1975 tarihinde Birleşmiş Milletler Dünya Kadınlar Günü’nü resmi olarak kabul etti ve her yıl için özel bir tema belirlemeye başladı. 1996 tarihinde belirlenen ilk tema ‘Geçmişi kutlamak ve geleceği planlamak’ olarak kararlaştırıldı. Bu senenin teması ise “Sürdürülebilir bir yarın için, bugün cinsiyet eşitliği” sloganı. 2022 yılının teması, kadınlar tarafından yapılan iklim eylem çağrısının sesini de dünyaya duyuruyor. Birleşmiş Milletler tarafından 8 Mart olarak belirlenen Dünya Kadınlar Günü, her yıl birbirinden farklı etkinlik ve konferanslar ile kutlanmaya devam ediyor. Günümüzde Dünya Kadınlar Günü kutlamaları ülkelere göre değişiklik gösteriyor. Bazı ülkelerde 8 Mart resmi tatilken bazı ülkelerde ise herhangi bir kutlama yapılmıyor. Bu listemizde Dünya Kadınlar Günü çerçevesinde yapılan etkinlikleri ve bu yılın programını sizin için derledik.
Nasıl başladı?
Kısaca IWD olarak da bilinen Dünya Kadınlar Günü ortaya çıktığı ilk zamanlarda Birleşmiş Milletler tarafından tanınan bir etkinlik değildi. Öncesinde büyük bir işçi hareketi ile başladı. Bu hareketin tohumları 1908 yılında, 15.000 kadının daha kısa çalışma saatleri, daha iyi ücret ve oy hakkı talebiyle New York’ta yürüdüğü zaman atıldı. Bir yıl sonra Amerika Sosyalist Partisi ilk Ulusal Kadınlar Günü’nü resmen ilan etti. Uluslararası bir günün yaratılmasına kapı açan kişi, aktivist ve kadın hakları savunucusu Clara Zetkin’den başkası değildi. Zetkin, bu fikri, 1910’da Kopenhag’da düzenlenen Uluslararası Emekçi Kadınlar Konferansı’na sundu ve oy birliği ile fikir kabul edildi. Dünya Kadınlar Günü 1911’de Avusturya, Danimarka, Almanya ve İsviçre’de kutlandı. Bu özel tarih, 1975 yılında Birleşmiş Milletler’in onayıyla resmiyet kazandı. BM tarafından benimsenen ilk tema 1996 tarihli “Geçmişi Kutlamak, Geleceği Planlamak” teması idi. Böylece Uluslararası Kadınlar Günü, kadınların toplumda, siyasette ve ekonomide ne kadar ilerlediğini hatırlatmak için özel bir tarih haline geldi.
Dünyada nasıl kutlanıyor?
Peki 8 Mart dünyada nasıl kutlanıyor? BM, her yıl 8 Mart’ta Dünya Kadınlar Günü için bir program düzenliyor. Bu yılın programı, 8 Mart’ta saat 10.00 -11.30 arasında UTC-5’te sanal olarak gerçekleştirilecek. Yeni tema ise “Sürdürülebilir bir yarın için, bugün cinsiyet eşitliği” olarak belirlenmiş. 2022 yılı, iklim değişikliği bağlamında cinsiyet eşitliğinin sağlanması için önemli bir yıl. Bunun yanında yirmi birinci yüzyılın en büyük küresel zorluklarından bazıları olan çevre ve afet riskinin azaltılması için de oldukça önemli. Bugün toplumsal cinsiyet eşitliği sağlanmadan, sürdürülebilir ve eşit bir gelecek yaratma fikri zorlaşıyor. BM Dünya Kadınlar Günü 2022 teması, tam da bu noktaya değiniyor.
Bu yılki kutlamalarda, iklim değişikliği için çalışmalar düzenleyen muhteşem kadınlar tanıtılacak ve kutlanacak. 2022 BM Kadınlar Günü etkinlik programında dünyanın dört bir yanından konuşmacılar yer alacak. Etkinliğin temasına uygun olarak bu yılın rengi ise yeşil tercih edildi. Angelica Hale ve Broadway şarkıcıları tarafından katılımcılara adeta bir müzik şöleni yaşatılacağını da hatırlatalım. Etkinliğin konuşmacıları arasında Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, Maldivler Cumhuriyeti İklim Değişikliği ve Teknoloji Bakanı Aminath Shauna, BM Barış Elçisi Jane Goodall, İklim aktivisti Maria Reyes ve birkaç farklı konuşmacı daha yer alıyor.
Türkiye’de nasıl kutlanıyor?
Dünya Kadınlar Günü’nün ülkemizde ilk kez nasıl kutlanmaya başlandığını merak ediyor olabilirsiniz. Türkiye’de 8 Mart Dünya Kadınlar Günü ilk kez 1921 yılında, iki komünist kız kardeş Rahime Selimova ve Cemile Nuşirvanova’nın girişimi ile başlatıldı. Ancak bu tarihten sonra uzun yıllar 8 Mart Dünya Kadınlar Günü kutlamalarına ülkede izin verilmedi. 1975 yılında “Birleşmiş Milletler Kadın On Yılı” ilan edildi. Bunun üzerine Türkiye’de de kutlamalar devamlılık kazandı. 2003 yılında yurt genelinde gerçekleştirilen kutlamalarda Taksim’de başlayan ve her yıl 8 Mart’ta tekrarlanan “Feminist Gece Yürüyüşleri” ise ilerleyen tarihlerde başka şehirlerde de yapılmaya başladı. Şehirden şehre değişiklik gösteren 8 Mart Dünya Kadınlar Günü kutlamalarının tek bir amacı bulunuyor: Kadınlar için eşit ve özgürlükçü bir yaşam fikri. Bu yıl 8 Mart Dünya Kadınlar Günü etkinlikleri ülkenin dört bir yanındaki yürüyüşlerle başlayacak. Aynı zamanda üniversitelerde konferanslar düzenlenecek. Bununla birlikte yerel yönetimler de konserlerden tiyatrolara, atölyelerden sergilere kadar 8 Mart için dolu dolu programlar hazırlamış durumda.
Bonus: BM’nin düzenlemiş olduğu ve dünyanın dört bir yanından özel konuşmacıların katıldığı etkinliğe buradan katılım sağlayabilirsiniz
Bu yıl planlanan, Birleşmiş Milletler Uluslararası Kadınlar Günü kutlamasının 8 Mart tarihinde UTC-5’te sanal olarak gerçekleştirileceğini tekrar hatırlatalım. Kadın haklarına dair konuların konuşulacağı bu etkinliğe dilerseniz siz de katılabilir ve konuşmacıları dinleme fırsatı yakalayabilirsiniz. Program saati ise 10:00 -11:30 olarak planlanıyor.
