ListeList
  • Ana Sayfa
  • Gündem
  • ListeList Özel
  • Alışveriş
  • Yaşam
  • Sinema
  • Seyahat
  • Diğer
    • Edebiyat
    • Sağlıklı Yaşam
    • Kadın
    • İş Yaşamı
    • Tiyatro
    • Hayvansever
    • Spor
    • İstanbul
    • Koronavirüs
    • Tarih
    • Müzik
    • Astroloji
    • Ekoloji
    • Tasarım
    • Dizi
    • Oyun
    • Teknoloji – Bilim
    • Yeme – İçme
    • Pürtelaş
    • Testler
    • Video
  • Yazı Gönder
Sonuç bulunamadı
Tüm sonuçları görüntüle
  • Ana Sayfa
  • Gündem
  • ListeList Özel
  • Alışveriş
  • Yaşam
  • Sinema
  • Seyahat
  • Diğer
    • Edebiyat
    • Sağlıklı Yaşam
    • Kadın
    • İş Yaşamı
    • Tiyatro
    • Hayvansever
    • Spor
    • İstanbul
    • Koronavirüs
    • Tarih
    • Müzik
    • Astroloji
    • Ekoloji
    • Tasarım
    • Dizi
    • Oyun
    • Teknoloji – Bilim
    • Yeme – İçme
    • Pürtelaş
    • Testler
    • Video
  • Yazı Gönder
Sonuç bulunamadı
Tüm sonuçları görüntüle
ListeList
Sonuç bulunamadı
Tüm sonuçları görüntüle

Ana sayfa » Tarih » NASA’daki İlk Türk Bilim İnsanı İsmail Akbay ve Mücadelerle Dolu Hayatı

NASA’daki İlk Türk Bilim İnsanı İsmail Akbay ve Mücadelerle Dolu Hayatı

Ay'a inişi gerçekleştiren Apollo 11'in ardındaki emeğin sahiplerinden Prof. Dr. İsmail Akbay'ın gurur yaratan, ders veren öyküsü ve "Uzay Kampı"

Gökhan Bitiren Yazar: Gökhan Bitiren
24 Temmuz 2019
Kategori: Tarih, Teknoloji - Bilim
Google Haberler'de ListeList'e Abone OlGoogle Haberler'de ListeList'e Abone Ol
0
Share on FacebookShare on Twitter

Ay’a atılan ilk adımın hikayesini geçtiğimiz günlerde yazdık, çizdik, dillendirdik. Uydumuzun yüzeyine inen Apollo 11’in de içinde bulunduğu Apollo programının ne kadar önemli olduğunu, gezegenimizin geleceğini nasıl şekillendirdiğini biliyoruz. Peki uzay çalışmalarında kritik rol oynayan İsmail Akbay ve hikayesi hakkında bir fikriniz var mı?

Kendi özelimizde; kahve sohbetlerinde, sosyal medya tartışmalarında toplumsal karamsarlığa itildiğimiz “Bizden bir şey olmaz… Elin oğlu yapıyor…” söylemlerinin esiri olduğumuz da şahit olduğumuz ve bildiğimiz bir başka gerçek. Bilimin milliyeti, “elin oğlu” anlayışı olmaz çünkü bilim, evrenseldir. Tarihten, gündemi takip etmekten uzak kalmayı tercih etmemiz bizi böyle karanlık bir toplumsal karamsarlığa itiyor.

Bu bölüme dahil etmemiz gereken bir başka cümle ise bu toprakların ne değerli güzel insanları doğurduğunu söylemek olmalı. Aslında bunu da biliyor ancak bilmezlikten geliyoruz. Söz gelimi, Aziz Sancar, Oktay Sinanoğlu, Hüseyin Yılmaz gibi birçok isim sayabiliriz.

