Hazır mısınız? Çünkü 2022’den bu yana ilk kez, Kuzey Amerika’da gökyüzüne bakanlar dolunayın Dünya’nın gölgesine kayışını ve muhteşem bir kırmızıya dönüşmesini izleyebilecek! Bu olay, ABD’nin doğu yakasında ve Kanada’da 14 Mart gecesi yarısından sonra, kıtanın batı kesiminde ise 13 Mart gece yarısından önce gerçekleşecek. Türkiye’de ise 13 Mart gecesi sadece batı illerinde tutulma kısmi olarak gözlemlenebilecek. Peki bu etkileyici gökyüzü olayının sebebi ne? Kanlı Ay tutulması nereden, nasıl izlenebilir? İşte detaylar!
Ay tutulması sırasında neler olur?
Ay tutulması, Dünya’nın Güneş ile Ay arasına girmesiyle meydana geliyor. Kendi ışığını yayamayan Ay, Dünya’nın gölgesine girdiğinde, Güneş’ten gelen ışık ona ulaşamıyor ve bu sırada büyüleyici bir renk değişimi gerçekleşiyor. En dikkat çekici an ise Ay’ın koyu turuncu veya kırmızı bir renge büründüğü evre! İşte tam da bu yüzden bu olay “Kanlı Ay” olarak adlandırılıyor.
Kanlı Ay tutulması neden kırmızı?
Peki, Ay neden Kanlı Ay tutulması sırasında kıpkırmızı oluyor? İşte işin bilimsel açıklaması:
Dünya, Güneş ile Ay’ın arasına girdiğinde, Güneş’ten gelen doğrudan ışık Ay’a ulaşamaz. Ancak bu ışık, Dünya’nın atmosferinden geçerken kırılarak Ay’ın yüzeyine ulaşır. Işığın dalga boyları farklı şekillerde kırıldığı için, mavi ışık filtrelenirken kırmızı ve turuncu dalga boyları daha fazla yayılır. Bu yüzden Ay, kırmızımsı-turuncu bir renge bürünür ve bu doğa harikası olay gerçekleşir. Bu gökyüzü olayı halk arasında “Kanlı Ay” olarak biliniyor.
Bu muhteşem doğa olayını kaçırmamak için şimdiden hazırlıklara başlayın! Gökyüzüne bakmayı unutmayın, belki de hayatınızın en büyüleyici manzaralarından birine tanıklık edeceksiniz.
Bu tutulma Tam Ay tutulması kategorisine girse de ne yazık ki Türkiye’den tam olarak izlenemeyecek. Çünkü tutulmanın zirve yaptığı anlarda Ay, bizim bulunduğumuz coğrafyada ya ufkun altında kalacak ya da henüz doğmamış olacak.
Ama tamamen şanssız değiliz! Türkiye’nin batı bölgelerinde, gün doğumundan hemen önce çok kısa bir süreliğine tutulmanın kısmi evresi görülebilir. Eğer sabahın erken saatlerinde gökyüzünü izlemeyi sevenlerdenseniz, ufka yakın bir noktada Ay’ın kızıl tonlarını yakalayabilirsiniz. Tabii ki teknoloji sağ olsun, bu büyüleyici gökyüzü olayını NASA, astronomi platformları ve canlı yayınlar aracılığıyla da takip edebilirsiniz.
Tutulma nasıl yakalanır?
Ay tutulmasının tadını çıkarmanın en güzel yolu, tabii ki gökyüzünü net bir şekilde görebileceğiniz bir yere gitmek! Şehir ışıklarından uzak, açık bir alan bulabilirseniz, tutulmayı daha net gözlemleyebilirsiniz.
Güneş tutulmasından farklı olarak, özel gözlüklere ihtiyacınız yok! Ay tutulmasını çıplak gözle rahatça izleyebilirsiniz. Tek ihtiyacınız olan şey, biraz sabır ve büyüleyici manzaraya kendinizi kaptırmak.
Fotoğraf çekmek isteyenler buraya! Eğer bu anı ölümsüzleştirmek istiyorsanız, bir tripod üzerine yerleştirilmiş akıllı telefon veya kamera harikalar yaratabilir. Ancak dikkat! Ayın parlak yüzeyi bazen aşırı pozlanabilir. Bunun önüne geçmek için telefon veya kameranızın pozlama ayarlarını düşürmeyi unutmayın.
Daha fazla detay görmek ister misiniz? Eğer elinizde bir dürbün ya da teleskop varsa, Ay’ın yüzeyinde meydana gelen muhteşem renk değişimlerini ve ince detayları daha net bir şekilde görebilirsiniz.
Yıldızlarla dolu bir gökyüzü sizi bekliyor! Tam tutulma anında, Ay’ın etrafındaki gökyüzü tamamen kararacak ve normalde Ay ışığından dolayı görünmeyen yıldızlar ortaya çıkacak. Dikkatlice bakarsanız, 250 ışık yılı uzaklıktaki Spica ve Dünya’dan 78 ışık yılı mesafede bulunan Regulus gibi parlak yıldızları bile seçebilirsiniz!
2025 yılında iki kere Ay tutulması gerçekleşecek
Bilim insanlarına göre tam Ay tutulmaları oldukça nadir görülen olaylar arasında. Ancak 2025 yılı bu konuda oldukça cömert olacak! Takviminizi işaretleyin, çünkü 2025’te tam iki kez Kanlı Ay tutulması yaşanacak! İlk tutulma mart ayında gerçekleşecek. İkinci tutulma ise eylül ayında gökyüzünü renklendirecek.
Gök olaylarını takip etmeyi sevenler için bu iki tarih kesinlikle kaçırılmaması gereken fırsatlar olacak!
