Ana sayfa » Sağlıklı Yaşam » Uyku Apnesinden Strese: Sürekli Gaz ve Şişkinlik Problemi Yaşamanızın 11 Nedeni
Uyku Apnesinden Strese: Sürekli Gaz ve Şişkinlik Problemi Yaşamanızın 11 Nedeni
Gaz probleminizin nedeni bazen basit bir alışkanlık değişikliği olabilir. Biraz uyku düzeni, biraz stres yönetimi ve biraz dikkatli beslenmeyle sindirim sisteminizi mutlu etmek mümkün!
Gün içinde sebepsiz yere karın şişkinliği yaşıyor, karnınızda balon varmış gibi dolaşıyor ve bu rahatsız edici durumdan bir türlü kurtulamıyor musunuz? Yalnız değilsiniz. Gaz, çoğumuzun ara sıra yaşadığı ama genellikle görmezden geldiği ya da sadece yediklerimize bağladığı bir sorun. Oysa gerçek bundan çok daha karmaşık olabilir. Çünkü vücudumuzun verdiği tepkiler yalnızca ne yediğimize değil, nasıl yaşadığımıza da bağlıdır. Uyku düzeninizden yeme alışkanlıklarınıza, stres seviyenizden spor yapış şeklinize kadar birçok detay sindirim sisteminiz üzerinde düşündüğünüzden daha büyük bir etki yaratabilir. Üstelik bazı alışkanlıklar, ilk bakışta “masum” gibi görünse de zamanla bağırsaklarınıza baskı yaparak kronik bir gaz ve şişkinlik hissine dönüşebilir. Bu yazıda, gaz probleminizin ardında yatan ve genellikle gözden kaçan 11 gizli nedeni detaylıca ele alıyoruz. Eğer siz de “Sürekli neden gazlıyım?” sorusuna bir türlü yanıt bulamıyorsanız, bu yazı tam size göre! Çünkü gerçek neden bazen tabağınızda değil, hayatınızın ritminde gizlidir. Hazırsanız, bu rahatsız edici ama çözümü mümkün olan konunun perde arkasını birlikte aralayalım. İşte karında gaz ve şişkinlik yaşamanızın nedenleri…
1. Uyku düzeniniz bozuk
Eğer geceleri bir gün geç yatıp bir gün erken kalkıyorsanız, yani uyku saatleriniz bir düzene oturmamışsa, vücudunuz da “Ne yapıyor bu?” diye sorabilir. Özellikle bağırsaklarımız bu durumdan çok etkileniyor. Bilim insanları, düzensiz uyku saatlerinin bağırsak florasını bozabildiğini söylüyor. Bu dengesizlikler gaz yapan metan ve hidrojen gibi maddelerin artmasına yol açıyor. Bu da sizin sabahları kramp, mide bulantısı, bazen ishal bazen de kabızlık yaşamanıza neden oluyor. Her gün aynı saatte yatıp aynı saatte kalkmaya çalışın. En az 7 saat deliksiz bir uyku hedefleyin. Bağırsaklarınız size teşekkür edecek, söz!
2. Kullandığınız ilaçlar gaz yapıyor olabilir
Gaz ve şişkinlik bazı ilaçların yan etkisi. Mesela ağrı kesiciler mideyi koruyan mukus tabakasını etkileyerek mide duvarının tahriş olmasına neden olabiliyor. Bu da karında rahatsızlık hissi ve tabii ki gaz yapabiliyor.
Ayrıca kolesterol ilaçları, bazı antidepresanlar, antibiyotikler, müshiller ve mide asidini bastıran ilaçlar da sindirim sisteminizi etkileyebilir. Eğer bir süredir gaz şikâyetiniz varsa ve ilaç kullanıyorsanız, doktorunuza danışıp alternatif bir seçenek olup olmadığını öğrenmenizde fayda var.
