Amerika Birleşik Devletleri merkezli düşünce kuruluşu Freedom House, 2023 yılı İnternette Özgürlük Raporu’nun yayımladı. Farklı coğrafyalarda yer alan 70 ülkenin internete yönelik kontrol politikalarının incelendiği İnternette Özgürlük Raporu, ülkemizdeki internet özgürlüğü alanında dikkat çekici veriler sunuyor. Buna göre Türkiye’deki internet özgürlüğü, 2023 yılında biraz daha gerilemiş duruma. Öte yandan rapora göre “internetin özgür olmadığı ülkelerden” biri olarak nitelendirilen Türkiye, 70 ülke arasında 55. sırada yer alıyor. Detaylara birlikte bakalım.
Amerika Birleşik Devletleri merkezli düşünce kuruluşu Freedom House, internet özgürlüğü konusunda dikkat çekici bir rapor yayımladı
İnternette Özgürlük Raporu 2023, farklı coğrafyalardaki 70 ülkenin internet özgürlüğü karnesi oluşturuluyor
Rapor, ülkelerin internete yönelik kontrol politikalarına ve bunların internet özgürlüğü konusunda ne gibi sonuçlar doğurduğuna odaklanıyor.
Raporda, küresel internet özgürlüğü hususunda önemli veriler var
Örneğin Freedom House raporuna göre internet özgürlüğü küresel anlamda son 13 yıldır giderek azalıyor. Raporda, ilgili ülkelerden 55’inde insanların internette fikir ve düşüncelerini ifade ettikleri için yasal yaptırımlarla karşılaştığı belirtiliyor.
İnternette Özgürlük Raporu listesinde incelenen 41 ülkede ise insanların internette yaptıkları yorumlar sebebiyle fiziksel saldırıya uğradığı hatta öldürüldüğü ifade ediliyor
Freedom House tarafından yayımlanan rapor, yapay zekânın internetteki kullanıma yönelik de hayli ilginç bulgular içeriyor
Raporda, 2023 yılında en az 16 ülkedeki hükümetin sosyal ve siyasi konularda bilgi çarpıtmak amacıyla yapay zekâya başvurduğu, sahte görseller ve videolar oluşturduğu bilgisine yer veriliyor.
İnternette Özgürlük Raporu’nda yapay zekânın manipülatif kullanımına örnek olarak gösterilen ülkelerden biri de Türkiye
Hatırlayacağınız gibi Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan seçim döneminde muhalefetin adayı Kemal Kılıçdaroğlu’nun montajlanmış bir videosunu kampanyasında uzun süre kullanmış, daha sonra videonun gerçek olmadığını kabul etmişti.
Freedom House’un internet özgürlüğüne dair raporu üç farklı kriter göz önünde bulundurularak hazırlanıyor
Bunlar “erişim engelleri,” “içerik sınırlamaları” ve “kullanıcı hak ihlalleri.” Ülkeler bu üç kriterde 100 puan üzerinden değerlendiriliyor. Puanların yüksek olması ilgili ülkenin internet alanında daha özgürlükçü politikaları benimsediğini gösteriyor.
Rapora göre 70 ülke arasında internetin en özgür olduğu ülke 94 puanla İzlanda
Estonya (93) Kanada (88) Kosta Rika (85) ve Birleşik Krallık (79) İnternette Özgürlük Raporu’nun üst sıralarında yer alan diğer ülkeler. Üç kriterde toplam en az 70 puana sahip olan ülkeler “internetin özgür olduğu” ülkeler kategorisinde yer alıyor. 40-70 puan “kısmen özgür,” 0-40 puan ise “internetin özgür olmadığı” ülkeler kategorisini oluşturuyor.
Türkiye, 30 puanla 70 ülke arasında 55. sırada yer alıyor
Yani 2023 yılı İnternette Özgürlük Raporu, Türkiye’yi internetin özgür olmadığı ülkeler arasında gösteriyor. Rapora göre Türkiye’nin erişim engelleri puanı 12. İçerik sınırlamaları 10 ve kullanıcı hak ihlalleri puanı ise 8.
Ülkemizde içeriklerin engellenmesi, internet sitelerinin kapatılması ve kullanıcıların paylaşımları nedeniyle yasal işlemlerle karşılaşması, internet özgürlüğü konusundaki notumuzun düşük olmasına sebebiyet veren temel faktörler arasında bulunuyor.