NASA’nın ilk Türk bilim insanını biliyor muyuz? Ve karşınızda Bursalı İsmail Akbay…

Bursa’nın köyünden NASA’ya uzanan yol

Biyografi yazılarının klasik girizgah cümleleri arasında yer alan doğum ve nüfus bilgileri bu noktada Akbay gibi değerli isimleri tanıtmaya yeter mi bilinmez ama biz de uyum sağlayalım ve kendisinin 1930 Mudanya doğumlu olduğunu, orta gelirli bir ailede büyüdüğünü belirtelim.

Bursa Erkek Lisesi ve Haydarpaşa Lisesinde geçirdiği ortaöğretimin ardından yüksek öğrenim için 9 bin küsur km yol aldığı ABD’ye gitti. Kendi cebinde para yokken, etrafındakilerin topladığı parayla…

Ay’a gitmenin hayal olduğu dönemlerde onun gözü yükseklerdeydi

Daha küçücük yaşında okumaya düşkün olan Akbay, Jules Verne’nin Ay’a Seyahatin’i okurken çiftçi babasına soruyor: “Bugüne kadar Ay’a giden oldu mu?”

Anne ve babasının “leylek” sorularıyla eşdeğer bu tip sorular korkulara yol açıyor, küçük İsmail’in aklının havada olduğu algısını güçlendiriyor. Yanlış da sayılmaz; kendisinin aklı havada, gözü gökyüzünün ötesindeydi.

İsmail Akbay Cookeville’de

Tennessee Üniversitesinde eğitim görmek üzere ABD’nin Cookeville şehrine giden Akbay, tıpkı önceki öğretim hayatında olduğu gibi burada aldığı fizik eğitiminde de fark yarattı ve gözleri üstüne çekmeyi başardı.

Dört senede üstün başarıyla bitirdiği yüksek öğrenimini taçlandırması gerekiyordu. Öyle de yaptı, cemiyete daldı.

Braun’la kesişen hayatı ve Apollo Projesi

Ünlü roket bilimci Dr. Wernher Von Braun, İkinci Dünya Savaşı sırasında ABD’ye gitmiş ve ilmini burada evrensel değerlere yükseltmeye çalışmıştı. İşte o Braun, İsmail Akbay’daki ışığı fark etti ve onu Marshall Uzay Merkezi’nde yürütülen Apollo Saturn V-S1C roketinin F1 motoru entegrasyon çalışmalarını gerçekleştirecek mühendis ekibine seçti… Akbay aynı zamanda Apollo – Soyuz Test Projesi’nde Saturn 1B/H-1 motor entegrasyon çalışmalarında da öncülük ederek kendisine olan güveni boşa çıkarmamayı bildi.

Bilim yapmak yeterli değildi ve o bunu gayet iyi biliyordu

İnsanlık 1969’da Ay’ın yüzeyine indi. Bu tarihi çalışmanın gerçekleşmesini sağlayan isimlerden biri de katkılarıyla saygı duyulan, NASA’nın unutulmayacaklar listesinde bulunan İsmail Akbay’dı. Akbay, NASA’daki ilk Türk olmakla övündüğü gibi mütevazı kişiliğiyle de hayranlık uyandıran biriydi. Ancak onu İsmail Akbay yapan bir başka özellik daha vardı; ülkesi için, ülkesinin fırsat verilmeyen gençleri için neler yapılması gerektiğine kafasını yoruyordu. Çünkü bilim yapmak yetmezdi, bilim için süreklilik şarttı. Süreklilik için de fırsat verilmeyenlere o fırsatı yaratmak gerekiyordu.

Akbay Apollo 11 fırlatıldıktan bir sene sonra ana vatanını ziyaret etti

Profesör. Dr. İsmail Akbay, Apollo 11’in başarılı geçen operasyonu sonrası ideallerini gerçekleştirme yolunda ümitlendi ve hemen bir sene sonra, 1970’te ülkesini ziyaret etti.

Mudanya’ya yaklaşan vapurda bir bilim kahramanının olduğunu bilen hemşehrileri onu bağrına bastı.