3. Yemek yerken konuşuyorsunuz
Sofra başında sohbet elbette keyiflidir ama lokmaları çiğnemeden konuşmak, fark etmeden hava yutmanıza neden olabilir. Bu da midenizde ve bağırsaklarınızda hava birikmesiyle sonuçlanır. Tıp dilinde bu duruma “aerofaji” deniyor, yani fazla hava yutmak. Yemeği yavaş yiyin, iyice çiğneyin ve lokmalar arasında konuşmaya ara verin. Hem sindiriminiz rahatlar hem de daha az gaz sorunu yaşarsınız.
Evet, stres sadece ruh halinizi değil, sindirim sisteminizi de alt üst edebiliyor. Vücudunuz stres altındayken sindirimi yavaşlatabiliyor. Bu da yiyeceklerin bağırsaklarda daha uzun süre kalmasına, dolayısıyla bakterilerin daha çok gaz üretmesine neden oluyor. Hatta bu durum kabızlığa bile yol açabiliyor. Bu da gazı sıkıştırıp rahatlamanızı zorlaştırıyor.
Derin nefes egzersizleri, yoga ya da tempolu yürüyüş gibi stres azaltıcı rutinleri hayatınıza katın. Ayrıca, stresliyken hızlı hızlı yemek yerine, yemeğe zaman ayırın, lokmaların tadını çıkarın. Hem hava yutmazsınız hem de sindiriminiz size teşekkür eder.
5. Kardiyo yapmaya başladınız
Spor candır, ama özellikle tempolu kardiyo yaptığınızda daha fazla nefes alıp verirsiniz. Bu da ister istemez biraz hava yutmanıza neden olabilir. Üstelik spor sırasında organlar da sallanıp hareket ettiğinden sindirim sisteminde “hareketlilik” artar ve bu da tuvalete çıkma ihtiyacınızı tetikleyebilir.
Yemekten sonra spor yapmak için en az 30-60 dakika beklemek akıllıca olur. Ayrıca nohut, fasulye, mercimek, lahana gibi gaz yapıcı yiyecekleri egzersiz öncesi yememeye çalışın.
6. Kabızsınız
Kabızlık, bağırsaklarda uzun süre kalan dışkı nedeniyle bakterilere fazladan fermantasyon yapma imkânı tanır. Bu da gaz demek, şişkinlik demek, huzursuzluk demek. Sindirim sistemi bir trafik sıkışıklığı yaşıyor gibi düşünün.
Daha fazla lif tüketin. Meyve, sebze, tam tahıllar lif açısından zengindir. Ama lif artışını birden değil, yavaş yavaş yapın. Aksi takdirde daha da gazlı hissedebilirsiniz. Günde 25-30 gram lif hedefleyin ve yanında bol su içmeyi unutmayın. Su, lifin işini yapmasına yardımcı olur! Sürekli gazlı olmanızın gizli nedenleri yazımıza devam ediyoruz.
7. Düzenli olarak yağlı yiyecekler tüketiyorsunuz
Sürekli gaz ve şişkinlik yaşamanızın nedenleri listemize devam ediyoruz. Sosisli, hamburger, patates kızartması, pastırma, cips… Evet evet, kulağa nefis geliyor ama bu tarz yağlı yiyecekler sık sık tüketildiğinde vücudunuzu gerçekten yavaşlatıyor. “Neden karnım hep şiş, neden gazım var?” diye düşünüyorsanız, suçlu büyük ihtimalle bu yağlı yiyecekler!
Bu yiyecekler bağırsaklardaki hareketi yavaşlatıyor. Sonra da sindirilmemiş yiyecekler bakterilere ziyafet oluyor. Sonuç? Hidrojen, karbondioksit ve metan gazı!
Yağlı yiyeceklerin dozunu azaltın ve yerine daha çok sebze, meyve, tam tahıllar, kuruyemişler, balık ve yağsız et ekleyin. Ayrıca su içmeyi ihmal etmeyin ve hafif egzersizlerle bağırsaklarınıza “hadi hareket” komutu verin.
