İş hayatı günde en az sekiz saatimizi alan, orada yaşadığımız her anı ise özel hayatlarımıza zuhur eden bir ortam. Bazı zamanlar standardı tuttursak da kadınların yüzde 66’sı bu konuda o kadar da şanslı değil ne yazık ki!
İş ortamında özellikle kadınlara uygulanan mobbing/zorbalık beraberinde ciddi problemleri de getiriyor. Çoğu kadın yaşadığı zorbalığın farkında değilse, olan kısım da çalışmak zorundaysa, çok fazla seçeneği yoksa yaşadığı stresle birlikte ciddi psikolojik problemler yaşıyor ve gitgide duygusal dengesi bozuluyor.
Evet, ne yazık ki bazen güçlü kalmak zor oluyor ancak kadınlar yılmıyor ve iş ortamlarında bu zorbalıklara karşı çeşitli önlemler almaya çalışıyorlar. Eğer sizde zorbalığa maruz kalıyor ve ne yapacağınızı bilemiyorsanız bu önerilere bir göz atmanızda yarar var!
İşte iş ortamında zorbalığa maruz kalan kadınlara yardımcı olacak 10 ipucu:
1. “Adam gibi” olmayın; siz bir kadınsınız! Kadın kalın
Özellikle erkeklerle çalışırken bir kadın olduğunuzu unutmayın. Ve mesafenizi ona göre ayarlayın.
İş arkadaşlarınızla flört etmekten kaçının. Bir arzu nesnesi değil ekipte zincirin halkası olduğunuzu bilin! Elbette iltifat edilmesi güzeldir ancak iş ile özel hayatınız arasında denge kurmayı ihmal etmeyin.
Erkeklerin üzerinizde bir söz hakkı olmadığını işyerinde onların hakları nelerse aynı haklara sahip olduğunuzu bilin ve genel kurallara uymaları gerektiğini -gerekirse- hatırlatın. Size lakap takmalarını ve saygısızlık etmelerine imkan vermeyin.
2. Zorbalığı kayıt altına alın
Yaşanılan zorbalığa dair avukatların en önemli uyarılarından biri; mağdur olan kişinin yaşadığı şeyleri atlamadan/unutmadan kayıt altına alması.
Yaşadıklarınızı ayrıntılı olarak yazın; Tarih, saat, yer, mail ve olaylar… Bunların hepsi ileride size yardımı dokunacak detaylar. Tüm kayıtları güvenli bir yerde saklamayı ihmal etmeyin. Ve mümkünse yaşadığınız zorbalığı ses ve görüntülü olarak da kayıt altına almaya çalışın. Eğer ileride bir dava açmanız gerekirse tüm bu kayıtlar işinize yarayacaktır.
3. Bir arkadaş bulun ve direnin!
Durumunuzu, güvendiğiniz ve bir arkadaş bulmaya çalıştığınız iş arkadaşlarınızla tartışabilirsiniz. Birlikte direnmek her zaman daha kolaydır. Sizin dışınızda zorbalığa maruz kalan iş arkadaşlarınız varsa dayanışma hep psikolojik açıdan iyi gelecektir hem de şikâyetin çok olmasının karşılığı daha rahat alınacaktır.
Arkadaşınızın, yalnızca sözlü olarak değil aynı zamanda tüm süreç boyunca sizi destekleyeceği konusunda da emin olmanız sizin yararınıza olacaktır. İmkanınız varsa zorbalığa maruz kalan bireyler olarak kanıtları toplayın ve birlikte hareket edin.
4. İnsan kaynaklarına durumu bildirin
Size zorbalık yapan kişilerle yalnız kalmamaya çalışın. Zorbalar avını bekler, gözetir ve yalnız yakalamak için fırsat kollar. Eğer yalnızsanız size laf attığında duymazdan gelin. Ancak kalabalık bir ortamdaysanız da yaşadığınız zorbalığı kanıtlamanız için şahitlerin olması iyi olacaktır.
Eğer şahitleriniz varsa ve elinizde başka kanıtlar da varsa bunu İK müdürünü ve amirinize bildirin.
Maruz kaldığınız zorbalığı kanıtlarınızla ve şahitlerinizle de destekleyerek anlatın veyahut kayıt altına alınması için e-posta gönderin.