Akbay’ın nahif sitemi

Akbay, Mudanya’ya ulaşmak için tam 4 saat vapur yolculuğu yapmak zorunda kalmıştı. Bu vakit kaybı onun bir siteminin tarihe not olarak düşmüştü; “Mudanya’ya ulaşmak için 4 saat vapur yolculuğu yapmak yerine Apollo 11 ile Dünya’yı 4-5 kez dolaşırdık…”

Sıra geldi Uzay Kampı’na

Ziyareti sonrası çalışmaları için ABD’ye dönen Akbay burada uzun yıllar vazgeçilmez bir ilim insanı olarak bilimin çıtasını yükseltmeye devam etti. Ülkesi ve gençler için neler yapabileceğini düşünen Akbay’ın aklına iş insanı arkadaşı Kaya Tuncer geldi. Kendisine böyle bir teklif yapan Akbay umutlu ancak Tuncer düşünceliydi. Öyle ya, böyle bir oluşumun bırak Türkiye’de olmamasını dünyada bile birkaç tane vardı. Tuncer ise bunu yalnızca iki saat kadar düşündü ve kararını verdi… Kararını nasıl verdiğini bakın eşi Mary TUNCER nasıl anlatıyor: “Kaya ve İsmail Akbay ile birlikteydim. İsmail, Kaya’ya Uzay Kampı’nı anlatıyordu. İki saat sonra Kaya ‘Sanırım yapacağım’ dedi.”

Tarihler 1996 yılını gösterdiğinde Uzay Kampı’nın temelleri atılıyor ve günümüz için konuşulması gerektiğinde on binlercesi yabancı uyruklu 100 binden fazla 7-16 yaş grubu öğrencinin yolu bu kamptan geçiyordu.

Ülkesini unutmayan bilim insanı İsmail Akbay

İsmail Akbay’ın teklifi ve arkadaşı Kaya Tuncer’in katkılarıyla kurulan Uzay Kampı ülkemizin çarpık eğitim sisteminde nefes alınmasını sağlayan bir durak oldu. Akbay ise çalışmalarına devam etmek üzere sürecin başında vatandaşlığına geçtiği ABD’ye döndü. Ancak “Ben yaptım, gerisi sizde…” demek yerine iki ülke arasında mekik dokudu ve sürecin etkin takipçilerinden olmayı başardı.

Akbay’a göre bilim askeri ya da tekel olmaması gereken bir alan

NASA’dan ayrıldıktan sonra NASA’da 1963-1975 yılları arasındaki yöneticilik pozisyonunun yanında kuruma ve dolayısıyla uzay araştırmalarına 31 yılını aktif olarak ayıran Akbay, NASA deneyiminin ardından uzay teknolojilerinin Amerikan uzay sektörüne transferi ve diğer federal bütçeli teknolojilerin ticarileştirilmesi alanında çalıştı. Onun sayesinde bilimin tekelleşmemesi bir kez daha hatırlara kazındı.

Ölümü ve suikast soruları

İsmail Akbay, Alabama’nın Huntsville kentinde bulunan evinde çıkan yangında önce eşini alevlerin arasından alarak dışarı çıkardı. Köpeğinin de evin içinde olduğunu anlayan 73 yaşındaki Profesör, içeri tekrar girdi ancak bu kez çıkamadı. Dumandan zehirlenerek hayatını kaybeden Akbay’ın ölüm raporunda dumandan zehirlendiği belirtiliyordu. İçeri giren görevliler onu bulduğunda köpeği kucağındaydı.

Bunun şüpheli bir yangın ve dolayısıyla ölümün bir suikast sonrası gerçekleştiğini iddia eden teorilere rağmen herhangi bir bulgunun olmadığının resmi makamlarca ifade edilmesi konunun kapanmasına sebep oldu. Akbay, 2003 yılında 73 yaşındayken bu dünyadan ayrıldı ancak gerisinde tarihi değiştiren çalışmalardaki katkısını kanıtlayan birçok ödül ve gurur kaldı.