Evet, yanımızdan ayırmadığımız o güzel su şişeleri. Sağlıklı yaşamın sembolü gibi oldu, değil mi? Ama durun bir dakika! Eğer suyu bir oturuşta, bir dikişte içiyorsanız, fark etmeden havayı da midenize indiriyorsunuz.
Aceleyle içilen su, fazladan hava yutmanıza neden olabilir. Bu hava ya geğirme olarak çıkar ya da daha aşağıya, yani sindirim sistemine doğru yol alır. Sonuç? Şişkinlik!
Önerimiz mi? Su içerken yavaş yavaş yudumlayın. Hem hava yutmazsınız hem de mideniz “Oh be!” der rahatlar.
9. Vücudunuzda enfeksiyon olabilir
Hep besinlerden gidiyoruz ama bazen işin içinde “gizli düşmanlar” da var: Enfeksiyonlar! E.coli, salmonella gibi bakteriler midede kaos çıkarabiliyor. Bu bakteriler, ince bağırsağınızda iltihaplanmaya neden olur ve sindirimi yavaşlatır. Bu da karında şişlik, gaz ve hatta ishal gibi rahatsızlıklarla kendini gösterir.
İyileşme sürecinde berrak sıvılar için (su, sade çorba gibi), mideyi yormayan gıdalara yönelin (pirinç, kızarmış ekmek, haşlanmış yumurta, kraker vs.). Yağlı, baharatlı, lifli ve sütlü yiyeceklerden ise bir süre uzak durun. Biraz sabır ve bol suyla bu süreci atlatabilirsiniz.
Sonrasında ise beslenmenizi bitki bazlı, dengeli ve bol lifli hale getirmeyi unutmayın. Ve elleri sık sık yıkamak, gelecekte bu bakterilerle karşılaşmamak için en basit ama etkili çözüm!
“Artık sağlıklı besleniyorum!” deyip bir anda diyetinize bol bol sebze, meyve, baklagil ve tam tahıllar eklediyseniz bravo! Ama bu geçişi çok hızlı yaptıysanız vücudunuzun tepkisi gaz olabilir.
Lifli gıdalar, özellikle baklagiller, “oligosakkarit” denilen karbonhidratlar içerir. Ve bu karbonhidratlara bayılan bağırsak bakterileriniz, onları sindirirken gaz çıkarır! Bu da karnınızda şişkinlik ve rahatsızlık hissi yaratabilir.
O yüzden bu geçişi kademeli yapın. Yani lifli gıdaları azar azar artırın, vücudunuz alıştıkça porsiyon büyütürsünüz. Bir de bol su içmeyi unutmayın, yoksa lif artar ama kabızlık da kapıyı çalar!
11. Uyku apnesi yaşıyorsunuz
Karında gaz ve şişkinlik yaşamanızın nedenleri listemizin sonuna geldik. Uyku apnesi, sadece gece horlamaktan ibaret değil. Bu rahatsızlık, geceleri ağızdan nefes almanıza neden olabilir. Ağızdan nefes almak da fark etmeden hava yutmanıza yol açar. Sabah uyanınca karnınız balon gibi mi? İşte nedeni bu olabilir.
Eğer CPAP cihazı kullanıyorsanız (uyku apnesi tedavisinde yaygın), cihazın basınç ayarı çok yüksek ya da düşükse yine mideye hava dolabilir. Basınç yüksekse hava nereye gitsin? Doğru, mideye! Düşükse de nefes almak için hava yutarsınız.
Bu durumdan şüpheleniyorsanız, doktorunuza danışarak CPAP cihazınızın ayarlarını kontrol ettirin. Belki de farklı bir çözüm yolu denemenizin zamanı gelmiştir. Sürekli gazlı olmanızın gizli nedenleri yazımızın sonuna geldik.
