Ünlü ve çok sevdiğimiz Tarihçi Prof. Dr. İlber Ortaylı yaz bitmeden bizler için tatil önerilerinde bulunmuş. Hürriyet’e yazdığı yazıda “Tabii mevsimi de dikkate almak zorundayız. Onun için size Güney İran’dan, Pakistan’da Lahor gibi bölgelerden veya Mısır’dan geziler önermiyorum” diyerek amacının bizlerin tarih bilgisini coğrafyaya oturtabilmesini sağlamak olduğunu söylüyor.
Bu yazı ünlü profesör ve tarihçi İlber Ortaylı’nın Hürriyet’deki makalesinden derlenmiştir.
1. Batı Karadeniz
Ortaylı’nın tercih etmemiz gereken önerilerinden biri çoğumuzun kulağına aşina olmuş Batı Karadeniz’de yer alan Safranbolu ilçesi. Safranbolu’nun yanı sıra içinde bulunduğu Batı Karadeniz bölgesinin gezilmesi gerektiğini söyleyen Ortaylı, Osmanlı İmparatorluğu döneminde Sinop, Kastamonu ve bugünkü Zonguldak aynı vilayetin parçası olduğundan birçok esintiye rastlayacağımızı dile getirirken Safranbolu için “Bir zamanların bu ıssız kasabası şimdi turizme açılmış vaziyette. Safranbolu’yu görmeyen Türkiye coğrafyasını tanımış sayılmaz.” diye de ekliyor.
2. Adriyatik kıyıları – Dubrovnik
Ortaylı’nın yurtdışı önerilerinden biri de Adriyatik kıyıları. Batı sahillerinden Venedik esintileri göreceğiniz kıyıların Dubrovnik’e uzanan kısmı ünlü tarihçinin favorilerinden. Dubrovnik’in yanı sıra yukarıda Saraybosna’dan başlayan bir geziyle bütün kıyıları gezme imkanı olanların tekneyle mutlaka büyük bir gezintiye çıkmalarını dile getirirken, “Peleponnes’in güneyindeki İnebahtı (Nafpaktos), Arta (Narda) ve Korint Kanalı’nı geçerek gireceğimiz Yunanistan’ın eski başkenti Anaboli (Yunancası Nauplion, İtalyancası Napoli di Romania). Yunanistan’ın bu ilk başkentinde ilk meclisin toplandığı Türk camisi, önünde ilk siyasi suikastın yaşandığı Türk çeşmesi ve adanın her yerindeki Osmanlı ve Venedik kalıntılarıyla güzel tabiat görülmeye değerdir.” diyor.
Ortaylı küçük de bir uyarı yaparak “sakın ola büyük turistik gemilerde gezmeye kalkmayın” diye de ekliyor.
3. Orta Anadolu – Akdeniz çevresi
Ülkemize geri döndüğümüzde klasik Ege ve Akdeniz’e gitmek yerine İç Anadolu’daki tarihi yerleri öneren İlber Ortaylı Eflatunpınar’ın yanı sıra “Konya Ereğlisi’ni tanımak lazım. Beyşehir Gölü’nün kenarında Kubadabad Sarayı’nı, (Selçukluların yazlık sarayı), gölün öteki yakasında şehrin en önemli mescit ve camilerini -mesela en önemlisi 13’üncü asırdan Eşrefoğlu Camisi (Beylikler devri için en önemli eserlerden)- ve bilhassa ‘Eflatunpınar’ denen Hitit İmparatorluğu’nun en önemli anıtsal çeşmesini böyle bir gezide görürüz. Konya’nın güneyi fevkalade latif havası ve akşamlarının serinliğiyle ünlüdür.” diyerek bizlere Orta Anadolu’dan gün ışığına çıkmamış güzel gezi önerileri sunuyor.
4. Girit Adası
İlber Hoca’nın bir diğer önerisi de isim olarak da yakından bildiğimiz Girit Adası. Özellikle Eylül ayı için bu öneriyi yapan Ortaylı, özellikle 17. ve 20. yüzyıl Türkiye’sinin tarihini anlamak için burasının önemli olduğunu belirtirken “Lütfen Hanya limanındaki iskeleyi ve camileri, adanın başkenti Kandiye (bugün Heraklion) gibi Osmanlı ve İtalyan merkezlerinin yanında gene bu özellikleri taşıyan Rethymnon’daki (Resmo) eserleri görün: Mutasarrıflık binası, çeşmeler, ufak mescitler, Venedik kalıntıları (bilhassa lonca binası) tavsiyelerimiz arasında. Kandiye’deki mezarlık (taşlar müzede) ve Mevlevihane kalıntısı da görülecek yerlerden” diyerek de ekliyor.
5. İspanya – Toledo
İlber hoca, İslam tarihinin en önemli merkezlerinde bir olan ve başkent Madrid’in güneyinde yer alan Toledo’nun, özellikle kültürel bakımın yurtdışında gezmrniz gereken önemli bir nokta olduğunu belirtiyor. Ortaylı gezmeni gerekenyerleri şu şekilde belirtiyor; “Kurtuba’da İslami dönem, gerek sur içindeki zenginlikler gerekse surların dışındaki Medinetü’z-Zehra adlı küçük saray yerleşmesinde kendini gösteriyor. Güneye doğru inince El-Hamra Sarayı’nın bulunduğu Granada’yı (Gırnata) ve nihayet Sevilla’yı (İşbiliye) göreceğiz. Sekiz asırlık Müslüman İspanya’nın dünya tarihindeki önemi ve Avrupa’ya etkilerini gözlemek mümkün. Tabii yarım yamalak gezmek bir şey ifade etmez. Madrid’in Prado ve Kraliçe Reina Sofia gibi ünlü müzelerini, operasını da programa eklemeli. ”