Kaynak: 1 2 3 4 5 6 7

 

PaylaşTweetleGönder
Gökhan Bitiren

Gökhan Bitiren

Yaklaşık 8 yıl boyunca çeşitli dijital reklam ajanslarının bünyesinde pek çok markanın projelerinde metin yazarlığı yapmamın yanı sıra hala akademik öğretim danışmanlığı ve iletişim danışmanlığı alanlarında hizmet veriyorum. İstanbul Üniversitesi Halkla İlişkiler ve Tanıtım Bölümünün "okulu uzatan kıdemli öğrencilerinden biri" olarak; 2016 yılındaki mezuniyetimi takiben yeniden metin yazarlığı, eğitmenlik gibi görevlerinde bulunmaya başladım. Bununla birlikte 2017 yılında Nayn.co internet haber sitesinde baş editörlük görevini üstlendim. 2019 Şubat itibariyle, Listelist.com’da okuyucularımızın keyif almasını, yeni bilgiler edinmesini umduğum tarihi ve güncel içerikli yazılar üretme gayretinde olan bir editörüm. Bu bağlamda sıklıkla tarihi ve güncel konularla birlikte bilimsel araştırmalara yönelik içerikleri, kağıtlarım kalemim ve klavyemin ortaklığında beğeninize sunuyorum.

İleri
Romantik İlişkilerde Uzak Durulması Gereken 10 Erkek Tipi

Romantik İlişkilerde Uzak Durulması Gereken 10 Erkek Tipi

Yorum yapabilmek için bir ListeList hesabınız olması gerekmektedir. Aşağıdaki bağlantı ile hemen bir hesap oluşturabilirsiniz.

Listelist'e üye ol

Lütfen tartışmaya katılmak için giriş yapın

İlgili İçerikler

Raelizm: Dünyadaki İnsanların Uzaylılar Tarafından Yaratıldığını İddia Eden Din
ListeList Özel

Raelizm: Dünyadaki İnsanların Uzaylılar Tarafından Yaratıldığını İddia Eden Din

Bilim İnsanları Açıklıyor! Bulutlar Neden Beyaz Renktir?
Teknoloji - Bilim

Bilim İnsanları Açıklıyor! Bulutlar Neden Beyaz Renktir?

Bir Vatandaş Hayatını Kaybetti: Balıkesir’de Gerçekleşen 6,1 Büyüklüğündeki Deprem Hakkında Neler Biliniyor?
Gündem

Bir Vatandaş Hayatını Kaybetti: Balıkesir’de Gerçekleşen 6,1 Büyüklüğündeki Deprem Hakkında Neler Biliniyor?

Misokinezi: Sıradan Hareketlerden Nefret Edercesine Rahatsız Olma Durumu
Sağlıklı Yaşam

Misokinezi: Sıradan Hareketlerden Nefret Edercesine Rahatsız Olma Durumu

Haftalık Burç Yorumları: 11-17 Ağustos Haftasında Sizi Neler Bekliyor?
Astroloji

Haftalık Burç Yorumları: 11-17 Ağustos Haftasında Sizi Neler Bekliyor?

Bir Şarkının Gün Boyunca Dile Dolanmasıyla Ortaya Çıkan “Earworm” Nedir? Nasıl Geçer?
ListeList Özel

Bir Şarkının Gün Boyunca Dile Dolanmasıyla Ortaya Çıkan “Earworm” Nedir? Nasıl Geçer?

Ekranların Sessiz Kahramanları: Herkesin Tanıdığı Ama İsmini Bilmediği Türk Oyuncular
Sinema

Ekranların Sessiz Kahramanları: Herkesin Tanıdığı Ama İsmini Bilmediği Türk Oyuncular

Penis Hakkında Muhtemelen Daha Önce Duymadığınız 8 Bilimsel Gerçek
Sağlıklı Yaşam

Penis Hakkında Muhtemelen Daha Önce Duymadığınız 8 Bilimsel Gerçek

Matruşka Gibi! Bir Adanın İçindeki Gölün İçindeki Adanın İçindeki Gölde Yer Alan Vulcan Point Adası
Seyahat

Matruşka Gibi! Bir Adanın İçindeki Gölün İçindeki Adanın İçindeki Gölde Yer Alan Vulcan Point Adası