5. Yasaları inceleyin
Diyelim ki şikâyetleriniz bir işe yaramadı ve amirinizden/İK’dan bir yardım alamadınız… O zaman bir sonraki adıma geçin ve iş hukukuna dair bilgi edinin, benzer davalara ve haklarınıza bakın. Sendikalardan ve benzer kurumlardan da yardım isteyebilirsiniz.
İnsan kaynakları ve amirinizden sorunun çözümüyle ilgili aldığınız olumsuz yanıtları da yazılı olarak istemeyi unutmayın ve tüm bu kanıtlarla beraber bir avukata gidin.
6. Zorbalara verilecek en güzel yanıt, gülümsemek…
Zorbaların en büyük tatminleri de rahatsız ettikleri insanların gözyaşını ve üzüntüsünü görmektir. Yaptıkları zorbalıkla sizi ağlatmak, üzmek ve bu anları görmek için emin olun ellerinden gelen her şeyi yapacaklardır. Ancak siz sakin kalın ve onun istediğini ona altın tepsiyle sunmayın.
Zorbalar bekledikleri tepkileri alamayınca şaşıracak ve bu durum süreklilik arz edince artık size bulaşmayı da bırakacaktır. Peki neler yapabilirsiniz;
* Mümkünse zorbaların bulunduğu ortamlardan uzaklaşmaya çalışın, bunu yapamıyorsanız yok sayın.
* Sakin kalmak için içinizden sayı sayın.
* Aranızda bir duvar hayal edin. Düşünsenize GOT’un o yıkılmaz duvarı zorbayla aranızda ve o bu duvarı aşamıyor.
* Yaşadığınız stresten uzaklaşmak için hoşlandığınız şeylerle ilgilenin.
* Tartışmaya girmeyin, içinizden küfür edebilirsiniz ama onun seviyesine inmeyin.
7. Sakin kalmaya çalışın
Zorbalara karşı olabildiğinizce sakin tepkiler verin. Öfkenizi göstermeyin. Mümkün olduğunca kısa ve yumuşak bir ses tonunda kalın. Beden dilinizi de buna göre ayarlayın; zorbayı tatmin edecek bir işaret vermektense kendinize güvenen tavrınızdan ödün vermeyin.
Dik durun ve her zaman başınız dik olsun; unutmayın siz kötü bir şey yapmadınız ve suçlu değilsiniz. Her zaman güçlü hissedin ve hissettirin.
8. Zorbalara karşı hazırlıklı olun
Yaşadığınız zorbalığa karşı ne yapabileceğinizi düşünün ve kendinizi hazırlayın. Öfke ve sinirle söyleyeceğiniz bir söz sizin zararınıza olabilir. Zorbaların en hoşlanmadıkları şeylerden biri de istedikleri tepkileri alamamalarıdır. Kısa, anlaşılır ve basit yanıtlarla size yapılan istismarı ona döndürmeye çalışabilirsiniz. Mizah ve nezaketin yenemeyeceği şey yoktur.
Cesur olun; yaptığınızı kibarca gözlerine bakarak suratına vurun, ters köşe yapmak iyidir.
9. Kendinizi savunmak zorunda kalabilirsiniz, hazırlıklı olun
Zorbaların özgüvenleri ne yazık ki o kadar yüksek ki bazen sözel şiddet yeterli gelmiyor ve fiziksel de olabiliyor. Bunlara karşı da önlemler almanız gerekebilir.
Belki küçük bir boks eğitimi alabilir, tekme atmayı öğrenebilir, arkadan müdahale edilirse topuğunuzla ayağına basabilirsiniz. Yaşadığınız müdahalenin karşısında ne yapacağınız bilemiyorsanız ise çığlık atın.
10. Kendinizi suçlamayın
Yaşadığınız zorbalık karşısında kendinizi suçlu hissetmeyin. Neden hedef olduğunuzu elbette düşünebilirsiniz ama hedef olmanız sizi güçsüz yapmaz. Tam tersine güçlü ve kendine güveni olan, başarılı bir birey olduğunuz için sizi seçmiş olabilir.
İstismarı alıp onu kendi üzerinden pozitif bir şeye çevirebilirsiniz. Hatalarından ders alın, elastik olmaya çalışın, kendinize güvenin ve kararlı olun. Güçlü yanlarınızın ve başarılarınızın bir listesini yapabilirsiniz. Kibar olun, pozitif olun ve çalışırken en iyisini yapmaya gayret edin. İş arkadaşlarınız bunu takdir edecektir.
