Sizler için kevlar nedir, kevlar neden yapılır, kevlar doğal mı yoksa yapay mı ve kevlar nerelerde kullanılır gibi merak edilen soruların cevaplarını bu listede derledik. Öncelikle kevlar nedir sorusunu yanıtlayarak başlayalım.
Kevlar, 1965 yılında DuPont firması tarafından icat edilen, hafif ve karbon içerikli ve çok sağlam liflerden oluşan bir malzemedir. Genellikle savunma amaçlı kullanılan bu malzeme, ince ipliksi bir yapıdadır ve ve yüksek çekme gerilimine dayanıklıdır. Kevların çekme mukavemeti çelikten beş kat daha fazladır. Kevlar günümüzde yanmayan koruyucu giysi, zırh ve sağlam halat yapımı gibi birçok farklı şeyin üretiminde kullanılmaktadır. Kevlar nedir öğrendiğimize göre devam edelim.
Kevlar neden yapılır?
Laboratuvar ortamında üretilen kevlar, 1,4-phenylene-diamine ve terephthaloyl chloride monomer solusyonunun yoğuşma reaksiyonu sonucunda elde edilir. Aromatik halka üstünde bulunan amin grupları, yüksek cam geçiş sıcaklığına ve düşük çözünürlükte çubuğa benzeyen bir yapı ile sonuç bulur. Polimer zincirleri, hidrojen bağı yoluyla birbirine bağlanır. Lif yapısı ise kristal bir yapıyı ortaya çıkaran birbirlerine paralel ve düzenli bir şekilde yönlendirilmiş moleküllerden meydana gelir. Konsantre sülfürik asitin kullanımının ortaya çıkardığı sebeplerden dolayı kevlar üretimi oldukça maliyetlidir. İplik eğirme ve sentez esnasında çözünmez polimeri ve suyu solüsyon olarak tutmak gerekir.
Kevlar özellikleri
Aynı ağırlıktaki çelikten beş kat daha sağlamdır ve yoğunluğu düşüktür.
Kolay nemlenen bir malzemedir, tuz ve aside karşı hassastır.
Yalıtkandır ve ateşe karşı dayanıklıdır. 500 derece sıcaklık civarlarında yapısı bozulmaya başlar.
Sürtünme mukavemeti, darbe mukavemeti, yorulma mukavemeti ve çekme mukavemeti yüksektir.
İşlemesi zordur ve basma mukavemeti düşüktür.
Kevlar nerelerde kullanılır?
Madencilerin giydiği giysilerin imalatında
Paraşüt ve dağcılık için halatlarda
Hava kuvvetlerinde görev yapan pilotlarının üniformalarının imalatında
Gemileri bağlamak için kullanılan halatların yapımında
Tanklarda
Uçak kanatlarında
Hafif ağırlıklı kano imalatında
Cam işi yapan kişilerin giysilerinin imalatında
Askeri miğfer yapımında
Yeni nesil hoparlörlerin diyaframlarında
İtfaiyecilerin üniformalarının imalatında
Motosiklet ekipmanlarında
Telefon kapaklarında
Kevlar balistik korumada neden tercih edilir?
Kevların balistik korumada kullanılmasının amacı, yüksek hızda gelen çarpma etkisinden korunmakla birlikte alınması muhtemel olan hasarı en aza indirgemektir. Kevlar, hem bu korumayı sağlar hem de yapıya gelen darbeyi tek bir noktadan tüm yapıya yayar. Bunun en önemli nedenlerinden biri de lifli bir yapı olmasıdır. Bu sayede çarpmadan kaynaklanan darbe tek bir noktadan tüm yapıya yayılır. Böylece tek bir noktada oluşması mümkün olan delinmelerin önüne geçilir. Ancak birçok değişkenin dahil olmasıyla delinme durumu yaşanabilir. Bu durumda ise darbe almış olan ekipman özelliğini büyük ölçüde yitirir ve gelecekteki darbelere karşı direnci azalır.
Adım Caner Cem Martı, 1996 yılında Bartın'da doğdum. 2010 yılında geçirdiğim kaza sonucunda vücudumun %99'u felç kaldı. 2015'ten bu yana bazı cihazlar yardımıyla internet ortamında çalışabiliyorum. İçerik editörlüğü ve sosyal medya uzmanlığı gibi alanlarda tecrübe sahibiyim, ancak asıl uzmanlık alanım SEO uyumlu makale yazmak. Ayrıca front-end tasarımlar yapıyorum. Sinema, spor ve tarih gibi konular çok dikkatimi çekiyor. Özellikle sinema tutkunuyum.