Kadim Zamanların Bilgi Tapınakları: Antik Dönemlerde Kurulan En Önemli 8 Kütüphane
Tarih

Kadim Zamanların Bilgi Tapınakları: Antik Dönemlerde Kurulan En Önemli 8 Kütüphane

Hava Durumunu Kontrol Etmek Mümkün Mü? Bulut Tohumlama Hakkında Bilmeniz Gereken 6 Şey
Teknoloji - Bilim

Hava Durumunu Kontrol Etmek Mümkün Mü? Bulut Tohumlama Hakkında Bilmeniz Gereken 6 Şey

Addams Ailesi Hayranları Buraya! Burcunuza Göre Hangi Wednesday Karakterisiniz?
Astroloji

Addams Ailesi Hayranları Buraya! Burcunuza Göre Hangi Wednesday Karakterisiniz?

Kendi Döneminin Çehresini Değiştiren Tarihin En Ünlü 20 Kadın Lideri
Kadın

Kendi Döneminin Çehresini Değiştiren Tarihin En Ünlü 20 Kadın Lideri

Okurken Keyfinizi Yerine Getirecek Haftanın En Komik Tweetleri
ListeList Özel

Okurken Keyfinizi Yerine Getirecek Haftanın En Komik Tweetleri

Filenin Sultanları 2025 FIVB Dünya Kadınlar Voleybol Şampiyonası Maç Programı
Gündem

Filenin Sultanları 2025 FIVB Dünya Kadınlar Voleybol Şampiyonası Maç Programı

Sessiz Bir Gece Uykusu Mümkün! Horlamayı Durdurmak İçin Denemeniz Gereken 9 Şey
Sağlıklı Yaşam

Sessiz Bir Gece Uykusu Mümkün! Horlamayı Durdurmak İçin Denemeniz Gereken 9 Şey

Tartarya: Dünyanın Dört Bir Yanındaki Görkemli Yapıları İnşa Ettiği İddia Edilen Uygarlık
Tarih

Tartarya: Dünyanın Dört Bir Yanındaki Görkemli Yapıları İnşa Ettiği İddia Edilen Uygarlık

Görünce Sarılmak İsteyeceksiniz! Japonya’nın Hokkaido Adası’na Özgü 7 Sevimli Hayvan
Hayvansever

Görünce Sarılmak İsteyeceksiniz! Japonya’nın Hokkaido Adası’na Özgü 7 Sevimli Hayvan

Mikrodalga Fırından Aynalara: Wi-Fi Sinyalinizi Bozabilecek 7 Eşya
Teknoloji - Bilim

Mikrodalga Fırından Aynalara: Wi-Fi Sinyalinizi Bozabilecek 7 Eşya

Kadınlar Ne İster Diye Merak Eden Erkeklerin Bilmesi Gereken 19 Şey
Kadın

Kadınlar Ne İster Diye Merak Eden Erkeklerin Bilmesi Gereken 19 Şey

İnsan Bedeni, Hastalıklar Ve Bilimin Karanlık Yüzüne “Işık Tutan” Tartışmalı Mütter Müzesi
Seyahat

İnsan Bedeni, Hastalıklar Ve Bilimin Karanlık Yüzüne “Işık Tutan” Tartışmalı Mütter Müzesi

Toplanın Açıklıyoruz! Burcunuza Göre Hangi Klasik Tablosunuz?
Astroloji

Toplanın Açıklıyoruz! Burcunuza Göre Hangi Klasik Tablosunuz?

1 Temmuz 2025
Sivilcelere Elveda! Daha Sağlıklı Bir Cilt Görünümü İçin 6 Doğal Yöntem
Sağlıklı Yaşam

Sivilcelere Elveda! Daha Sağlıklı Bir Cilt Görünümü İçin 6 Doğal Yöntem

16 Kasım 2021
Evde İngilizce öğrenmek
ListeList Özel

Evde İngilizcenizi Geliştirmek İçin Yapabileceğiniz 12 Şey

2 Ocak 2021
Eski Türkçe Kelimeler: Kulağa Hoş Gelen ve Az Bilinen 53 Kelime
Edebiyat

Eski Türkçe Kelimeler: Kulağa Hoş Gelen ve Az Bilinen 53 Kelime

25 Şubat 2021
Raelizm: Dünyadaki İnsanların Uzaylılar Tarafından Yaratıldığını İddia Eden Din
ListeList Özel

Raelizm: Dünyadaki İnsanların Uzaylılar Tarafından Yaratıldığını İddia Eden Din

11 Ağustos 2025
Bilim İnsanları Açıklıyor! Bulutlar Neden Beyaz Renktir?
Teknoloji - Bilim

Bilim İnsanları Açıklıyor! Bulutlar Neden Beyaz Renktir?

11 Ağustos 2025
Bir Vatandaş Hayatını Kaybetti: Balıkesir’de Gerçekleşen 6,1 Büyüklüğündeki Deprem Hakkında Neler Biliniyor?
Gündem

Bir Vatandaş Hayatını Kaybetti: Balıkesir’de Gerçekleşen 6,1 Büyüklüğündeki Deprem Hakkında Neler Biliniyor?

11 Ağustos 2025
Misokinezi: Sıradan Hareketlerden Nefret Edercesine Rahatsız Olma Durumu
Sağlıklı Yaşam

Misokinezi: Sıradan Hareketlerden Nefret Edercesine Rahatsız Olma Durumu

11 Ağustos 2025
Haftalık Burç Yorumları: 11-17 Ağustos Haftasında Sizi Neler Bekliyor?
Astroloji

Haftalık Burç Yorumları: 11-17 Ağustos Haftasında Sizi Neler Bekliyor?

10 Ağustos 2025
Bir Şarkının Gün Boyunca Dile Dolanmasıyla Ortaya Çıkan “Earworm” Nedir? Nasıl Geçer?
ListeList Özel

Bir Şarkının Gün Boyunca Dile Dolanmasıyla Ortaya Çıkan “Earworm” Nedir? Nasıl Geçer?

10 Ağustos 2025
Kokusuyla Hafızalara Kazınan 16 Erkek Parfümü Önerisi
Alışveriş

Kokusuyla Hafızalara Kazınan 16 Erkek Parfümü Önerisi

10 Şubat 2024
Evde Canı Sıkılanlara Birbirinden Keyifli 18 Hobi ve Aktivite
Alışveriş

Evde Canı Sıkılanlara Birbirinden Keyifli 18 Hobi ve Aktivite

25 Mart 2020
Evde Hijyen Sağlamanın En Pratik Yolu: Buharlı Temizleyiciler
Alışveriş

Evde Hijyen Sağlamanın En Pratik Yolu: Buharlı Temizleyiciler

10 Nisan 2020

Sosyal Medya'da ListeList

  • Hakkımızda
  • Künye
  • Gizlilik Politikası
  • Muvafakatname
  • Yazı Gönder
  • Reklam
  • İletişim

© 2021 ListeList - Yeni Nesil Medya Platformu

Welcome Back!

Login to your account below

Forgotten Password? Sign Up

Create New Account!

Fill the forms bellow to register

All fields are required. Log In

Retrieve your password

Please enter your username or email address to reset your password.

Log In

Add New Playlist

Sonuç bulunamadı
Tüm sonuçları görüntüle
  • Ana Sayfa
  • Gündem
  • ListeList Özel
  • Alışveriş
  • Yaşam
  • Sinema
  • Seyahat
  • Diğer
    • Edebiyat
    • Sağlıklı Yaşam
    • Kadın
    • İş Yaşamı
    • Tiyatro
    • Hayvansever
    • Spor
    • İstanbul
    • Koronavirüs
    • Tarih
    • Müzik
    • Astroloji
    • Ekoloji
    • Tasarım
    • Dizi
    • Oyun
    • Teknoloji – Bilim
    • Yeme – İçme
    • Pürtelaş
    • Testler
    • Video
  • Yazı Gönder

© 2021 ListeList - Yeni Nesil Medya Platformu